Lichamelijke klachten

Ontstekingen en wondjes in de mond

Opslaan

Deze tekst gaat over ontstekingen en wondjes in de mond in de palliatieve fase (als genezen niet meer mogelijk is).

In deze tekst lees je meer over:

Ontstekingen en wondjes in de mond

Een ontsteking van de mond heet stomatitis. Er kan daarbij sprake zijn van een infectie met een bacterie, virus of schimmel. Stomatitis kan optreden in:

  • slijmvliezen van mond en lippen
  • tandvlees (gingivitis)
  • weefsel rond tanden en kiezen (parodontitis)

Stomatitis door chemotherapie of bestraling heet orale mucositis.

Bij stomatitis aphtosa heeft de patiënt verschillende aften in de mond. Dat zijn zeer pijnlijke grijs-witte zweertjes met een doorsnede van 1-15 mm. Om de zweertjes ligt een rode wal.

Klachten door ontstekingen en wondjes in de mond

  • Pijn
  • Problemen met eten, kauwen en slikken
  • Smaakstoornissen
  • Slechte adem
  • Problemen met eten en drinken met als gevolg: gewichtsafname en uitdroging
  • Lokale infecties of bloedvergiftiging (sepsis)

Oorzaken van ontstekingen en wondjes in de mond

Stomatitis kan het gevolg zijn van:

  • Droge mond
  • Slechte mondverzorging
  • Factoren die wondjes veroorzaken, zoals een slecht passend kunstgebit of scherpe randen
  • Slechte lichamelijke conditie of slechte voedingstoestand
  • Infecties van de mondslijmvliezen of het tandvlees
  • Tandbederf (cariës)
  • Syndroom van Sjögren, een ziekte waarbij klieren ontstoken raken, zoals traan- en speekselklieren

Oorzaken van stomatitis aphtosa zijn:

  • Stress, trauma, menstruatie
  • Tekort aan vitamine B12 of foliumzuur

Orale mucositis kan optreden na de volgende behandelingen in het mondgebied:

  • Chemotherapie
  • Doelgerichte therapie (‘targeted therapy')
  • Bestraling 

Onderzoek en diagnostiek

De arts zal je vragen stellen over je medische voorgeschiedenis en klachten. Ook zal hij of zij je mond onderzoeken. 

Behandeling van ontstekingen en wondjes in de mond

Behandelingen zijn onder te verdelen in:

  • Behandeling van de oorzaak
  • Behandeling van de klachten

Behandeling van de oorzaak

  • Aanpassing van dosering of toedieningschema van chemotherapie, doelgerichte therapie of bestraling in de mondholte
  • Behandeling van infecties (zie Infecties van de mond)

 Behandeling van de klachten

Mondverzorging:

  • Lippen en mondhoeken invetten met vaseline
  • 4-10 x per dag mondspoelen met zoutoplossing (1 afgestreken theelepel zout in een glas water)
  • Tandenpoetsen met zachte tandenborstel of elektrische tandenborstel
  • Reinigen van eventuele implantaten met zachte tandenborstel
  • 1x per dag schoonmaken tussen tanden en kiezen met tandenstokers, ragers of dental flos 
  • Poetsen van de tong met een zachte tandenborstel
  • Verzorging van gebitsprothese

Ter preventie en behandeling van orale mucositis:

  • Lasertherapie met lage dosis 
  • Oververzadigde calciumfosfaatoplossing (Caphosol)
  • Pijnbestrijding met medicijnen, zie Pijn in de mond

Bij stomatitis aphtosa:

  • Corticosteroïden (prednison of dexamethason) lokaal of als tablet
  • Mondspoelen met het antibioticum tetracycline
  • Zilvernitraat (aanbrengen is pijnlijk)
  • Aanstippen met xylocaïne, een middel dat plaatselijk verdooft

Controle  

De arts of verpleegkundige inspecteert regelmatig je mond en bespreekt je klachten met je. Eventueel kan de mondhygiëniste of tandarts de controle doen.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: maart 2016

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Graeff, A. de (medisch oncoloog)