Hoesten bij ongeneeslijke kanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Als je ongeneeslijke kanker hebt, kun je last hebben van hoesten. Op deze pagina lees je welke behandelingen er zijn, en wat je zelf kunt doen als je veel hoest.

Lees op deze pagina over:

Hoesten

Hoesten beschermt de luchtwegen tegen lichaamsvreemd materiaal en teveel slijm. Het is normaal om één of twee keer in een uur te hoesten. Dat houdt de luchtwegen vrij. Hoest je meer en houdt dat langer dan een paar dagen aan? Dan is dat niet goed.

Als je tijdens het hoesten slijm opgeeft, dan heet dat een productieve hoest. Komt er geen slijm mee, dan gaat het om een droge hoest.

Klachten door hoesten

Als je vaak, lang of hard moet hoesten, kun het gevoel hebben dat je niet genoeg lucht krijgt. Ook kun je last krijgen van:

  • overgeven
  • uitputting
  • gebroken ribben
  • slecht slapen
  • flauwvallen 

Oorzaken van hoesten

Hoesten kan direct samenhangen met kanker of de behandeling ervan. Bijvoorbeeld:  

  • Afsluiting van de luchtwegen door een tumor.
  • Tumor of uitzaaiingen in je longen of in het longvlies.
  • Ontsteking van longweefsel door bestraling, chemotherapie of andere medicijnen voor de behandeling van kanker.
  • Afsluiting van je bovenste holle ader.

Andere oorzaken van hoesten zijn:

  • Maagzuur dat in je slokdarm terugstroomt (zuurbranden of reflux).
  • Eten en drinken dat in je luchtwegen komt. Door verslikken of door een fistel.
  • Roken.
  • Bijwerkingen van medicijnen.
  • Een infectie van de neusbijholtes of de luchtwegen (zoals verkoudheid, longontsteking) door een virus of een bacterie.
  • Een longziekte, zoals astma/COPD of taaislijmziekte.
  • Een hart dat niet goed werkt (hartfalen).
  • Afsluiting van een slagader naar je longen: longembolie.

Hoesten bij ongeneeslijke kanker: wat is er aan te doen?

Als je veel last hebt van hoesten, bespreek dit dan met je arts of verpleegkundige. Je arts kan onderzoeken waar het hoesten vandaan komt en samen kun je kijken of er iets aan te doen is.

Onderzoeken bij klachten door hoesten

De arts stelt je vragen en onderzoekt je. Soms krijg je nog extra onderzoeken, bijvoorbeeld:

  • Röntgenfoto van je borstkas of je neusbijholtes.
  • CT-scan van je borstkas.
  • Longfunctieonderzoek: door een slangetje ademen om te kijken hoeveel lucht je in- en uit kunt ademen.
  • Onderzoek van opgehoest slijm (sputumkweek).
  • Kijkonderzoek van je keel, je luchtwegen (bronchoscopie) of je slokdarm (gastroscopie).

Behandeling van de oorzaak van het hoesten

Is er een medische oorzaak voor het hoesten? Dan bespreekt de arts met je of die oorzaak behandeld kan worden, en of je dat wilt.

Bij ongeneeslijke kanker zijn deze behandelingen mogelijk:

  • Behandeling van zuurbranden (reflux).
  • Behandeling van een longembolie
  • Bij een fistel: een buisje (stent) plaatsen.
  • Bij verstopte luchtwegen: een buisje (stent) plaatsen of de verstopping weg te halen, bijvoorbeeld met een laser.
  • Behandeling van een verstopte bovenste holle ader.
  • Behandeling van kanker, bijvoorbeeld met bestraling of chemotherapie.
  • Weghalen van vocht in de borstkas. 

Andere behandelingen om het hoesten aan te pakken:

  • Behandeling en/of medicijnen aanpassen.
  • Behandeling van een bacteriële infectie van de luchtwegen met antibiotica.
  • Behandeling van astma, COPD of andere longziekte.
  • Behandeling van hartfalen.

Behandeling van de klachten 

Als het nodig is, krijg je medicijnen. Bijvoorbeeld:

  • Een middel dat de hoestprikkel vermindert: hoestdrank, codeïne of morfine. Bij droge hoest worden soms andere medicijnen gegeven, zoals paroxetine of gabapentine.
  • Een ontstekingsremmer: prednison of dexamethason.
  • Vernevelen met een verdovingsmiddel om de ‘kriebel’ weg te halen.

Heb je een gebroken rib door het hoesten? Dan kan een brede, strakke kleefpleister op je romp de pijn verminderen.

Wat kun je zelf doen bij hoesten? 

  • Ga zitten of staan als je moet hoesten. 
  • Adem geen ‘prikkelende’ stoffen in, zoals stof en rook.
  • Ga niet snel van een koude naar een warme omgeving (of omgekeerd).
  • Als je rookt: stop met roken. Je huisarts kan je doorverwijzen naar zorgverleners die je daarbij kunnen helpen.

Bij slijm kan dit helpen:

  • In een bepaalde houding liggen, zodat het slijm uit de longen kan lopen. De verpleegkundige of fysiotherapeut geeft hier uitleg over.
  • Op een bepaalde manier ademen (huffen), om het slijm omhoog krijgen. De verpleegkundige of fysiotherapeut leert je hoe dit moet.
  • Op je borstkas drukken tijdens het hoesten. Dan kun je meer kracht zetten.

Wat wil je en wat vind je belangrijk?

Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen en de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel, en wat wil je niet?

Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt. Dan kunnen zij jou de zorg bieden die bij jou past.

Colofon

Met medewerking van:

illustratie-arts-man

Dr. Alexander de Graeff

Internist-oncoloog, UMC Utrecht

Illustratie mensen

Ervaringsdeskundigen

logo Over Palliatieve Zorg

Palliatieve Zorg Nederland

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: december 2022