Hypercalciëmie bij ongeneeslijke kanker: te hoog calcium

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Te veel calcium in je bloed komt meestal doordat botweefsel wordt afgebroken. Bijvoorbeeld door de ziekte van Kahler (multipel myeloom) of uitzaaiingen in het bot. Een ander woord hiervoor is hypercalciëmie.

Lees op deze pagina verder over:

Wat is hypercalciëmie?  

Als er te veel calcium in je bloed zit, heet dat hypercalciëmie. Dat geeft allerlei klachten, en de ene klacht leidt vaak tot de andere. Bijvoorbeeld: je nieren proberen het calcium uit je bloed te halen en dat zorgt ervoor dat je veel moet plassen. Daardoor kun je uitdrogen. En daardoor kun je suf en verward raken. 

Klachten door te veel calcium in het bloed

Als je hypercalciëmie hebt, kun je last hebben van: 

  • geen zin hebben in eten 
  • misselijkheid en overgeven 
  • harde ontlasting (verstopping) 
  • veel moeten plassen 
  • dorst 
  • moeheid 
  • je heel ziek voelen (malaise) 
  • uitdroging en gewichtsverlies 
  • zwak zijn, geen kracht hebben 
  • verward, suf zijn (delier) 
  • hartritmestoornissen (zeer ernstig) 

Goed om te weten: te veel calcium in het bloed geeft niet altijd veel klachten. Sommige mensen merken er (bijna) niets van. 

Oorzaken van te veel calcium in het bloed

Hypercalciëmie komt meestal doordat botweefsel wordt afgebroken. In bot zit veel calcium en als het bot wordt afgebroken, komt er calcium in het bloed.

Dit komt vooral voor bij:  

Maar hypercalciëmie kan ook andere oorzaken hebben, zoals:

  • te snel werkende bijschildklieren 
  • te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie) 
  • slecht werkende nieren 
  • slecht werkende bijnieren 
  • bijwerkingen van bepaalde medicijnen (calcium, vitamine A of D, bepaalde plastabletten) 
  • ziekte van Besnier-Boeck (sarcoidose)  
  • ziekte van Paget (botziekte)  

Onderzoek 

Klachten zoals misselijkheid, verstopping en sufheid, worden lang niet altijd veroorzaakt door te veel calcium in het bloed. Ze komen bijvoorbeeld ook voor bij chemotherapie, darmafsluiting (ileus) of als bijwerkingen van bepaalde pijnstillers (opioïden). Daarom is het erg belangrijk dat de arts deze klachten goed onderzoekt.  

De arts stelt je vragen en onderzoekt je. Om te weten of er echt te veel calcium in je bloed zit, zal de arts je aanraden je bloed te laten onderzoeken. Daarvoor moet je bloed laten prikken.  

Het kan zijn dat je arts extra onderzoeken voorstelt, zoals: 

  • een hartfilmpje (ECG) 
  • een scan (botscan, MRI-scan of CT-scan) om te kijken of er tumoren of uitzaaiingen in het bot zitten 

Hypercalciëmie bij ongeneeslijke kanker: wat is eraan te doen?

Als bekend is waar het teveel aan calcium door komt, is het belangrijk om de oorzaak aan te pakken, bijvoorbeeld door: 

  • behandeling van de tumoren 
  • verandering van de medicijnen, bijvoorbeeld bij (bij)schildklier- of (bij)nierproblemen

Behandeling van de oorzaak is niet altijd mogelijk of helpt niet altijd of niet  genoeg. Dan kunnen je klachten behandeld worden. Door je bijvoorbeeld extra vocht te geven of medicijnen, vaak via een infuus.

Wat kun je zelf doen?  

Het kan zijn dat er te veel calcium in je bloed zit zonder dat je daar zelf iets van merkt. Daarom kun je aan je (huis)arts vragen of het verstandig is om af en toe je bloed te laten onderzoeken als je (bijvoorbeeld) uitzaaiingen in de botten hebt, of als je een van de andere ziektes hebt in het lijstje oorzaken.

Als je wel klachten hebt, zoals veel plassen of een onregelmatige hartslag of sufheid, zeg dat dan tegen je verzorgenden en/of huisarts. Maak je je zorgen? Vraag dan gerust of je bloed onderzocht kan worden op calcium. 

Wat wil je en wat vind je belangrijk?

Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen én de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel, en wat wil je niet?

Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt. Dan kunnen zij jou de zorg bieden die bij jou past. 

Colofon

Met medewerking van:

illustratie-arts-man

Dr. Alexander de Graeff

Internist-oncoloog, UMC Utrecht

illustratie-arts-vrouw

Dr. Manon Boddaert

Arts palliatieve zorg, IKNL

Foto Etje Verhagen

Drs. Etje Verhagen-Krikke

GZ-psycholoog, Praktijk De Beken

LinkedIn

illustratie-deskundige-vrouw

Drs. José van Nus-Stad

Manager informele zorg, Kuria

Illustratie mensen

Ervaringsdeskundigen

illustratie-verpleegkundige-vrouw

Francis Mensink

Verpleegkundig consulent, IKNL

illustratie-verpleegkundige-vrouw

Jeanet van Noord

Verpleegkundig specialist palliatieve zorg, LUMC

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: februari 2022