Verstopping (obstipatie) bij ongeneeslijke kanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Verstopping komt regelmatig voor bij mensen met ongeneeslijke kanker. Heb je vaak last van verstopping, bekijk dan de tips op deze pagina. Misschien kan de arts de oorzaak wegnemen.

Lees op deze pagina over:

Obstipatie (verstopping)

Je hebt een verstopping als je minder vaak poept dan je gewend bent. Je ontlasting is daarbij dan ook vaak hard en droog. Soms zó hard en droog, dat je het niet zelf naar buiten kunt persen.

Vaak heb je bij een verstopping ook andere klachten, zoals:

  • buikpijn  
  • een opgezette buik 
  • geen zin meer in eten
  • misselijkheid en overgeven 
  • winderigheid 
  • in de war of onrustig zijn 
  • aambeien 
  • niet (goed) kunnen plassen 

Oorzaken van verstopping

Verstopping kan verschillende oorzaken hebben. Deze oorzaken komen het meest voor:

  • niet genoeg eten (vooral vezels) of drinken 
  • te weinig bewegen
  • geen energie meer hebben, om goed te kunnen persen
  • bijwerking van medicijnen
  • geen rustige omgeving, te weinig privacy

Verstopping kan ook ontstaan door de kanker zelf. Bijvoorbeeld door: 

  • druk op je darm door een tumor 
  • druk op het ruggenmerg en/of zenuwen door een tumor 
  • uitzaaiingen in de buikholte 
  • te veel calcium in je bloed door tumoren of uitzaaiingen in het bot  

verstopping (obstipatie)

Verstopping bij ongeneeslijke kanker: wat is er aan te doen?

Als je last hebt van verstopping, is het belangrijk om dit met je arts te bespreken.

Je arts kan onderzoeken waar de obstipatie vandaan komt. Samen kun je kijken of en hoe de obstipatie te behandelen is.

Onderzoeken bij verstopping

Het kan zijn dat je arts meer onderzoeken voorstelt, zoals: 

  • Bloedonderzoek
  • Rectaal onderzoek. De arts voelt dan met zijn of haar vinger je anus en je endeldarm van binnen. 
  • Een CT-scan. 
  • Een endoscopie. De arts kijkt met een camera in je darm. 

Misschien vraagt je arts of je een lijst bij wilt houden van je ontlasting: wanneer heb je ontlasting, hoe veel is het ongeveer en hoe ziet het eruit?  

Behandeling van de oorzaak van verstopping

Als bekend is waar de verstopping door komt, is het belangrijk om de oorzaak aan te pakken. Voorbeelden van mogelijke behandelingen zijn: 

  • Een tumor weghalen die op de darm drukt. 
  • Een klein buisje (stent) in de darm zetten om de darm open te houden. 
  • Behandeling van de tumor, bijvoorbeeld met chemotherapie of anti-hormonale therapie. 
  • Bestraling om druk op het ruggenmerg en/of zenuwen te verminderen. 
  • De hoeveelheid calcium in het bloed verminderen, bijvoorbeeld met medicijnen of een infuus. 
  • Aanpassen van de medicijnen die verstopping als bijwerking hebben.
  • Medicijnen (laxeermiddelen) om een verstopping op te lossen. 

Behandeling van de oorzaak helpt niet altijd of niet altijd genoeg. Lees wat je dan zelf kunt doen.

Als het nodig is, behandelt de arts de gevolgen van de obstipatie, zoals een scheurtje in de anus.

Wat kun je zelf doen bij obstipatie?  

Tips: 

  • Eet voedsel met veel vezels, zoals volkoren brood, groente, fruit, peulvruchten en noten. Vezels houden vocht vast in de darmen. Je krijgt hierdoor meer en zachtere poep en je darmen gaan beter werken.
  • Zorg dat je voldoende drinkt, als dat mogelijk is: anderhalve liter per dag.
  • Probeer voldoende te bewegen: als het lukt minimaal 30 minuten per dag.
  • Zorg voor een rustige, ontspannen ‘toilethouding’. Poepen gaat het makkelijkste als je rechtop zit, met een wat bolle rug, met je voeten op een steuntje.
  • Laat je niet opjagen als je moet poepen. Neem de tijd. Probeer niet te persen, of doe het heel zachtjes. 

Wat wil je en wat vind je belangrijk?

Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen en de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel, en wat wil je niet?

Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt. Dan kunnen zij jou de zorg bieden die bij jou past. 

Colofon

Met medewerking van:

illustratie-arts-vrouw

Dr. Manon Boddaert

Arts palliatieve zorg, IKNL

Foto Etje Verhagen

Drs. Etje Verhagen-Krikke

GZ-psycholoog, Praktijk De Beken

LinkedIn

illustratie-deskundige-vrouw

Drs. José van Nus-Stad

Manager informele zorg, Kuria

Illustratie mensen

Ervaringsdeskundigen

illustratie-verpleegkundige-vrouw

Francis Mensink

Verpleegkundig consulent, IKNL

illustratie-verpleegkundige-vrouw

Jeanet van Noord

Verpleegkundig specialist palliatieve zorg, LUMC

logo Over Palliatieve Zorg

Palliatieve Zorg Nederland

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: februari 2022