Chemotherapie bij borstkanker

Opslaan

Bij borstkanker kun je chemotherapie krijgen als onderdeel van de genezende behandeling. Er zijn dan 2 opties: na de borstoperatie (adjuvant), of voor de operatie (neo-adjuvant).

Chemotherapie kan helpen om de kans op terugkeer van de ziekte te verkleinen. Er zijn verschillende combinaties van chemotherapie. Elke soort medicijn werkt op een andere manier. Een combinatie van medicijnen geeft een sterkere werking tegen de tumor.

Daarom is chemotherapie vaak een zware behandeling. Het is daarom belangrijk dat je samen met de arts de voordelen die chemotherapie kan bieden, afweegt tegen de bijwerkingen en gevolgen die de behandeling geeft.

In deze afweging kun je verschillende factoren meenemen:

  • de uitgebreidheid van de ziekte (het stadium)
  • kenmerken van de tumor
  • het te verwachten resultaat van de chemotherapie: de mate waarin chemotherapie de kans op terugkeer van de ziekte verkleint
  • je leeftijd en conditie
  • of je andere aandoeningen hebt

Bij een hoge leeftijd en/of een slechte conditie overlegt de arts met je wat in jouw situatie de beste keuze is.

Lees verder over:

Hoe werkt chemotherapie?

Chemotherapie is een behandeling met cytostatica. Dit zijn medicijnen die kankercellen doden of hun celdeling remmen. Deze medicijnen verspreiden zich via het bloed door je lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen de kankercellen bereiken.

Behandeling met chemotherapie is in de vorm van een kuur. Je krijgt een periode medicijnen en een periode niet. De chemokuur krijg je meestal een paar keer achter elkaar.

Chemotherapie

Deze video legt uit hoe chemotherapie in zijn werk gaat.

Chemotherapie na de operatie (adjuvante chemotherapie)

Na de borstsparende operatie of borstamputatie kan de arts een aanvullende behandeling met chemotherapie voorstellen als er een aanzienlijk risico is dat de borstkanker kan gaan uitzaaien. Dit risico wordt ingeschat op basis van de stadiumindeling, kenmerken van de tumor en je leeftijd. Doel van de adjuvante chemotherapie is om de kans te verkleinen dat er uitzaaiingen optreden.

Chemotherapie na de operatie kan het risico op uitzaaiingen met ongeveer de helft verminderen. Vraag de arts om een goede uitleg over het behandeladvies. En wat je daarbij allemaal moet overwegen.

Je begint meestal een paar weken na de operatie of bestraling met chemotherapie. Het aantal kuren chemotherapie is afhankelijk van hoe groot het risico op uitzaaiingen is. De duur van de chemotherapie bedraagt tussen de 3 en 6 maanden.

Heb je een hormoongevoelige tumor, dan krijg je naast chemotherapie ook anti-hormonale therapie. Bij HER2-positieve borstkanker wordt de chemotherapie gecombineerd met doelgerichte therapie.

Chemotherapie voor de operatie (neo-adjuvante chemotherapie)

Soms is voor de operatie al duidelijk dat een aanvullende behandeling met chemotherapie nodig is. Het is dan mogelijk om eerst te starten met chemotherapie en daarna de operatie uit te voeren.

Waarom chemotherapie voor de operatie?

Er is geen verschil in overlevingskansen tussen chemotherapie voor en chemotherapie na de operatie. Het voordeel van chemotherapie voor de operatie is dat de tumor zodanig kan krimpen dat een borstamputatie soms niet meer nodig is en de chirurg de operatie borstsparend kan uitvoeren.

Tijdens de operatie kan blijken dat het ook nodig is om nog extra behandelingen te geven. Bijvoorbeeld met chemotherapie of doelgerichte therapie.

De chemotherapie kan er ook voor zorgen dat uitzaaiingen in de lymfeklieren kleiner worden of verdwijnen, waardoor een okselkliertoilet of bestraling van de lymfeklieren misschien niet meer nodig is.

Bij een HER2-positieve tumor kan chemotherapie voor de operatie worden gecombineerd met doelgerichte therapie.

Chemotherapie bij uitgezaaide borstkanker

Bij uitgezaaide borstkanker kan chemotherapie de ziekte afremmen en klachten verminderen. Chemotherapie wordt gegeven als de uitzaaiingen niet hormoongevoelig zijn of niet meer reageren op anti-hormonale therapie. Of als de uitzaaiingen erg snel groeien.

Er is geen standaardmiddel of behandelschema voor chemotherapie bij uitgezaaide borstkanker. Welke chemotherapie je krijgt, hangt af van verschillende factoren. Zoals de kans dat de chemotherapie aanslaat, welke bijwerkingen je kunt verwachten en welke behandelingen je in het verleden hebt gehad voor de borstkanker. De arts zal dit met je bespreken.

Na verloop van tijd kunnen kankercellen resistent worden voor bepaalde chemotherapie. Dit betekent dat de groei van de kankercellen niet meer afgeremd wordt door de chemotherapie. Welke andere medicijnen je kunt krijgen, hangt af van de kenmerken van de tumor en welke chemotherapie eerder is gebruikt. Soms is het mogelijk om binnen een wetenschappelijk onderzoek een nieuwe vorm van chemotherapie te krijgen.

Kwaliteit van leven bij uitzaaiingen

Centraal in de behandeling staat de kwaliteit van leven. De nadelige effecten van de bijwerkingen  van de chemotherapie wegen in een palliatieve fase zwaarder dan bij de genezende behandelingen. Met de middelen die beschikbaar zijn, wil de arts je zo lang mogelijk een goede kwaliteit van leven geven.

Als de behandeling te intensief blijkt te zijn, kun je met de arts overleggen of de chemotherapie aangepast kan worden. Misschien kun je een lagere dosis krijgen, kan de tijd tussen de kuren langer zijn of kan 1 van de medicijnen in de chemokuur worden weggelaten.

Bijwerkingen van chemotherapie bij borstkanker

Door de chemotherapie kun je last hebben van bijwerkingen. Lees verder over bijwerkingen van chemotherapie en wat je ertegen kunt doen.

Gevolgen van chemotherapie bij borstkanker

Ook op de lange termijn kan chemotherapie klachten veroorzaken. Je kunt last krijgen van:

Nieuwe ontwikkelingen: wetenschappelijk onderzoek naar chemotherapie met doxorubicine bij HER2-positieve borstkanker

In deze video vertelt internist-oncoloog prof. Koos van der Hoeven over chemotherapie met en zonder het medicijn doxorubicine (Adriamycine®) bij vrouwen met HER2-positieve borstkanker. Dit is onderzocht in de TRAIN2-studie. Deze video is gemaakt op basis van het nieuws van het ASCO-congres (editie 2020). Bron: Uitgeverij Jaap.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: september 2020

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Aafke Honkoop, internist-oncoloog, Isala, Dr. Rhodé Bijlsma, internist-oncoloog, UMC Utrecht, Werkgroep Voorlichting, Nationaal Borstkanker Overleg Nederland (NABON), Borstkankervereniging Nederland (BVN)