Behandeling van borstkanker

Doelgerichte therapie bij borstkanker

Opslaan

Hoe werkt doelgerichte therapie?

Doelgerichte therapie is een behandeling met medicijnen die specifiek aangrijpen op de kankercellen. Zo kan doelgerichte therapie kankercellen doden of de celdeling van kankercellen remmen.

De medicijnen verspreiden zich via het bloed door je lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen kankercellen bereiken. Een ander woord voor doelgerichte therapie is targeted therapy.

Wanneer doelgerichte therapie bij borstkanker?

Doelgerichte therapie kun je krijgen als onderdeel van de genezende behandeling, of als palliatieve behandeling.

Als onderdeel van de genezende behandeling zijn er 2 opties:

  • adjuvant: doelgerichte therapie na de borstoperatie
  • neo-adjuvant: doelgerichte therapie voorafgaand aan de borstoperatie

Een palliatieve behandeling wordt gegeven als kanker is uitgezaaid naar andere organen en genezing niet meer mogelijk is.

Je krijgt de doelgerichte therapie meestal in combinatie met chemotherapie. Er zijn verschillende soorten doelgerichte medicijnen. Sommige krijg je via een infuus of injectie, andere zijn als tablet beschikbaar.

Doelgerichte therapie bij HER2-positieve borstkanker

De meeste doelgerichte medicijnen werken alleen bij een HER2-positieve tumor. Lees verder over deze soort borstkanker.

Je kunt 1 of meer van de volgende doelgerichte medicijnen krijgen:

Trastuzumab

Trastuzumab (Herceptin® of een ander merk) werkt tegen HER2-positieve tumoren. Het blokkeert de groei van de tumor. Trastuzumab heeft nog een tweede functie: het afweersysteem activeren. Het is daarom ook een vorm van immunotherapie.

Trastuzumab krijg je vaak in combinatie met chemotherapie. Dat kan voor of na de operatie zijn. De behandeling duurt dan 1 jaar en loopt door nadat je klaar bent met de chemokuren. Eens per 3 weken krijg je een infuus of injectie met trastuzumab.

Bij uitgezaaide borstkanker kan trastuzumab de ziekte afremmen. De duur van de behandeling hangt af van de werkzaamheid van het middel en het verloop van de ziekte.

Risico op hartfalen

Trastuzumab geeft een iets verhoogd risico op hartfalen, zeker in combinatie met bepaalde soorten chemotherapie. Lees verder over hartfalen bij borstkanker.

Pertuzumab

Pertuzumab (Perjeta®) werkt ook tegen HER2-positieve tumoren. Je krijgt dit medicijn altijd in combinatie met trastuzumab en chemotherapie.

Pertuzumab blokkeert het HER2-eiwit op een andere manier dan trastuzumab. De combinatie zorgt ervoor dat de groei van de tumor extra sterk wordt geremd. Je krijgt pertuzumab eens in de 3 weken per infuus toegediend, samen met trastuzumab en de chemotherapie.

Trastuzumab-emtansine (T-DM1)

Voor uitgezaaide HER2-positieve borstkanker is ook een andere variant van trastuzumab beschikbaar: trastuzumab-emstantine (Kadcyla®). Een andere naam voor dit middel is T-DM1.

Dit medicijn is een combinatie van trastuzumab en emtansine. Emtansine is een vorm van chemotherapie. Bij dit medicijn zorgt trastuzumab ervoor dat de chemotherapie alleen bij de borstkankercellen terecht komt.

T-DM1 wordt eens per 3 weken met een infuus toegediend. De duur van de behandeling hangt af van de werkzaamheid van het middel en het verloop van de ziekte.

Lapatinib

Een andere mogelijkheid bij uitgezaaide HER2-positieve borstkanker is lapatinib (Tyverb®).

Lapatinib remt de groei en deling van de kankercellen door ervoor te zorgen dat er geen energie meer naartoe gaat. Je neemt het middel 1 keer per dag in als tabletten.

Lapatinib werkt alleen in combinatie met andere medicijnen:

  • samen met trastuzumab, als alleen trastuzumab niet meer voldoende werkt
  • samen met chemotherapie, nadat je eerder trastuzumab met chemotherapie hebt gehad
  • samen met een aromataseremmer (hormonale therapie)

Everolimus

Everolimus (Afinitor®) is een doelgericht medicijn voor uitgezaaide borstkanker. Anders dan bovenstaande middelen is de inzet niet bij HER2-positieve tumoren, maar bij hormoongevoelige borstkanker.

Het effect van de hormonale therapie op de borstkanker neemt na verloop van tijd af. Er is dan sprake van resistentie: de tumor wordt ongevoelig voor hormonale therapie en gaat weer groeien. Everolimus kan ervoor zorgen dat de borstkanker niet of minder resistent voor hormonale therapie wordt.

Je krijgt everolimus altijd in combinatie met een aromataseremmer. Beide medicijnen neem je 1 keer per dag in als tabletten.

CDK4/6-remmers: palbociclib, ribociclib en abemaciclib

Andere doelgerichte medicijnen die samen met hormonale therapie bij uitgezaaide borstkanker worden gegeven zijn:

  • palbociclib (Ibrance®)
  • ribociclib (Kisqali®)
  • abemaciclib (Verzenio®)

Hoe werken CDK4/6-remmers?

Deze medicijnen zijn CDK4/6-remmers. Het medicijn remt eiwitten die kankercellen nodig hebben om te groeien. Deze eiwitten heten CDK4/6.

Bij hormoongevoelige borstkanker zijn deze eiwitten extra actief. Door ze te blokkeren, remt het medicijn de tumorgroei af.

Altijd samen met hormonale therapie

Je krijgt de CDK4/6-remmer medicijn altijd in combinatie met hormonale therapie. Dat kan een aromataseremmer zijn, of fulvestrant.

Bijwerkingen van CDK4/6-remmers verschillen

Palbociclib, ribociclib en abemaciclib hebben een vergelijkbare werking, maar geven andere bijwerkingen. Met de arts kun je bespreken welke bijwerkingen in jouw situatie het meest aanvaardbaar zijn.

Bevacizumab

Bevacizumab (Avastin ®) zorgt ervoor dat de tumor geen nieuwe bloedvaten kan aanmaken. Een tumor heeft nieuwe bloedvaten nodig om genoeg zuurstof en voedingsstoffen bij de kankercellen te krijgen.

Je kunt bevacizumab krijgen bij uitgezaaide borstkanker, samen met chemotherapie. Deze combinatie werkt alleen bij borstkankers die niet HER2-positief zijn en die nog geen eerdere behandeling hebben gehad.

Bevacizumab wordt iedere 2 of 3 weken toegediend via een infuus, soms samen met de chemotherapie.

Bijwerkingen doelgerichte therapie bij borstkanker

Doelgerichte therapie kan bijwerkingen veroorzaken. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • vermoeidheid
  • griepachtige klachten zoals rillingen en koorts
  • verhoogde kans op infecties zoals longontsteking en ontsteking van het mondslijmvlies
  • maag-darmklachten zoals diarree, misselijkheid, buikpijn, braken en verstopping
  • kortademigheid, benauwdheid en hoesten
  • huidklachten zoals uitslag, acne, droge huid en jeuk

Doelgerichte therapie

In deze video zie je hoe doelgerichte therapie werkt.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2018

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Borstkankervereniging Nederland