Behandeling van borstkanker

Chemotherapie bij borstkanker

Opslaan

Hoe werkt chemotherapie?

Chemotherapie is een behandeling met cytostatica. Dit zijn medicijnen die kankercellen doden of hun celdeling remmen. Deze medicijnen verspreiden zich via het bloed door uw lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen de kankercellen bereiken.

Behandeling met chemotherapie is in de vorm van een kuur. U krijgt een periode medicijnen en een periode niet. De chemokuur krijgt u meestal een paar keer achter elkaar.

Voor- en nadelen chemotherapie tegen elkaar afwegen

Chemotherapie is vaak een zware behandeling. Het is daarom belangrijk dat u samen met de arts de vooruitzichten afweegt tegen de mogelijke bijwerkingen en klachten op de lange termijn.

In deze afweging kunt u verschillende factoren meenemen:

  • de uitgebreidheid van de ziekte (het stadium)
  • kenmerken van de tumor
  • uw leeftijd en conditie
  • het te verwachten resultaat van de chemotherapie

Bij een hoge leeftijd en/of verslechterde conditie kan de chemotherapie meer kwaad dan goed doen. Overleg met uw arts wat in uw situatie de beste keuze is.

Combinaties van soorten chemotherapie           

Soms wordt een combinatie van verschillende soorten chemotherapie gegeven. Dit geeft een sterkere werking tegen de tumor.

Na verloop van tijd kunnen kankercellen resistent worden voor bepaalde chemotherapie. Dit betekent dat de groei van de kankercellen niet meer afgeremd wordt door de chemotherapie. Meestal kunt u dan andere medicijnen krijgen.

Wanneer chemotherapie bij borstkanker?

U kunt chemotherapie krijgen als onderdeel van de genezende behandeling, of als palliatieve behandeling.

Als onderdeel van de genezende behandeling zijn er 2 opties:

  • adjuvant: chemotherapie na de borstoperatie
  • neo-adjuvant: chemotherapie voorafgaand aan de borstoperatie

Een palliatieve behandeling wordt gegeven als kanker is uitgezaaid naar andere organen en genezing niet meer mogelijk is.

Chemotherapie na de operatie (adjuvante chemotherapie)

Na de borstsparende operatie of borstamputatie kan de arts een aanvullende behandeling met chemotherapie voorstellen als er een aanzienlijk risico is dat de borstkanker gaat uitzaaien. Dit risico wordt ingeschat op basis van de stadiumindeling, kenmerken van de tumor en uw leeftijd. Doel van de adjuvante chemotherapie is om de kans te verkleinen dat er uitzaaiingen optreden.

Chemotherapie na de operatie kan het risico op uitzaaiingen met ongeveer de helft verminderen. Vraag uw arts om een goede uitleg over het behandeladvies. En wat u daarbij allemaal moet overwegen.

U begint meestal een paar weken na de operatie of bestraling met chemotherapie. Het aantal kuren chemotherapie is afhankelijk van hoe groot het risico op uitzaaiingen is. De duur van de chemotherapie bedraagt tussen de 3 en 6 maanden.

Heeft u een hormoongevoelige tumor, dan krijgt u naast chemotherapie ook hormonale therapie. Bij HER2-positieve borstkanker wordt de chemotherapie gecombineerd met doelgerichte therapie.

Chemotherapie voor de operatie (neo-adjuvante chemotherapie)

Soms is voor de operatie al duidelijk dat een aanvullende behandeling met chemotherapie nodig is. Het is dan mogelijk om eerst te starten met chemotherapie en daarna de operatie uit te voeren.

De arts kan dit adviseren als u een tumor heeft die snel groeit, een vorm van borstkanker heeft die lastig te opereren is of wanneer uitzaaiingen in de lymfeklieren rondom de borst gevonden zijn. Door de chemotherapie kan de tumor in de borst krimpen en kunnen eventuele uitzaaiingen kleiner worden of zelfs verdwijnen.

Waarom chemotherapie voor de operatie?

Er is geen verschil in overlevingskansen tussen chemotherapie voor en chemotherapie na de operatie. Het voordeel van chemotherapie voor de operatie is dat de tumor zodanig kan krimpen dat een borstamputatie soms niet meer nodig is en de chirurg de operatie borstsparend kan uitvoeren.

De chemotherapie kan er ook voor zorgen dat uitzaaiingen in de lymfeklieren kleiner worden of verdwijnen, waardoor een okselkliertoilet of bestraling van de lymfeklieren misschien niet meer nodig is.

Bij een HER2-positieve tumor kan chemotherapie voor de operatie worden gecombineerd met doelgerichte therapie.

Chemotherapie bij uitzaaiingen van borstkanker

Bij uitgezaaide borstkanker heeft de ziekte zich verspreid naar andere delen van het lichaam. Er zijn waarneembare uitzaaiingen in bijvoorbeeld botten, longen of lever. Genezing is nu niet meer mogelijk. Het doel van palliatieve chemotherapie is om de ziekte te remmen en/of klachten te verminderen. Dit kan dan leiden tot een verlenging van het leven met zo lang mogelijk behoud van kwaliteit van leven.

U kunt palliatieve chemotherapie meteen na de diagnose krijgen, maar soms ook nog jaren later. Palliatieve chemotherapie zal gegeven worden als de hormoonreceptoren negatief zijn en hormoontherapie dus niet in aanmerking komt. Of als hormoontherapie niet meer effectief is. Ook als de ziekte zich heel erg snel ontwikkelt, kan chemotherapie worden overwogen om de ziekte zo snel mogelijk te remmen.

Bij palliatieve chemotherapie staat de kwaliteit van leven van de patiënt centraal. Dat betekent dat bij de keuze voor deze behandeling altijd ook de nadelige bijwerkingen en de wensen van de patiënt worden meegewogen.

Bij in opzet genezende chemotherapie (adjuvant of neo-adjuvant) worden soms ook ernstige bijwerkingen meer geaccepteerd – genezing staat dan voorop. Bij palliatieve chemotherapie gaat het om levensverlenging met  behoud van een zo goed mogelijke kwaliteit van leven. De voordelen moeten opwegen tegen de nadelen. Vaak worden minder zware middelen en/of lagere doseringen gekozen, of wordt maar één medicijn gegeven in plaats van een combinatie.

Chemotherapie

Deze video legt uit hoe chemotherapie in zijn werk gaat.

Bijwerkingen van chemotherapie bij borstkanker

Door de chemotherapie kunt u last hebben van bijwerkingen.

Lees verder over bijwerkingen van chemotherapie en wat u ertegen kunt doen.

Gevolgen van chemotherapie bij borstkanker

Ook op de lange termijn kan chemotherapie klachten veroorzaken. U kunt last krijgen van:

  • vermoeidheid
  • geheugen- en concentratiestoornissen (chemobrein)
  • onvruchtbaarheid
  • vervroegde overgang
  • hartfalen
  • neuropathie aan handen en voeten

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2018

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, kanker.nl.