Nazorg en controle bij borstkanker

Opslaan

Is de behandeling afgerond? Dan blijf je nog een tijd onder controle. Vaak krijg je ook nog nazorg. De termen controle en nazorg worden soms door elkaar gebruikt. Ze worden ook wel follow-up genoemd.

Controles

De controles bestaan uit bezoeken aan de specialist, de verpleegkundig specialist of de huisarts. Je kunt soms ook controles bij meerdere artsen krijgen.

De controlebezoeken zijn bedoeld om:

  • eventuele bijwerkingen van de behandeling vast te stellen en te behandelen
  • in een vroeg stadium eventuele terugkeer van de ziekte op te sporen
  • of bij mensen die niet meer beter worden om bij te houden hoe de ziekte zich ontwikkelt en welke klachten er zijn 

Wat houden de controlebezoeken in?

De controles kunnen uit 1 of meer van de volgende onderdelen bestaan:

  • een gesprek over hoe het met je gaat. Bijvoorbeeld of je last hebt van bijwerkingen of late gevolgen. En of je last hebt van psychische of sociale klachten.
  • een lichamelijk onderzoek 
  • beeldvormend onderzoek, zoals een scan

Nazorg en controle bij borstkanker

Na afloop van de genezende behandeling blijf je nog 5 tot 10 jaar onder controle. Bij de controles vraagt de arts of verpleegkundig specialist naar de gevolgen van de behandeling en mogelijke klachten. Ook bespreken ze met je verwerking van de ziekte, en of dit van invloed is op je dagelijks functioneren.

De arts of verpleegkundig specialist onderzoekt ook of de ziekte is teruggekomen en of er misschien een tweede, nieuwe tumor in de borst zit.

Het risico dat de borstkanker terugkomt is de eerste 5 jaar het grootst. Daarom krijg je de eerste 5 jaar na de behandeling ieder jaar een lichamelijk onderzoek en een mammografie. Vrouwen met een erfelijke aanleg voor borstkanker krijgen ook een MRI-scan.

Controleschema bij borstkanker

Het controleschema vanaf 5 tot 10 jaar na de behandeling verschilt per leeftijdscategorie:

  • Vrouwen jonger dan 60 jaar krijgen jaarlijks een lichamelijk onderzoek en een mammografie. Bij een borstreconstructie is de mammografie alleen van de andere, niet aangedane borst.
  • Vrouwen tussen de 60 en 75 jaar met een borstsparende operatie krijgen jaarlijks een lichamelijk onderzoek bij de huisarts en iedere 2 jaar een mammografie in het ziekenhuis.
  • Vrouwen tussen de 60 en 75 jaar met een borstamputatie krijgen hun controle in het bevolkingsonderzoek borstkanker: iedere 2 jaar een mammografie.
  • Voor vrouwen ouder dan 75 is er geen standaard controleschema; de arts zal aangeven wat in je situatie het beste werkt.

De arts zal met je bespreken hoe vaak je op controle komt en wat er dan precies onderzocht wordt. Dat kan verschillen, afhankelijk van je specifieke tumor, risicofactoren, eventuele duur van de hormonale therapie en je situatie en wensen.

Klachten na de behandeling

Ook langer na de behandeling kun je klachten ervaren. Wees daarom alert op de signalen van je lichaam. Neem bij klachten die langer dan 2 weken duren contact op met je huisarts, die je naar de specialist kan verwijzen. Lees meer over de gevolgen van borstkanker.

Ook kun je veranderingen in de behandelde borst of de andere borst opmerken. Voel je een nieuw knobbeltje of een andere verandering, laat je dan ook onderzoeken.

Angst voor controles

Sommige mensen vinden het een prettig en veilig idee om regelmatig naar het ziekenhuis terug te gaan. Anderen zien juist erg op tegen de controle, ook nog jaren na de behandeling. Voor hen is elke controle weer spannend.

Veel mensen zijn bang dat de ziekte terugkomt of erger wordt. Die angst zit vaak diep, en kan zomaar ineens opkomen. Lees meer over de angst voor terugkeer van kanker.

Niet verplicht

De controles zijn niet verplicht. Je kunt ervoor kiezen van de afspraken af te zien. Overleg daarover met de arts. Misschien is een telefonische controle een mogelijkheid als je een bezoek aan het ziekenhuis te zwaar vindt. Bespreek met de arts op welke signalen van het lichaam je kunt letten.

Liever langer onder controle

Er zijn ook mensen die langer onder controle willen blijven dan de periode die de arts heeft voorgesteld. Geldt dit voor jou, bespreek dit dan met je arts. Vertel hem waarom je onder controle wilt blijven. En probeer daar een redelijke afspraak over te maken.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2018

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Borstkankervereniging Nederland