Medische termen bestraling bij borstkanker

Opslaan

Hieronder staan medische termen die je kunt tegenkomen bij de behandeling met bestraling bij borstkanker. Per term staat uitgelegd wat het betekent.

Bij borstkanker is bestraling een veelgebruikte behandeling. Lees meer over bestraling bij borstkanker.

Ook voor de andere onderdelen van borstkanker is er een lijst met medische termen. Bekijk het woordenboek borstkanker.

A

Aanvullende radiotherapie    

Adjuvante radiotherapie
De bestraling wordt gegeven na een andere behandeling. Vaak is die andere behandeling een operatie.

Axilla level 1, 2, 3, 4                  

Axilla betekent oksel. Met axilla level wordt bedoeld: een bepaald gebied in de oksel waar lymfeklieren kunnen liggen. De oksel heeft 4 lymfekliergebieden (levels). Die lopen vanaf de oksel tot boven het sleutelbeen. De gebieden zijn met elkaar verbonden. In deze lymfekliergebieden kunnen uitzaaiingen zitten. Met axilla level 1,2,3 en/of 4 geeft de arts aan welke gebieden in de oksel bestraling moeten krijgen.

B

Bestraling        

Radiotherapie, RTx        
Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel van bestraling is om kankercellen kapot te maken, zonder de gezonde cellen aan te tasten.

Boost  

Surdosage
Een extra dosis bestraling op een klein gebiedje. Dit is soms nodig op de borst bij een borstsparende operatie, en heel soms na een borstamputatie. De extra dosis straling kan ook bijvoorbeeld in de oksel gegeven worden, als er nog een lymfeklier aanwezig is waarin een uitzaaiing zit. Deze boost kan tegelijk met de bestraling van het gehele gebied (SIB), of aansluitend  op bestraling van het gehele gebied (sequentiële boost).

Breath-hold techniek

Het inhouden van de adem tijdens de bestraling. Door de adem tijdens de bestraling 15 tot 30 seconden in te houden, ontstaat er meer ruimte tussen het hart en de borst(wand). Zo blijft de schade aan het hart zo klein mogelijk.

C

Clips    

Operatieclip
Na de operatie laat de chirurg kleine metalen staafjes achter in de borst op de plek waar eerst de tumor zat. Deze staafjes zijn de operatieclips. Dit helpt de bestralingsarts bij het bepalen van het gebied dat bestraling moet krijgen. Dat is vooral belangrijk als er een extra bestralingsdosis (boost) komt op het gebied waar de tumor heeft gezeten, en als niet de hele borst bestraling krijgt, maar alleen het gebied waar de tumor zat (gedeeltelijke borstbestraling).

D

Doelgebied     

Het gebied waar de bestraling moet komen.

E

Electieve bestraling

Bestraling na de operatie. Deze bestraling wordt uit voorzorg gegeven, om kankercellen die misschien na de operatie zijn achtergebleven ook te bestrijden.

F

Fotonentherapie        

Een vorm van bestraling met deeltjes die fotonen heten. Dit is de meest voorkomende soort bestraling.

Fracties

Fx
Het aantal keren dat iemand bestraling krijgt.

G

Gray

Gy
Dit is een maat voor de hoeveelheid straling. Hoe hoger het aantal Grays, hoe hoger de hoeveelheid bestraling.

H

Hyperthermie

Hyperthermie is een behandeling die het gebied warm maakt waar de bestraling moet komen. De warmte zorgt ervoor dat de kankercellen meer gevoelig zijn voor de bestraling. Als de borstkanker is teruggekomen, kan de arts voorstellen om een tweede keer bestraling te geven, samen met hyperthermie.

Hypofractionering

Iemand krijgt minder vaak bestraling, maar de hoeveelheid straling per keer is wel iets hoger. Hierdoor hoeft de patiënt minder vaak naar het ziekenhuis te komen voor bestraling.

I

Inwendige bestraling 

Brachytherapie
Dit is bestraling vanuit de binnenkant van het lichaam. Bij borstkanker is dat aan de binnenkant van de borst. De arts plaats hiervoor radioactieve jodiumbronnetjes in de borst. Hieruit komt de straling.

IORT

Intra-operatieve radiotherapie 
Bestraling tijdens de operatie aan de borst. Hierdoor komt de straling alleen op de tumor en niet op het gezonde weefsel eromheen.

M

Meerveldentechniek               

Er komt van verschillende kanten bestraling op de borst. Met de meerveldentechniek komt er minder hoge dosis straling in het gezonde weefsel rondom het te bestralen gebied.

P

Partiële borstbestraling                         

Dit is  bestraling van een deel van de borst. Alleen het deel waar de tumor zit of zat, krijgt bestraling.

Protonentherapie                     

Een vorm van bestraling met deeltjes die protonen heten. Protonen geven hun straling meer precies af dan fotonen. Dit zorgt ervoor dat er minder straling op het gezonde weefsel komt. Er ontstaat dan minder schade aan de gezonde cellen. Zo zijn de gevolgen op lange termijn minder. Vooral de kans op hartschade wordt zo lager.

R

Radiotherapie

Bestraling         
Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel is kankercellen te vernietigen en tegelijk gezonde cellen zoveel mogelijk te sparen. Bestraling is een plaatselijke behandeling: het deel van het lichaam waar kankercellen zitten of eerst zaten, krijgt bestraling.

Regionaal                       

Het gebied van de lymfeklieren rondom de borst. De lymfeklieren zitten in de oksel, bij het sleutelbeen en langs het borstbeen.

S

Sequentiële boost      

Boost-bestraling is een extra dosis bestraling op een klein gebiedje. Bij een sequentiële boost krijgt eerst het hele gebied een aantal keren bestraling. Daarna volgen er een aantal boost-bestralingen op het gebied dat de hogere dosis straling nodig heeft.

Simultaneous integrated boost

SIB        
Boost-bestraling is een extra dosis straling op een klein gebiedje. Bij 'simultaneous integrated boost' gebeurt de boost-bestraling tegelijk met de bestraling van het gehele gebied. Het boost-gebied krijgt  iedere dag een iets hogere dosis dan de rest van het weefsel.

 

T

Tumorbed

Dit is de plek waar de tumor zat, voor de operatie.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: september 2020

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Prof. dr. Liesbeth Boersma, radiotherapeut-oncoloog, Maastro Maastricht, Borstkankervereniging Nederland (BVN)