Botontkalking bij borstkanker

Tmc over deze informatie
Sommige behandelingen bij borstkanker kunnen het risico op botontkalking (osteoporose) vergroten.

De overgang is een belangrijke oorzaak van osteoporose. Doordat er minder vrouwelijk hormoon (oestrogeen) geproduceerd wordt, neemt de botdichtheid af en wordt het bot brozer. Het risico op osteoporose wordt daarmee groter. Dit effect kan ook voorkomen bij vrouwen die behandeld worden voor borstkanker.

(Anti-)hormonale therapie

Aromataseremmers als Arimidex (Anastrozol), Aromasin (Exemestaan) en Femara (Letrozol) worden voorgeschreven aan vrouwen met hormonaal gevoelige borstkanker die al in of na de overgang zijn. Deze medicijnen zorgen ervoor dat er minder oestrogenen in het lichaam worden aangemaakt. Oestrogenen kunnen een groeifactor zijn voor hormoongevoelige borstkanker. Door het extra verlaagde oestrogeengehalte (naast de afname door de overgang) kan een toename van botverlies ontstaan. Dit kan leiden tot osteoporose.

Lucrin (LHRH antagonist) veroorzaakt een ´kunstmatige´ overgang met een vergelijkbaar effect op de botten. Lucrin geeft dus ook een verhoogd risico op osteoporose.

Ook Tamoxifen wordt vaak voorgeschreven. Dit medicijn veroorzaakt bij vrouwen na de overgang geen toename van het botverlies. Wordt dit medicijn al vóór de overgang gebruikt dan is er wel kans op een afname van de botdichtheid.

Chemotherapie

Chemokuren kunnen - soms tijdelijk, soms blijvend - het afnemen of zelfs het stoppen van de productie van oestrogenen veroorzaken. Deze hormonale veranderingen kunnen een vervroegde overgang tot gevolg hebben. De afname van oestrogeenspiegels in het lichaam leidt tot meer botverlies en vergroot de kans op osteoporose. 

Chirurgie

Als de eierstokken verwijderd worden, treedt de overgang direct op en zullen de oestrogeenspiegels meteen afnemen. Dit geeft een verhoogd risico op osteoporose, zeker als deze operatie al op jongere leeftijd, nog voordat de overgang ‘natuurlijk’ zou zijn opgetreden, plaatsvindt. 

Andere factoren

Naast de invloed van de behandeling van borstkanker op de botdichtheid zijn ook verslechterde voeding en verminderde lichaamsbeweging oorzaken die bijdragen aan het ontstaan van osteoporose. Uw behandelend arts of verpleegkundige kan u meer vertellen over de risico‘s bij (de behandeling van) borstkanker.

Medicijnen tegen botontkalking

Bisfosfonaten zijn niet-hormonale stoffen die de cellen afremmen die botweefsel afbreken. Hierdoor neemt de botmassa weer toe. Voorbeelden van bisfosfonaten zijn alendroninezuur (diverse merknamen, waaronder Fosamax®) en risedroninezuur (diverse merknamen, waaronder Actonel®).

Denosumab is een ander medicijn dat gebruikt wordt tegen botontkalking. Dit medicijn heeft 2 merknamen; Prolia® wordt gebruikt bij een lage botmassa na de overgang, en Xgeva® bij botcomplicaties bij uitzaaiingen.