Onderzoek en diagnose

Uitstrijkje bij baarmoederhalskanker

Opslaan

Bij een uitstrijkje neemt de huisarts of assistent cellen af van het slijmvlies op de grens van de binnenbekleding en buitenbekleding van de baarmoederhals.

Een uitstrijkje wordt vaak gemaakt als onderdeel van het bevolkingsonderzoek. Kom je met klachten die kunnen passen bij baarmoederhalskanker bij de huisarts, dan krijg je ook een uitstrijkje.

Verloop van het onderzoek

Een uitstrijkje wordt gemaakt tijdens een inwendig onderzoek. Je neemt daarvoor plaats op een gynaecologische stoel met voet- of beensteunen, of op een platte tafel.

Eerst brengt de arts of assistent een speculum in. Dit is een instrument waarmee hij in de vagina en baarmoedermond kan kijken. Een ander woord voor speculum is eendenbek of spreider. Daarna haalt hij met een speciaal borsteltje cellen van de baarmoedermond af en brengt deze over in een potje met vloeistof.

Het uitstrijkje duurt ongeveer 10 minuten. Sommige vrouwen vinden het uitstrijkje vervelend, maar het doet meestal geen pijn. Door het aanraken van de baarmoedermond kan er na het onderzoek wat bloed uit je vagina komen. Dat kan geen kwaad.

Uitslag uitstrijkje

Het uitstrijkje gaat naar het laboratorium, waar het wordt getest.

Bij bevolkingsonderzoek

Een uitstrijkje gemaakt in kader van het bevolkingsonderzoek wordt eerst onderzocht op HPV. HPV is het virus dat op lange termijn baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Als dit virus aanwezig is, wordt ook meteen gekeken of er afwijkende cellen uit de baarmoederhals in het uitstrijkje zitten. Als er afwijkende cellen worden gevonden, krijgt u een verwijzing naar de gynaecoloog.

Bij klachten

Een uitstrijkje gemaakt bij klachten wordt eerst getest op afwijkende cellen. Daarna wordt gekeken of de afwijkende cellen ook HPV bevatten. Klachten kunnen namelijk ook een andere oorzaak hebben. Er kan bijvoorbeeld ook iets aan de hand zijn met het slijmvlies van de baarmoeder (endometrium).

Voor de beoordeling van afwijkende cellen worden 2 systemen gebruikt:
  • Bij de KOPAC-uitslag wordt gekeken of het gaat om plaveiselcellen of cylindercellen en wat hun mate van afwijking is.
  • De Pap-uitslag zegt ook iets over de mate van afwijking in de cellen en loopt van 1 tot 5. Hoe hoger het cijfer, hoe meer afwijkend het uitstrijkje.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: januari 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Bekkers, R.L.M. (gynaecoloog), Dr. Buist, M.R. (gynaecoloog), Butter, E. (verpleegkundig specialist), Dr. Linden, van der, J.C. (patholoog)