Wat is…?

Risicofactoren van baarmoederhalskanker

Opslaan

Baarmoederhalskanker ontstaat meestal door het humaan papillomavirus.

Humaan papillomavirus (HPV)

Het HPV wordt vaak via seksueel contact overgebracht. 80% van de vrouwen krijgt op een gegeven moment in hun leven een HPV-infectie. Er zijn veel verschillende types HPV. Types die een verhoogde kans op baarmoederhalskanker geven, heten hoog risico HPV.

Vaak ruimt het lichaam een HPV-infectie zelf op en merkt u er weinig van. Als dat niet gebeurt, kunnen afwijkende cellen in de baarmoederhals ontstaan. U kunt dan een voorstadium van kanker krijgen, wat uiteindelijk tot baarmoederhalskanker kan leiden. Met een eenvoudige behandeling kunnen deze cellen worden verwijderd. Als het voorstadium niet wordt behandeld, kan na verloop van tijd baarmoederhalskanker ontstaan. Dat gebeurt meestal heel langzaam en kan wel 15 jaar duren.

Van de voorstadia merkt u zelf vaak niets. Daarom krijgen vrouwen tussen de 30 en 60 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Met dit onderzoek kan al vroeg worden ontdekt of een vrouw baarmoederhalskanker of een voorstadium daarvan heeft.

HPV-infecties zijn eigenlijk niet te voorkomen. U beperkt de kans op overdracht van het virus door condooms te gebruiken. Zeker als u geen vaste partner heeft. Het virus zit namelijk op en rond de penis of de vagina. Met een condoom dekt u dit gebied grotendeels af.
Het virus kan tijdens het vrijen ook op andere plekken komen. Bijvoorbeeld aan de handen en in de mond. U kunt dus ook nog besmet raken als u een condoom gebruikt.

Is uw afweer verzwakt? Dan ruimt uw lichaam een HPV-infectie niet goed op. Dit gebeurt als u bepaalde medicijnen gebruikt, bijvoorbeeld tegen een hiv-infectie of na een orgaantransplantatie.

HPV-vaccinatie

Meisjes krijgen in het jaar dat ze 13 worden een vaccinatie tegen HPV aangeboden. De inenting voorkomt infectie van 2 hoog risico HPV-types.

Lees verder over het rijksvaccinatieprogramma op de website van het RIVM.

Roken

Baarmoederhalskanker komt vaker voor bij vrouwen die roken. Roken beïnvloedt het afweersysteem. Hierdoor kan het afweersysteem meer moeite hebben om een HPV-infectie op te ruimen.

Pil is geen risicofactor

Het gebruik van de anticonceptiepil geeft geen verhoogd risico op baarmoederhalskanker. Dat is uit onderzoek gebleken.

Sommige pilgebruiksters gebruiken geen condoom, omdat ze al tegen zwangerschap beschermd zijn. Dat vergroot wel de kans op overdracht van HPV (en andere seksueel overdraagbare aandoeningen).

DES-dochters

DES-dochters zijn dochters van vrouwen die tijdens hun zwangerschap het kunstmatige vrouwelijk hormoon DES hebben gebruikt. DES werd tussen 1947 en 1976 voorgeschreven aan zwangere vrouwen om miskramen te voorkomen. DES-dochters hebben meer risico op baarmoederhalskanker dan andere vrouwen. Het gaat om een ander type baarmoederhalskanker dat niet wordt veroorzaakt door HPV.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: januari 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Dr. Bekkers, R.L.M. (gynaecoloog), Dr. Bloemers, C.W.M. (radiotherapeut), Dr. Linden, van der, J.C. (patholoog)