Behandeling en bijwerkingen

Operatie bij baarmoederhalskanker

Opslaan

Hoe ingrijpend de operatie zal zijn, hangt af van het stadium van de ziekte. Heb je baarmoederhalskanker in een beginstadium? Dan kun je een minder ingrijpende operatie krijgen: een conisatie. Is het stadium verder gevorderd, dan krijg je een ingrijpendere operatie: de Wertheim-operatie.

De arts haalt altijd behalve de tumor ook schijnbaar gezond weefsel daaromheen weg. Dit doet hij omdat hij tijdens de operatie niet kan zien of het weefsel net buiten de plek van de tumor vrij is van kankercellen. Opereert hij ruim, dan is de kans groter dat alle kankercellen weg zijn.

Conisatie

Bij een conisatie verwijdert de arts een kegelvormig stukje van de baarmoederhals. Een ander woord voor kegel is conus. Je kunt een conisatie krijgen in een beginstadium van de ziekte of als je een kinderwens hebt. De baarmoeder zelf blijft intact.

Voor de operatie ga je onder narcose. Of je onderlichaam wordt verdoofd met een ruggenprik.

Na de behandeling blijf je een paar jaar onder controle. Je krijgt regelmatig een uitstrijkje. Is de ziekte in een beginstadium en heb je geen kinderwens? Dan kan de arts eventueel adviseren je baarmoeder te verwijderen.

Conisatie baarmoederhals

Bij een conisatie verwijdert de arts een kegelvormig stukje van de baarmoederhals.

Wertheim-operatie

Bij de Wertheim-operatie verwijdert de arts:

  • de baarmoeder
  • het bovenste deel van de vagina 
  • een groot deel van het steunweefsel rond de baarmoeder en vagina
  • de lymfeklieren uit het bekken

De eierstokken kunnen bij deze operatie blijven zitten.

Op de plaats waar de baarmoeder heeft gezeten, maakt de arts de vagina dicht. Deze is nu wat korter geworden. 

Voor de operatie maakt de arts meestal een snee in de onderbuik, vanaf het schaambeen tot de navel of net daarboven. Zo kan hij de hele buik bekijken. Soms is het mogelijk om de Wertheim-operatie als kijkoperatie uit te voeren. Je krijgt dan alleen kleine wondjes en herstelt sneller.

Verwacht de arts dat je na de operatie bestraald moet worden? En ben je nog niet in de overgang? Dan hangt hij soms 1 of beide eierstokken hoger op in de buikholte. Zo plaatst hij ze buiten de plek die bestraald wordt.

Wertheim-operatie

Bij de Wertheim-operatie wordt de baarmoederhals verwijderd, samen met de omliggende weefsels.

Trachelectomie

Stelt de arts je een Wertheim-operatie voor, maar heb je een kinderwens? Overleg dan of je een trachelectomie kunt krijgen. Dit is een optie als je een kleine tumor hebt in stadium I of II.

De arts verwijdert tijdens een trachelectomie alleen:

  • de baarmoederhals en het steunweefsel eromheen, maar niet de baarmoeder
  • de lymfeklieren uit de onderbuik

Dit is geen standaardoperatie voor baarmoederhalskanker. Maar het lijkt in sommige situaties een veilig alternatief. Deze behandeling wordt maar in een paar ziekenhuizen in Nederland uitgevoerd.

Onderzoek na de operatie bij baarmoederhalskanker

Een patholoog onderzoekt het weggehaalde weefsel onder de microscoop. Je krijgt de uitslag na minimaal een week. Met de uitslag stelt de arts een definitieve diagnose:

  • wat voor soort kankercellen zijn het?
  • zijn ze kwaardaardig?

Dit bepaalt voor een deel of je verder behandeld moet worden.

Is er een risico dat de arts niet alle kankercellen weg heeft kunnen halen? Dan adviseert hij soms aanvullende bestraling na de operatie. Dit hangt af van:

  • of er kankercellen in de randen van het weggehaalde weefsel zitten
  • of er kankercellen in de lymfeklieren zitten
  • of de kankercellen doorgegroeid zijn naar het steunweefsel rond de baarmoederhals

In sommige situaties is het een combinatie van factoren, zoals:

  • de grootte van de tumor
  • of en hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen 
  • of de tumor in de lymfebanen is doorgegroeid 

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2015

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Bekkers, R.L.M. (gynaecoloog), Dr. Bloemers, C.W.M. (radiotherapeut)