Wat is…?

Wat is complementaire zorg?

Opslaan

Complementaire zorg betekent letterlijk 'aanvullende zorg'. Deze zorg komt dus niet in plaats van de gangbare medische zorg, maar voegt daar iets aan toe. Doel is bijdragen aan het herstel en welbevinden van de patiënt. Welbevinden staat voor gezondheid op lichamelijk, geestelijk en sociaal gebied.

Complementaire zorg is niet hetzelfde als complementaire behandeling

  • Complementaire zorg wordt verleend door reguliere beroepsbeoefenaars, vooral verpleegkundigen en verzorgenden. Doel is patiënten te helpen ontspannen en hun welbevinden te vergroten. De nadruk ligt op ondersteuning en verbetering van de kwaliteit van leven. 
  • Een complementaire behandeling wordt gegeven door daartoe opgeleide artsen of therapeuten, zoals een (arts-)homeopaat of een natuurgeneeskundig therapeut. Zij zullen nooit beweren dat zij kanker kunnen genezen. Zij proberen met hun complementaire behandeling een aanvulling te bieden op de reguliere behandeling (de standaardbehandeling volgens de richtlijn voor zorgverleners). 

Ga je zelf op zoek naar aanvullende zorg buiten het ziekenhuis, dan heet dat complementaire zelfzorg. Dit is bijvoorbeeld een cursus yoga, een app met geleide meditatie of een bepaald voedingssupplement.

Voor sommige vormen van complementaire zorg bestaat wetenschappelijk bewijs dat ze bepaalde klachten (bijvoorbeeld angst) kunnen verlichten. Voorbeelden zijn mindfulness of acupunctuur. Naar andere vormen wordt nog onderzoek gedaan.

Verschil met alternatieve geneeswijzen

Een complementaire behandeling of complementaire zorg mag niet verward worden met alternatieve behandeling. 

  • Complementaire zorgverleners leveren uitsluitend aanvullende zorg, dus zorg naast de reguliere behandeling. Aanvullende zorg is vooral bedoeld om de kwaliteit van leven te verbeteren. 
  • De zorg die beoefenaars van alternatieve geneeswijzen leveren, komt vaak in plaats van de reguliere behandeling. Deze zorg wordt gegeven als behandeling van de kanker.

Kenmerken van alternatieve genezers:

  • Ze hebben vaak andere visies op het ontstaan van kanker. Volgens sommigen ontstaat kanker bijvoorbeeld door een verstoring in het totale functioneren van een persoon, zowel lichamelijk, emotioneel als sociaal. Deze visies zijn in strijd met de huidige, wetenschappelijke kennis over kanker.
  • Ze beweren dat hun behandeling een effect op de tumor heeft, terwijl daar onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor is. Volgen kankerpatiënten zo’n behandeling in plaats van de reguliere therapie, dan kunnen er grote gezondheidsrisico’s zijn. De kans op terugdringen van de ziekte en/of langdurige, ziektevrije overleving kan dan kleiner worden.

Er is bijna geen wetenschappelijke onderbouwing voor het effect van alternatieve behandelingen op de ziekte. Dat wil zeggen: of het helpt tegen kanker is niet wetenschappelijk bewezen. Er is ook niet over gepubliceerd in erkende medische vakbladen.

Tips

Wees zeer kritisch als een alternatieve behandelaar:

  • vol overtuiging beweert al veel mensen met (een uitgezaaide of vergevorderde soort) kanker te hebben genezen
  • zegt kanker te kunnen genezen, zonder enig bewijs daarvan te hebben in de vorm van wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd in erkende medische vakbladen
  • zelf dure middelen aan je wil verkopen of je verwijst naar een speciale winkel
  • beweert dat je beter niet aan een reguliere behandeling kunt beginnen of je adviseert die te stoppen
  • zegt allerlei verschillende ziektes, waaronder diverse soorten kanker, met één middel of toestel te kunnen genezen

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: maart 2015

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Van Praag Instituut