Mammografie bij borstkanker mannen

Een mammografie is een röntgenfoto van je borsten. Het is altijd het eerste onderzoek naar borstkanker.

Op een mammografie ziet de arts het vetweefsel, klierweefsel en bindweefsel van je borst. En of er een afwijking in je borst zit. 

Na de borstfoto is soms verder onderzoek nodig om te bepalen of het gaat om een goedaardige verandering in de borst, of om borstkanker.

Hoe gaat een mammografie?

Tijdens een mammografie ga je met ontbloot bovenlichaam tegen het röntgenapparaat staan. De laborant legt je borst tussen 2 platen. Deze 2 platen drukken je borst vast en plat. Zo spreidt het borstweefsel zich en worden mogelijke afwijkingen in je borst zo goed mogelijk zichtbaar. 

Van elke borst krijg je 2 foto’s: 1 van boven naar beneden en 1 in de schuine richting. Soms zijn extra foto’s nodig om alles goed in beeld te kunnen brengen. 

Het onderzoek duurt in totaal ongeveer 20 minuten. Het plat drukken van de borst duurt een paar seconden per foto. Het is niet schadelijk voor je borst of voor een pacemaker.

De hoeveelheid straling van de mammografie is niet gevaarlijk. 

Doet een mammografie pijn?

Het platdrukken van je borst tussen de 2 platen kan pijn doen. Heb je pijn tijdens het onderzoek? Vertel dit dan aan bij de laborant. Die probeert het onderzoek dan comfortabeler voor je te maken.

Tip: probeer je tijdens het onderzoek zo goed mogelijk te ontspannen. Het kan helpen om via je buik te ademen.

Mannen hebben minder klierweefsel in de borst dan vrouwen. Maar het lukt bijna altijd om een mammografie te maken.

Kalkspatjes op de mammografie

Op een mammografie zijn soms witte vlekjes te zien. Dat zijn kalkspatjes. Ze kunnen wijzen op een goedaardige afwijking in de borst, maar ook op borstkanker.

Zijn er kalkspatjes op de borstfoto te zien? Dan bekijkt de radioloog hoeveel kalkspatjes er zijn, hoe groot ze zijn, welke vorm ze hebben en wat voor patroon ze hebben. Dit zegt iets over of een afwijking goedaardig of kwaadaardig is. Soms krijg je dan een biopsie voor verder onderzoek.

Kalkspatjes in de borst verdwijnen niet vanzelf. Maar als ze goedaardig zijn, kunnen ze niet kwaadaardig worden. Je hebt dan geen behandeling nodig.

Uitslag van de mammografie (BI-RADS score)

De radioloog in het ziekenhuis beoordeelt de röntgenfoto’s. Soms krijg je de uitslag meteen na je onderzoek. Soms later: op dezelfde dag of na een week. De arts belt je dan. De uitslag van de mammografie wordt aangegeven met de BI-RADS score.

Er zijn 7 mogelijke uitslagen van BI-RADS, van 0 tot 6. Hoe hoger het getal, hoe groter het risico dat het borstkanker is. Van je arts hoor je of er nog verder onderzoek nodig is. 

BI-RADS 0
BI-RADS 0 is bij mannen niet van toepassing.

BI-RADS 1
De borst ziet er op de foto normaal uit. Er is geen afwijking gevonden.

BI-RADS 2
Er is een goedaardige afwijking gevonden in de borst. Er is geen verder onderzoek nodig.

BI-RADS 3
Er is een afwijking gevonden die heel waarschijnlijk goedaardig is. De arts doet misschien nog een punctie. Of je krijgt na 6 maanden een controle met weer een mammografie, scan of echo.

BI-RADS 4
De afwijking kan misschien kanker zijn. Voor een definitieve uitslag is een biopsie nodig.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen:

• 4a: kans op kwaadaardigheid is 2-10%
• 4b: kans op kwaadaardigheid is 11-50%
• 4c: kans op kwaadaardigheid is 51-94%

BI-RADS 5
De gevonden afwijking is zeer waarschijnlijk kwaadaardig (kanker). Voor een definitieve uitslag is een biopsie nodig.

BI-RADS 6
BI-RADS 6 betekent borstkanker. 

Wanneer is meer onderzoek nodig?

Bij een BI-RADS score van 0, 3, 4 en 5 is verder onderzoek nodig. Daarmee wordt duidelijk of het om een goedaardige afwijking in de borst gaat, of om borstkanker.

3D-mammografie (tomosynthese)

Verder onderzoek na de mammografie kan met een 3-D mammografie. Dit is een röntgenfoto van je borst in 3D. Een andere naam is tomosynthese.

Het apparaat maakt foto’s van je borst vanuit verschillende hoeken. De foto’s vormen samen een 3D-beeld van het borstweefsel. Hiermee kan de radioloog afwijkingen in de borst soms beter beoordelen dan met een gewone mammografie alleen.

De tomosynthese gaat voor jou op dezelfde manier als de mammografie. 

De laborant spuit de contrastvloeistof in je arm, in een bloedvat.  Daarna maakt de laborant de borstfoto’s. Dit gaat op dezelfde manier als een ‘gewone’ mammografie.

Van contrastvloeistof kun je een warm en weeïg gevoel krijgen, alsof je moet plassen. Sommige mensen worden een beetje misselijk tijdens het inspuiten. Dit gaat vanzelf weer over. 

Er is een kleine kans dat je niet goed tegen contrastvloeistof kunt. Dan kun je klachten krijgen. Bijvoorbeeld jeuk, huiduitslag, een gezwollen gezicht en kortademigheid. 

Denk je dat je ooit zo’n overgevoeligheidsreactie hebt gehad? Zeg dit dan voor het onderzoek tegen de arts.