Chemoradiatie bij blaaskanker (blaassparende behandeling)

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Chemoradiatie kan een behandeling zijn in plaats van een blaasverwijdering. Bij chemoradiatie kun je  je blaas houden. 

Een behandeling met chemoradiatie heeft als doel om ervan te genezen. De kans op genezing is ongeveer even groot als bij een blaasverwijdering.

Wat is chemoradiatie?

Bij chemoradiatie krijg een combinatie van 2 behandelingen: chemotherapie en  uitwendige bestraling. De chemotherapie versterkt het effect van de bestraling. 

Wanneer chemoradiatie bij spierinvasieve blaaskanker?

Je kunt deze behandeling alleen krijgen als je voldoet aan deze voorwaarden:

  • Je hebt geen of maar heel weinig uitzaaiingen in het kleine bekken.
  •  Je hebt geen uitzaaiingen in de rest van je lichaam.
  • Je hebt geen of nauwelijks blaasklachten.
  • Je nieren werken nog goed of redelijk goed.

Hoe gaat een behandeling met chemoradiatie?

De behandeling begint met uitwendige bestralingen van de blaas. In de periode dat je dagelijks bestraald wordt, krijg je ook chemotherapie.

Bijwerkingen van chemoradiatie bij spierinvasieve blaaskanker

Bij chemoradiatie kun je last krijgen van de bijwerkingen van de chemotherapie èn van de bestraling. Je arts of verpleegkundige vertelt je welke bijwerkingen je kunt verwachten.

Bijwerkingen die veel voorkomen na chemoradiatie zijn:

  • vermoeidheid
  • pijn bij het plassen of vaker moeten plassen
  • een rode of donker verkleurde huid, en soms blaren, op de bestraalde plek
  • bloed in de urine 
  • bloed bij de ontlasting
  • buikkrampen, dunne ontlasting en/of diarree, vaker aandrang hebben
  • blaaskrampen 
  • spontaan een beetje plas verliezen

Als je al incontinentieklachten hebt. kunnen die tijdens bestraling erger worden. Vooral vrouwen kunnen daar last van hebben. 

De  chemotherapie is relatief mild. Daardoor zijn de bijwerkingen ook mild. De medicijnen veroorzaken bijvoorbeeld geen haaruitval en weinig of geen misselijkheid. 

De meeste klachten verdwijnen meestal enkele weken na afloop van de behandeling.

Bijwerkingen op lange termijn van chemoradiatie bij spierinvasieve blaaskanker

Chemoradiatie kan blijvende gevolgen hebben:

  • Je kunt na de behandeling (meer) moeite hebben met het ophouden van de plas of met uitplassen. 
  • Je kunt moeite hebben met het ophouden van de ontlasting of juist extra aandrang hebben. 

Worden ook de lymfklieren in het kleine bekken bestraald? Dan kun je last krijgen van vochtophoping in de benen (lymfoedeem). Je benen voelen dan meestal zwaar, vermoeid, strak of pijnlijk aan.

Kans op terugkeer van de tumor na chemoradiatie

Na de behandeling met chemoradiatie is er een risico van 20-25% dat er een spierinvasieve blaastumor terugkeert in de blaas. Kwam je eerder ook al in aanmerking voor een operatie, dan kan de uroloog je blaas alsnog verwijderen. Lees verder over het verwijderen van de blaas.

Er kan ook een niet-spierinvasieve blaastumor terugkeren in de blaas. De kans daarop is 10%. Dan is meestal een behandeling mogelijk met blaasspoelingen. Lees meer over blaasspoelingen.

Alsnog opereren bij veel blaasklachten na chemoradiatie

Sommige mensen krijgen zoveel blaasklachten dat de uroloog de blaas alsnog weghaalt. Dit kan alleen bij mensen die eerder ook geopereerd hadden kunnen worden.

Controle na de behandeling

Omdat de blaas blijft zitten, moet je na een behandeling met chemoradiatie regelmatig op controle komen. In het eerste jaar na de behandeling is dat meestal om de 3 maanden, in de jaren daarna minder vaak.

Tijdens het controle-bezoek vraagt de arts of verpleegkundige naar je klachten. Je urine wordt onderzocht op kankercellen. en je krijgt een kijkonderzoek van de blaas en een CT-scan. Op de scan zijn ook de hoge urinewegen (urineleiders en nierbekken) te zien. Er is een verhoogd risico dat de kanker daar terugkomt. 

Colofon

Met medewerking van:

Dr. Annemarie Leliveld-Kors

Uroloog-oncoloog, UMCG

Leven Met Blaas- of Nierkanker (LMBNK)

Patiëntenorganisatie

Website

Logo NVU

Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU)

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: maart 2021