Operatie bij baarmoederkanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Operatie baarmoederkanker

De operatie is de meest gebruikte behandeling bij baarmoederkanker. Bij een tumor met stadium 1 verwijdert de arts de baarmoeder, de baarmoederhals en de eierstokken met de eileiders. Bij een tumor met stadium 2 worden ook de omliggende lymfeklieren en het bovenste deel van de vagina weggehaald.

Operatie bij baarmoederkanker

Je wordt meestal geopereerd. Hoe uitgebreid de operatie is, hangt af van het stadium van de ziekte.

Stadium 1

Bij baarmoederkanker in stadium 1 krijg je bijna altijd een operatie. De arts verwijdert:

  • de baarmoeder
  • de eileiders en eierstokken, daar kunnen namelijk uitzaaiingen in zitten 

Het steunweefsel en de lymfeklieren rondom de baarmoeder verwijdert hij meestal niet.

Een enkele keer verwijdert de arts bij jonge vrouwen de eierstokken niet. Daarmee voorkomt hij dat een jonge vrouw in de overgang komt.

Heel soms kan de arts de operatie uitstellen als een vrouw een kinderwens heeft en de kanker in een heel vroeg stadium is ontdekt. Zij krijgt dan een hormonale behandeling en blijft onder strenge controle.

Bij een vroeg stadium van de ziekte opereert de arts je meestal via een kijkoperatie: een laparoscopie. Heel soms kiest de arts nog voor een operatie via een snee in de buik. Deze loopt vanaf het schaambeen tot de navel of net daarboven. De arts verwijdert de baarmoeder zelden via een vaginale operatie.

Zijn er aanwijzingen dat het een meer agressief type baarmoederkanker is? Dan kan de arts ook stukjes weefsel van andere plekken in de buikholte en van de lymfeklieren wegnemen voor onderzoek. Dit heet een stadiëringsoperatie. De stukjes weefsel heten biopten. Een patholoog onderzoekt de biopten onder de microscoop.

Stadium 2

Meestal krijg je dezelfde operatie als bij stadium 1. Vaak blijkt ook pas na de operatie dat het om een stadium 2 gaat. Alleen als van te voren al uit onderzoek blijkt dat de tumor is doorgegroeid naar de baarmoederhals, is de operatie soms uitgebreider. De arts verwijdert dan:

  • baarmoeder
  • eileiders en eierstokken
  • zo veel mogelijk lymfeklieren en steunweefsel rond de baarmoeder
  • het bovenste deel van de vagina

Op de plaats waar de baarmoeder heeft gezeten, maakt de arts de vagina dicht. Deze is nu wat korter geworden.

Voor de operatie maakt de arts meestal een snee in de onderbuik, vanaf het schaambeen tot de navel of net daarboven. Zo kan hij de hele buik bekijken. Soms is het mogelijk om de operatie als kijkoperatie uit te voeren. Je krijgt dan alleen kleine wondjes en herstelt sneller. Deze uitgebreide operatie heet een Wertheim-operatie. 

Stadium 3

Heb je baarmoederkanker in stadium 3? Dan krijg je meerdere behandelingen:

  • Meestal word je eerst geopereerd via een snee in de buik. Deze loopt vanaf het schaambeen tot de navel of daarboven. De arts verwijdert de baarmoeder en haalt zo veel mogelijk zichtbaar tumorweefsel weg. Meestal verwijdert de arts ook de lymfeklieren. Dit heet een debulking-operatie.
    Daarna krijg je bestraling en/of chemotherapie.
  • Soms krijg je bestraling en/of chemotherapie en niet eerst een operatie. Regelmatig volgt dan na de bestraling en/of chemotherapie alsnog een operatie.

Stadium 4

Heb je baarmoederkanker in stadium 4? Dan hangt het van de uitgebreidheid van de tumor af welke behandeling(en) je krijgt. Bij stadium 4B krijg je meestal geen operatie maar chemotherapie. Soms gevolgd door bestraling of hormonale therapie.

Onderzoek

Een patholoog onderzoekt het weggehaalde weefsel onder de microscoop. Hij bekijkt of er kankercellen in zitten. Ook kijkt hij naar de gradering en uitgebreidheid van de tumor. De uitslag van dit onderzoek geeft belangrijke informatie over het definitieve stadium van de ziekte. Dit bepaalt mede of verdere behandeling met chemotherapie of bestraling nodig is.

Gevolgen

Net zoals bij iedere operatie is er kans op complicaties, bijvoorbeeld:

  • wondinfectie
  • trombosebeen
  • longontsteking
  • nabloeding

Andere gevolgen waarmee je te maken kunt krijgen, hangen af van hoe uitgebreid de operatie is:

Colofon

Met medewerking van:

Prof. dr. Carien Creutzberg

Radiotherapeut, LUMC

Prof. dr. Roy Kruitwagen

Gynaecoloog, Maastricht UMC+

Gemaakt door de redactie van kanker.nl, KWF Kankerbestrijding

Laatste update: mei 2016