Omgaan met klachten op je werk

Je kunt klachten hebben door kanker. Of last hebben van de bijwerkingen of gevolgen van de behandeling. Dat heeft ook gevolgen voor je werk en werkplezier. Hoe ga je hiermee om? En wie kan je advies geven of begeleiden?

Lees op deze pagina over:

• Klachten tijdens je behandeling
• Langetermijneffecten en late gevolgen van kanker
• Omgaan met klachten en belemmeringen
• Omgaan met vermoeidheid en beperkte energie
• Omgaan met concentratieproblemen
• Omgaan met emotionele problemen
• Omgaan met klachten door schade aan zenuwen (neuropathie)

Klachten tijdens je behandeling

Behandelingen tegen kanker geven bijwerkingen. Je kunt bijvoorbeeld last hebben van moe zijn, maagdarmklachten, concentratieproblemen, problemen met bewegen of praten, of pijn. Dit soort klachten kunnen ervoor zorgen dat je tijdelijk minder kunt werken of tijdelijk moet stoppen met werken.

Langetermijneffecten en late gevolgen van kanker

De meeste bijwerkingen gaan weer over, maar van sommige blijf je last houden. Ook na de behandeling kun je (nog) klachten krijgen. Artsen hebben het dan over langetermijneffecten en late gevolgen.

Met langetermijneffecten bedoelen ze klachten waar je 3 maanden na de behandeling nog steeds last van kunt hebben. Bijvoorbeeld moe zijn of neuropathie.

Met late gevolgen bedoelen ze klachten die op een later tijdstip kunnen ontstaan, zoals bijvoorbeeld hart- en vaatziekten.

Omgaan met klachten en belemmeringen

Als je last hebt van klachten door kanker of de behandeling, kan dat ook invloed hebben op je werk. Je kunt bijvoorbeeld minder werken dan je zou willen. Misschien heb je moeite met je concentratie. Of je kunt geen (zwaar) lichamelijk werk meer doen. Hoe ga je daarmee om?

Algemene tips:

• Focus op wat je wel kan, niet op wat je niet kan.
• Stel realistische doelen.
• Zoek een nieuw ritme. Misschien zijn kortere werkdagen of flexibele werkuren nodig. 
• Wees flexibel. Wat vandaag lukt, kan morgen te veel zijn. Pas je werk en planning regelmatig aan.
• Plan herstelmomenten: regelmatige rust, bewegen en ontspanning helpen je belastbaarheid op peil te houden.
• Steek je energie in taken die je goed afgaan of echt moeten gebeuren. Andere taken kun je misschien uitstellen of delegeren.
• Ben je in loondienst? Vraag je werkgever om hulp in te schakelen van een deskundige of een organisatie die gespecialiseerd is in werk en kanker, zoals een bedrijfsarts consulent oncologie (BACO) of een re-integratiebureau gespecialiseerd in kanker.
• Ben je zelfstandige? Dan kun je eventueel zelf contact opnemen met een bedrijfsarts consulent oncologie (BACO) of een re-integratiebureau gespecialiseerd in kanker. Informeer vooraf wat de kosten zijn.

Hieronder lees je tips voor het omgaan met veelvoorkomende klachten na de behandeling:

Omgaan met vermoeidheid en beperkte energie

Door kanker kun je nog lang last houden van vermoeidheid. Misschien wil je hoofd meer dan je lichaam kan. 

Wat kun je doen?

• Je kunt een energiedagboek bijhouden. Schrijf elke dag op wat je hebt gedaan (werk, huishoudelijke dingen, sociale contacten, bewegen etc.). Noteer waar je energie van kreeg en wat energie kostte. Gaat het even minder goed, dan kun je zien waardoor het zou kunnen komen. 
• Stop niet ál je energie in werk. Zorg dat je genoeg energie overhoudt voor andere belangrijke en fijne dingen in je leven.
• Ben je in loondienst? Vertel je werkgever eerlijk wat je wel en niet kunt. Bijvoorbeeld: ‘Ik kan niet langer dan een uur staan, daarna moet ik even gaan liggen’. Of: ‘Ik kan geen zware dingen tillen’.
• Geef bij de bedrijfsarts zo duidelijk mogelijk aan waar je last van hebt. Die kan dan beter inschatten wat je aan kunt. Heb je last van vermoeidheid, zeg dan niet ‘ik ben moe’, maar ‘als ik 1 uur achter de computer heb gezeten, dan moet ik daarna even rusten’.
• Je kunt ook om professionele hulp vragen. Bijvoorbeeld van een ergotherapeut of een gespecialiseerd re-integratiebureau. Bekijk wie kan helpen bij kanker en werk.

Lees ook: tips bij vermoeidheid en kanker.

Omgaan met concentratieproblemen

Je kunt problemen hebben met ‘denkwerk’, zoals je aandacht bij je werk houden of dingen onthouden. Of het kost je meer tijd om informatie te verwerken. Dan heb je cognitieve problemen, zo heet dat.

Wat kun je doen?

• Je kunt jezelf helpen met lijstjes en geheugensteuntjes.
• Bouw momenten van rust in. 
• Je kunt ook om professionele hulp vragen. Bijvoorbeeld van een ergotherapeut of een gespecialiseerd re-integratiebureau. Bekijk wie kan helpen bij kanker en werk.

Lees meer tips bij cognitieve problemen.

Omgaan met emotionele problemen

• Probeer erover te praten met mensen die je vertrouwt.
• Praat erover met je huisarts. Die kan je gesprekken aanbieden met de praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg (poh-ggz). 
• Zoek ontspanning of afleiding. Doe iets wat je fijn vindt en wat je een goed gevoel geeft. 
• Het kan ook helpen om ontspanningsoefeningen te doen. Bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen of oefeningen om je spieren te ontspannen.
• Je kunt ook om hulp vragen. Bijvoorbeeld van een psycholoog of een gespecialiseerd re-integratiebureau. Bekijk wie kan helpen bij kanker en werk.

Bekijk meer tips voor omgaan met emotionele problemen.

Omgaan met klachten door schade aan zenuwen (neuropathie)

Door chemotherapie kun je last krijgen van pijn, tintelingen of een doof gevoel in je handen of voeten (neuropathie). Dat kan ook problemen geven op je werk. 

Wat kun je doen?

• Heb je last van pijn of tintelingen? Bespreek met je arts of je een behandeling kunt krijgen.
• Je kunt ook om hulp vragen. Bijvoorbeeld van een ergotherapeut of een gespecialiseerd re-integratiebureau. Bekijk wie kan helpen bij kanker en werk.

Bekijk ook: tips voor omgaan met neuropathie aan je handen of voeten.