Stadiumindeling bij blaaskanker

Stadiumindeling bij blaaskanker

Opslaan

De arts gebruikt bij blaaskanker de stadiumindeling en differentiatiegraad om de ernst en de uitgebreidheid van de ziekte aan te geven. Met de stadiumindeling en de differentiegraad schat de arts de vooruitzichten in en stelt hij u een behandeling voor.

Stadiumbepaling

Om het stadium van de kanker te bepalen, beoordeelt de arts 3 dingen: 

  • of en hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen (T)
  • of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren (N)
  • of er uitzaaiingen zijn in organen ergens anders in het lichaam (M)

Alle 3 de onderdelen krijgen een cijfer. Hoe hoger het cijfer, hoe verder de ziekte is uitgebreid. Samen vormen ze de TNM-indeling. 

Stadia bij blaaskanker

Bij blaaskanker wordt de T uit de TNM-indeling als volgt onderverdeeld in vijf stadia:

  • stadium Ta of carcinoma in situ (cis): de tumor is oppervlakkig en groeit alleen in het slijmvlies (urotheel). 
  • stadium 1: de tumor is nog oppervlakkig, maar groeit al wel in de bindweefsellaag onder het slijmvlies (nog niet in de spierlaag)
  • stadium 2: de tumor groeit ook door in de spierlaag.
  • stadium 3: de tumor groeit ook door in het omliggende vetweefsel.
  • stadium 4: de tumor groeit in nabijgelegen organen of weefselstructuren, zoals de prostaat, baarmoeder, vagina, bekkenwand of buikwand.

Bij N+ zijn er uitzaaiingen van de tumor in de lymfeklieren. Bij N- zijn er geen uitzaaiingen van de tumor in de lymfeklieren.

Bij M+ zijn er uitzaaiingen van de tumor in andere organen of in de botten. Bij M- zijn er geen uitzaaiingen in andere organen of in de botten.

Bij niet-spierinvasieve blaaskanker bevindt de ziekte zich in stadium 0 of 1. Bij spierinvasieve blaaskanker bevindt de ziekte zich in stadium 2 of hoger.

TNM-indeling

De TNM-indeling geeft aan hoever de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. 

  • T van tumor: de grootte van de tumor en/of hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen.
  • N van node dat Engels is voor lymfeklier: of er uitzaaiingen zijn in de lymfklieren.
  • M van metastase of uitzaaiingen: of er uitzaaiingen zijn in organen ergens anders in het lichaam.

De letters worden met cijfers onderverdeeld. Met uw arts kunt u de precieze TNM-indeling bespreken. 

Differentiatiegraad

Kankercellen lijken in meer of mindere mate op gezonde cellen. De differentiatiegraad van een tumor geeft aan hoe sterk de kankercellen afwijken van de gezonde cellen.

De differentiatiegraad zegt iets over de snelheid van delen, en daarmee iets over het gedrag van de tumor en de vooruitzichten. Een ander woord voor differentiatiegraad is tumorgradering.
 
Een patholoog stelt de differentiatiegraad van de tumor vast. Hij doet dit door de kankercellen onder de microscoop te onderzoeken.
Kwaadaardige tumoren worden meestal in 3 graderingen ingedeeld:

Graad 1: laaggradig

De kankercellen zijn goed gedifferentieerd. Dat betekent dat de tumorcellen voor een groot deel lijken op gezonde cellen van het orgaan waarin ze zijn ontstaan. De kankercellen groeien meestal langzaam.

Graad 2: intermediair

De kankercellen zijn matig gedifferentieerd. Ze lijken steeds minder goed op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal sneller dan normale cellen en plakken snel aan elkaar

Graad 3: hooggradig

De kankercellen zijn slecht gedifferentieerd. Ze lijken vrijwel niet meer op gezond weefsel. Deze kankercellen groeien bijna altijd veel sneller dan normale cellen.

Er bestaat ook een graad 4: dit zijn ongedifferentieerde cellen. Deze lijken helemaal niet meer op de gezonde cellen.

Bij sommige kankersoorten wordt een andere indeling gebruikt om de differentiatiegraad van de tumor aan te geven. Artsen gebruiken de gradering voor de keuze van behandeling.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: januari 2019

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Prof. Dr. Reijke, T.M. de (uroloog)