Behandeling en bijwerkingen

Operatie bij slokdarmkanker

Opslaan

Soms kan een slokdarmtumor geopereerd worden. Dat gebeurt alleen als er geen uitzaaiingen in het lichaam zijn. Het doel van de operatie is genezing.

Een slokdarmoperatie is een ingrijpende operatie waarbij de slokdarm of een deel van de slokdarm wordt verwijderd. Vaak krijg je een vervangende slokdarm, een buismaag.

Er zijn een aantal voorwaarden om geopereerd te kunnen worden aan een slokdarmtumor:

  • De lichamelijke conditie moet goed zijn.
  • De tumor mag niet zijn ingegroeid in omliggende organen zoals de aorta of de luchtpijp.
  • De tumor mag niet zijn uitgezaaid naar andere organen of naar lymfeklieren op afstand van de tumor.

Eten en drinken voor de operatie 

Het is belangrijk dat je fit bent voor de operatie. Ook is het beter dat je niet afvalt en geen ondergewicht hebt. Daarom is goede voeding belangrijk in de periode voor de operatie. Je krijgt hier advies over van een diëtist. Die kan je ook begeleiden als het eten moeilijk gaat en drinkvoeding of sondevoeding nodig is. 

Voorbehandeling met chemoradiatie

Voordat je geopereerd wordt, krijg je als het mogelijk is eerst een behandeling met chemoradiatie. Dit is een combinatie van chemotherapie en bestraling. Het doel hiervan is dat de tumor kleiner wordt. Chemoradiatie vergroot de overlevingskans na de operatie.

De slokdarmoperatie

Bij een operatie van de slokdarmtumor wordt de tumor en een groot deel van de gezonde slokdarm verwijderd. Ook verwijdert de chirurg de omliggende lymfeklieren.

Een operatie van de slokdarm kan via de borstholte, de buik of de hals worden uitgevoerd. Op welke manier je ook geopereerd wordt: de operatie is een grote ingreep en duurt vaak een groot deel van de dag.

Meestal wordt een slokdarmoperatie met een kijkoperatie uitgevoerd. Een andere term hiervoor is minimaal-invasief. Soms opereert de arts via een klassieke grote snee. Welke keuze de arts maakt ligt aan diverse factoren.

Het maken van een buismaag

Als bij de operatie een groot deel van de slokdarm verwijderd is, wordt meestal een buismaag gemaakt. Dit is een soort buis die de mond en keelholte met de rest van het spijsverteringskanaal verbindt. De buismaag vervangt de slokdarm.
De buismaag wordt meestal gemaakt van de maag of een deel daarvan. Daarom heet de gemaakte buis een buismaag.

Als de maag niet gebruikt kan worden, bijvoorbeeld door een eerdere operatie kan weefsel van de dikke of dunne darm gebruikt worden. Dit gebeurt veel minder vaak. Zo’n buismaag wordt een jejunuminterponaat of coloninterponaat genoemd.

Complicaties na een slokdarmoperatie

Een slokdarmoperatie is een erg grote ingreep. Ongeveer de helft van de geopereerde mensen heeft last van complicaties na de operatie. Hierdoor kan een langere opname nodig zijn. Soms zijn de complicaties ernstig; ongeveer 3-4% van de mensen overlijdt hierdoor.

De meest voorkomende complicaties van de operatie zijn:

  • Longontsteking
  • Lekkage op de plek waar de buismaag aan de oude slokdarm is vastgemaakt
  • Hartritmestoornissen
  • Lymfelekkage

De operatie kan ook gevolgen hebben die langer en soms altijd aanhouden:

  • Heesheid door schade aan de stembandzenuwen 
  • Reflux of brandend maagzuur. Omdat de klep die tussen de maag en slokdarm in zat, weggehaald is, stroomt de maaginhoud makkelijk terug in de slokdarm. Vooral bij het liggen en bukken geeft dit problemen.

Eten en drinken na een slokdarmoperatie

Na de operatie krijg je de eerste paar dagen sondevoeding. Dit is vloeibare voeding die met een flexibele slang direct in de dunne darm terechtkomt. Zo komt er geen voeding door de slokdarm en kunnen de littekens in de slokdarm goed genezen. Een ander woord voor sondevoeding is enterale voeding.

Als sondevoeding om een of andere reden niet mogelijk is, kan het zijn dat je voedingsstoffen via een infuus krijgt. Dit wordt parenterale voeding genoemd. Met dit infuus komen de voedingsstoffen rechtstreeks in je bloed terecht.

Een diëtiste begeleidt je na de operatie met eten en drinken. Meestal mag je ongeveer een week na de operatie weer langzaam zelf gaan eten. Vaak blijft sondevoeding nog even nodig. Het lukt niet om gelijk alles te eten. Na de operatie heb je veel eiwitten en energie (calorieën) nodig om te herstellen. In deze tabel kun je zien welke producten veel eiwitten bevatten.

Ook wat langer na de operatie kun je moeite hebben met eten en drinken. Na de operatie is je hele spijsverteringsstelsel veranderd. Van de maag is een buismaag gemaakt en er is minder opslagcapaciteit. Hierdoor kun je klachten krijgen die het syndroom van de kleine maag worden genoemd. Ook kan het zijn dat je klachten krijgt zoals diarree en dumping

Enkele algemene tips met betrekking tot het eten en drinken bij slokdarmkanker zijn:

  • Kauw goed
  • Eet rustig
  • Zit rechtop als je eet

Een diëtist is de aangewezen persoon om je te begeleiden bij voedingsproblemen. Lees meer informatie over voeding en tips in de brochure over buismaag van de kankerpatiëntenorganisatie. 

Buismaag

Een buismaag vervangt de maag of slokdarm als die is verwijderd bij de operatie. Een buismaag wordt gemaakt van (een stuk van) de maag.

1: slokdarm, 2: overgang slokdarm en maag, 3: buismaag, 4: oorspronkelijke maag, 5: dunne darm, 6: dikke darm

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: september 2015

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Bisseling, T.M. (MDL-arts), Dr. Geijsen, E.D. (radiotherapeut), Drs. Haj Mohammed, N. (medisch oncoloog), Jager, M. (ervaringsdeskundige), Dr. Lagarde, S.M. (chirurg-oncoloog)