Doelgerichte therapie bij borstkanker mannen

Opslaan

Bij borstkanker kan doelgerichte therapie onderdeel zijn van de genezende behandeling. Er zijn dan 2 opties: na de borstoperatie (adjuvant), of voorafgaand aan de operatie (neo-adjuvant).

Je krijgt de doelgerichte therapie meestal eerst in combinatie met chemotherapie. Nadat de chemotherapie klaar is, loopt de doelgerichte therapie door. Meestal duurt een behandeling met doelgerichte therapie 1 jaar.

Doelgerichte therapie kan ook als palliatieve behandeling. Dat is als de kanker is uitgezaaid naar andere organen en genezing niet meer mogelijk is.

Er zijn verschillende soorten doelgerichte medicijnen. De meeste gaan via een infuus of injectie.

Lees verder over:

Doelgerichte therapie bij HER2-positieve borstkanker

De meeste doelgerichte medicijnen werken bij een HER2-positieve tumor.

Bij uitgezaaide borstkanker start deze doelgerichte therapie vaak samen met chemotherapie. Na een aantal kuren is de chemo klaar, maar loopt de doelgerichte therapie door. Als de uitzaaiingen weer gaan groeien, kan de arts voorstellen over te stappen naar een ander medicijn.

Voor HER2-positieve borstkanker zijn de volgende doelgerichte medicijnen beschikbaar:

Trastuzumab

Trastuzumab (Herceptin® of een ander merk) werkt tegen HER2-positieve tumoren. Het blokkeert de groei van de tumor. Trastuzumab heeft nog een tweede functie: het afweersysteem activeren. Het is daarom ook een vorm van immunotherapie.

Trastuzumab krijg je vaak in combinatie met chemotherapie. Dat kan voor of na de operatie zijn. De behandeling duurt dan 1 jaar en loopt door nadat je klaar bent met de chemokuren. Eens per 3 weken krijg je een infuus of injectie met trastuzumab.

Bij uitgezaaide borstkanker kan trastuzumab de ziekte afremmen. Deze doelgerichte therapie start vaak samen met chemotherapie. Na een aantal kuren is de chemo klaar, maar loopt de behandeling met dit medicijn door. Trastuzumab heeft over het algemeen weinig bijwerkingen. Als de uitzaaiingen weer gaan groeien, kan de arts voorstellen over te stappen naar een ander medicijn.

Trastuzumab geeft een iets verhoogd risico op hartfalen, zeker in combinatie met bepaalde soorten chemotherapie. Daarom zal de arts tijdens de behandeling regelmatig de werking van het hart controleren. Lees verder over hartfalen bij borstkanker.

Pertuzumab

Pertuzumab (Perjeta®) werkt ook tegen HER2-positieve tumoren. Je krijgt dit medicijn altijd in combinatie met trastuzumab en chemotherapie. In de genezende behandeling start je altijd voor de operatie met dit medicijn.

Pertuzumab blokkeert het HER2-eiwit op een andere manier dan trastuzumab. De combinatie zorgt ervoor dat de groei van de tumor extra sterk wordt geremd. Je krijgt pertuzumab eens in de 3 weken per infuus toegediend, samen met trastuzumab en de chemotherapie.

Trastuzumab-emtansine (T-DM1)

Voor uitgezaaide HER2-positieve borstkanker is een andere variant van trastuzumab beschikbaar: trastuzumab-emstantine (Kadcyla®). Een andere naam voor dit middel is T-DM1.

Dit medicijn is een combinatie van trastuzumab en emtansine. Emtansine is een vorm van chemotherapie. Bij dit medicijn zorgt trastuzumab ervoor dat de chemotherapie alleen bij de borstkankercellen terecht komt die veel HER2 hebben.

T-DM1 wordt eens per 3 weken met een infuus toegediend. De duur van de behandeling hangt af van de werkzaamheid van het middel en het verloop van de ziekte.

Lapatinib

Een andere mogelijkheid bij uitgezaaide HER2-positieve borstkanker is lapatinib (Tyverb®). Lapatinib remt de groei en deling van de kankercellen door ervoor te zorgen dat er geen energie meer naartoe gaat. Je neemt het middel 1 keer per dag in als tabletten.

Lapatinib werkt alleen in combinatie met andere medicijnen:

  • samen met chemotherapie, nadat je eerder trastuzumab met chemotherapie hebt gehad
  • samen met een aromataseremmer (anti-hormonale therapie)

Doelgerichte medicijnen bij anti-hormonale therapie

Er zijn ook een paar doelgerichte medicijnen die de werking van de anti-hormonale therapie versterken. Bij deze behandeling is een chemokuur vaak niet nodig.

Everolimus

Everolimus (Afinitor®) is een doelgericht medicijn voor uitgezaaide borstkanker. Anders dan bovenstaande middelen is de inzet niet bij HER2-positieve tumoren, maar bij hormoongevoelige borstkanker.

Het effect van de anti-hormonale therapie op de borstkanker neemt na verloop van tijd af. Er is dan sprake van resistentie: de tumor wordt ongevoelig voor anti-hormonale therapie en gaat weer groeien. Everolimus kan ervoor zorgen dat de borstkanker niet of minder resistent voor anti-hormonale therapie wordt.

Je krijgt everolimus altijd in combinatie met een aromataseremmer. Beide medicijnen neem je 1 keer per dag in als tabletten.

CDK4/6-remmers: palbociclib, ribociclib en abemaciclib

Andere doelgerichte medicijnen die samen met anti-hormonale therapie bij uitgezaaide borstkanker worden gegeven, zijn:

  • palbociclib (Ibrance®)
  • ribociclib (Kisqali®)
  • abemaciclib (Verzenio®)

Deze medicijnen zijn CDK4/6-remmers. Ze remmen eiwitten die kankercellen nodig hebben om te groeien. Deze eiwitten heten CDK4/6. Bij hormoongevoelige borstkanker zijn deze eiwitten extra actief. Door ze te blokkeren, remt het medicijn de tumorgroei af.

Je krijgt het CDK4/6-remmer medicijn altijd in combinatie met anti-hormonale therapie. Dat kan een aromataseremmer zijn, of fulvestrant.

Palbociclib, ribociclib en abemaciclib hebben een vergelijkbare werking, maar geven andere bijwerkingen. Met de arts kun je bespreken welke bijwerkingen in jouw situatie het meest aanvaardbaar zijn.

Hoe werkt doelgerichte therapie?

Doelgerichte therapie is een behandeling met medicijnen die specifiek aangrijpen op de kankercellen. Zo kan doelgerichte therapie kankercellen doden of de celdeling van kankercellen remmen.

De medicijnen verspreiden zich via het bloed door je lichaam. Ze kunnen op bijna alle plaatsen kankercellen bereiken. Een ander woord voor doelgerichte therapie is targeted therapy.

Doelgerichte therapie

In deze video zie je hoe doelgerichte therapie werkt.

Bijwerkingen van doelgerichte therapie bij borstkanker mannen

Doelgerichte therapie kan bijwerkingen veroorzaken. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

  • vermoeidheid
  • griepachtige klachten zoals rillingen en koorts
  • verhoogde kans op infecties zoals longontsteking en ontsteking van het mondslijmvlies
  • maag-darmklachten zoals diarree, misselijkheid, buikpijn, braken en verstopping
  • kortademigheid, benauwdheid en hoesten
  • huidklachten zoals uitslag, acne, droge huid en jeuk
  • een tekort aan bloedcellen, bloedarmoede (bij CDK4/6-remmers)

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: september 2020

Dit artikel is geschreven door de redactie van kanker.nl.

Met medewerking van

Ervaringsdeskundige mannen met borstkanker, Projectgroep mannenmetborstkanker.nl, Borstkankervereniging Nederland (BVN), Dr. Frederieke van Duijnhoven, chirurg-oncoloog, Antoni van Leeuwenhoek, Dr. Suzan Vrijaldenhoven, medisch oncoloog, Noordwest Ziekenhuisgroep, Dr. Arjen Witkamp, chirurg-oncoloog, UMC Utrecht