Bestraling (uitwendig) bij prostaatkanker

Tmc over deze informatie

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie. Het doel is kankercellen te vernietigen en tegelijk gezonde cellen zo veel mogelijk te sparen. Bestraling is een plaatselijke behandeling: het deel van uw lichaam waar de tumor zit wordt bestraald.

De straling komt uit een bestralingstoestel. U wordt van buitenaf, door de huid heen bestraald. De radiotherapeut en radiotherapeutisch laborant bepalen nauwkeurig de hoeveelheid straling en de plek waar u wordt bestraald.

Bestraling is bij prostaatkanker vaak een in opzet genezende behandeling. De bestralingsbehandeling duurt meestal een aantal weken. U wordt 4 of 5 keer per week bestraald. Dit duurt per keer ongeveer 5 minuten. U hoeft hiervoor niet te worden opgenomen in het ziekenhuis.

Vaak wordt uitwendige bestraling gecombineerd met hormonale therapie.

De arts kan ook uitwendige bestraling geven bij pijnklachten door uitzaaiingen in de botten. U krijgt dan meestal 1 keer een bestraling. Dit is een palliatieve behandeling om klachten te verminderen.

Bijwerkingen van uitwendige bestraling

Bestraling beschadigt niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen in het bestraalde gebied. Daardoor kunt u tijdens en in de eerste weken na de bestraling last krijgen van:
  • vermoeidheid
  • reactie van huid op de plek van bestraling. Tijdens de bestraling kan de huid rood kleuren. Soms wordt de kleur daarna donker. Dit is meestal blijvend. 
  • klachten door irritatie van de darmen en de blaas:
    - darmkrampen
    - het gevoel dat u moet plassen of poepen terwijl dat niet zo is: loze aandrang
    - dunnere of juist hardere ontlasting
    - vaker moeten plassen of een branderig gevoel bij het plassen
    - bloed in de urine of bij de zaadlozing

Deze bijwerkingen beginnen vaak halverwege de bestralingsperiode. De meeste klachten verdwijnen meestal een paar weken na de behandeling. Maar ze kunnen ook blijvend zijn. De arts of laborant geeft u advies over hoe u de bijwerkingen kunt beperken.

Langetermijn gevolgen van uitwendige bestraling

Door uitwendige bestraling krijgt u littekenweefsel in en rond de prostaat.

Hierdoor kunt u later last krijgen van:
  • minder tot geen aanmaak van sperma, droog orgasme
  • erectiestoornissen
  • problemen met de ontlasting:
    - u moet vaker of juist minder vaak naar het toilet dan voor uw behandeling
    - u heeft last van slijm en/of bloedverlies bij de ontlasting. Dit ontstaat vaak pas na een jaar en is niet gevaarlijk. Het kan na een aantal jaren vanzelf genezen.
    - u heeft moeite om de ontlasting op te houden en/of u heeft last van diarree
  • bloed in de urine of ontlasting

Bestraling bij kanker

In deze video ziet u hoe uitwendige bestraling in zijn werk gaat. U ziet een mannelijke patiënt. Maar de informatie in deze video geldt voor zowel mannen als vrouwen.