Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Bestraling is een mogelijke behandeling als prostaatkanker niet is uitgezaaid. Het doel van de bestraling is dan om je te genezen. Soms krijg je ook bestraling bij uitzaaiingen. Dan is het een palliatieve behandeling, om klachten te verminderen of om het leven te verlengen.

Op deze pagina lees je:

• Wat is bestraling?
• Bestraling bij niet-uitgezaaide prostaatkanker
• Bestraling bij uitgezaaide prostaatkanker
• Bijwerkingen van bestraling van de prostaat
• Gevolgen op de lange termijn
• Is bestraling de beste behandeling voor mij?

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel: kankercellen kapotmaken en gezonde cellen zoveel mogelijk heel laten. De radiotherapeut bestraalt alleen de plek van de tumor of uitzaaiingen. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.

De straling komt uit een bestralingstoestel. De straling gaat van buitenaf door je huid heen. De radiotherapeut bepaalt hoeveel straling je krijgt en de precieze plek waar je wordt bestraald.

Bestraling bij niet-uitgezaaide prostaatkanker

Bestraling is vaak een optie bij niet-uitgezaaide prostaatkanker. Bestraling heeft dan meestal genezing als doel. De behandeling duurt een paar weken.

Je kunt bestraling als enige behandeling krijgen, maar ook als behandeling na een operatie. Bestraling is dan bedoeld om kankercellen te vernietigen die na de operatie zijn achtergebleven. Soms krijg je bestraling in combinatie met hormoontherapie.

Bestraling bij uitgezaaide prostaatkanker

Heb je uitgezaaide prostaatkanker, dan kan de arts ook voorstellen om de prostaat of de uitzaaiingen te bestralen in combinatie met hormoontherapie.

Bestraling bij uitzaaiingen in de botten

Uitzaaiingen van prostaatkanker in de botten kunnen ook bestraald worden. Is er één plek in de botten die veel pijn doet en waardoor je klachten hebt? Dan krijg je meestal één keer uitwendige bestraling op die plek. Soms krijg je een tweede bestraling.

Bestraling beschadigt niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen in de buurt van het bestraalde gebied. Daardoor kun je tijdens en in de eerste weken na de bestraling last krijgen van:

• vermoeidheid
• milde huidklachten
• klachten aan de darmen en de blaas doordat de slijmvliezen ook straling krijgen
• bloed in je urine, ontlasting of sperma

Deze bijwerkingen krijg je vaak twee tot drie weken na de start van de bestraling. Ze verdwijnen meestal een paar weken nadat je klaar bent met de behandeling. Soms blijven de klachten aanhouden. Je arts of verpleegkundige geeft advies hoe je er minder last van kunt hebben.

Door uitwendige bestraling ontstaan er littekens in en rond de prostaat. Hierdoor kun je last krijgen van een aantal gevolgen op de lange termijn:

• seksuele klachten: zoals problemen met een erectie, een droog orgasme of pijn bij het klaarkomen
• plasklachten: meer aandrang om te plassen of een zwakkere straal
• darmklachten: je hebt vaker ontlasting of diarree, of juist last van verstoppingen
• bloed in je urine
• bloed en slijm bij je ontlasting: dit ontstaat vaak pas na een tijdje en is niet gevaarlijk. Het geneest vanzelf.

Deze klachten kunnen kort na de bestraling ontstaan, maar soms ook pas maanden later. Bij de controles kun je dit bespreken met de arts.

Is bestraling de beste behandeling voor mij?

Om erachter te komen welke behandeling het beste bij jou en jouw leven past, kun je een keuzehulp gebruiken. Een keuzehulp helpt je met het afwegen van de voordelen en nadelen van de verschillende behandelingen.