Wat is…?

Zaadbalkanker

Opslaan

Bij zaadbalkanker zit er kanker in de zaadballen. Meestal is dat in 1 van de zaadballen, soms in allebei.

Zaadbalkanker komt vooral voor bij jonge mannen tussen de 20 en 40 jaar. Andere woorden voor zaadbalkanker zijn teelbalkanker of testiscarcinoom.

Waar ontstaat zaadbalkanker?

Zaadbalkanker ontstaat meestal in de cellen die het zaad produceren: de kiemcellen. Tumoren uit deze cellen heten daarom ook wel kiemceltumoren. 

In zeldzame gevallen ontstaat de kiemceltumor niet in de zaadballen, maar daarbuiten. Dit wordt ook wel een extragonadale kiemceltumor genoemd. Extragonadaal betekent buiten de geslachtsorganen.

Zelfonderzoek

Een kwaadaardige tumor in de zaadbal groeit snel. Regelmatig zelf je zaadballen onderzoeken is daarom erg belangrijk.

De kankercellen kunnen ook vlug uitzaaien. Daarom wordt er snel behandeld: de operatie vindt binnen 3 dagen na de diagnose plaats.

Soorten

Er zijn 2 soorten kiemceltumoren: seminoom en non-seminoom. Dit geldt ook voor extragonadale kiemceltumoren. Daarnaast bestaan er zaadbaltumoren die een combinatie van seminoom en non-seminoom zijn. De behandeling en prognose voor deze 2 soorten tumoren zijn grotendeels gelijk.

Symptomen

Bij zaadbalkanker kan de zaadbal iets groter zijn, of er is een knobbel of verharding te voelen. Die knobbels kunnen pijnlijk zijn, maar dat hoeft niet.

Oorzaken

Er is niet 1 oorzaak van zaadbalkanker. Genen kunnen een rol spelen, maar omgevingsfactoren ook. Lees wat de belangrijkste risicofactoren voor zaadbalkanker zijn.

Vruchtbaarheid

De behandeling van zaadbalkanker heeft soms invloed op de vruchtbaarheid. Daarom is het wenselijk om voor de behandeling sperma in te vriezen, tenzij er geen kinderwens (meer) is. Overleg dit van tevoren met je arts.

Cijfers over zaadbalkanker

In Nederland krijgen ieder jaar ongeveer 800 mannen te horen dat ze zaadbalkanker hebben. De meeste van hen zijn jonger dan 50 jaar. Bij 55-75% is de ziekte in stadium 1. Dat betekent dat de ziekte alleen in de teelbal zit.

De kans op genezing van zaadbalkanker is groot, ook als er uitzaaiingen zijn. Bekijk de overlevingscijfers van zaadbalkanker.

Uitzaaiingen

Bij de diagnose hebben de meeste patiënten nog geen uitzaaiingen. Het risico op uitzaaiingen is wel groot omdat kankercellen in de zaadbal snel groeien. Dat is de reden dat de operatie, die tevens het begin van de behandeling is, snel plaatsvindt.

Zaadbalkanker zaait meestal uit naar de lymfeklieren in de buurt van de nieren en naar de longen.

Misverstanden over zaadbalkanker

Er bestaan een aantal ideeën over zaadbalkanker die niet waar zijn. Zo is zaadbalkanker geen geslachtsziekte. En het wordt niet veroorzaakt door zelfbevrediging (masturbatie) of door andere seksuele activiteiten. Ook is niet aangetoond dat je zaadbalkanker krijgt door je mobiele telefoon in je broekzak te dragen.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: augustus 2019

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.