Bestraling bij zaadbalkanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Soms krijg je bestraling als behandeling bij seminoom zaadbalkanker. Sinds kort is een bepaald soort bestraling mogelijk: protonentherapie. Bij een non-seminoom is bestraling geen geschikte behandeling.

Lees op deze pagina over:

Hoe werkt bestraling?

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel is kankercellen te vernietigen en tegelijk gezonde cellen zoveel mogelijk te sparen. Bestraling is een plaatselijke behandeling: het deel van het lichaam waar de tumor zit of eerst zat wordt bestraald. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.

De straling komt uit een bestralingstoestel. De straling gaat van buitenaf door de huid heen. De radiotherapeut bepaalt nauwkeurig de hoeveelheid straling en de plek waar je wordt bestraald. De radiotherapeutisch laborant voert de bestralingen uit.

Bestraling na de operatie bij een grote tumor (type seminoom)

Heb je een hoog risico seminoom stadium 1? Dan krijg je soms bestraling van de lymfeklieren in je buik. Dit verkleint je kans op latere uitzaaiingen.

In plaats van bestraling kan de arts ook chemotherapie voorstellen, of actief volgen.

Van hoog risico is sprake als de tumor groter is dan 4 cm en/of in het netwerk van buisjes aan de achterkant van de zaadbal is ingegroeid (de rete testis). Stadium 1 betekent dat er op de scan geen uitzaaiingen zichtbaar zijn.

Bestraling na de operatie bij uitzaaiingen in de lymfeklieren in je buik

Zijn er uitzaaiingen in de lymfeklieren in je buik gevonden (stadium 2)? Dan heb je bij een seminoom de keuze tussen chemotherapie of bestraling.

De arts of verpleegkundig specialist bespreekt de voor- en nadelen van beide behandelingen met je.

Protonentherapie bij zaadbalkanker

Sinds 2022 is een bepaald soort bestraling mogelijk bij zaadbalkanker: protonentherapie. Deze behandeling wordt gegeven in het UMCG Protonentherapiecentrum.

Protonentherapie is een vorm van uitwendige bestraling waarbij protonen worden gebruikt in plaats van fotonen. De straling maakt de kankercellen kapot. Een ander woord voor protonentherapie is protonenbestraling.

Protonentherapie geeft bijna alle straling op een bepaalde diepte af. Voorbij die diepte komt bijna geen straling meer en vóór die diepte zo weinig mogelijk.

De straling komt dus heel precies op één plek, waardoor de arts een hoge dosis straling kan geven. Het gezonde weefsel eromheen wordt dus zoveel mogelijk gespaard.

Bespreek met je arts of protonentherapie een behandeling kan zijn in jouw situatie. En of hij of zij je kan doorverwijzen.

In het online blad van Stichting Zaadbalkanker lees je meer over protonentherapie bij zaadbalkanker.

Palliatieve bestraling

Bij uitzaaiingen in de hersenen kan bestraling een behandeling zijn om klachten te verminderen.

Hoelang duurt bestraling bij zaadbalkanker?

Gemiddeld duurt een behandeling met bestraling iets korter dan 3 weken. Per week krijg je 5 keer bestraling. Per keer krijg je een aantal minuten een dosis straling.

Bijwerkingen van bestraling bij zaadbalkanker

Na bestraling van de lymfeklieren in je buik kun je last hebben van:

  • misselijkheid
  • maagproblemen, bijvoorbeeld een maagzweer
  • darmproblemen, zoals diarree en krampen
  • gebrek aan eetlust
  • haaruitval op de plek waar je bent bestraald
  • rode of donker verkleurde huid op de plek waar je bent bestraald: deze verkleuring van de huid is meestal blijvend
  • vermoeidheid

De meeste klachten verdwijnen in de weken na de behandeling. Maar sommige mannen zijn nog lang moe na hun behandeling.

Bestraling en je vruchtbaarheid

Bij bestraling van de lymfeklieren in je buik wordt de gezonde zaadbal afgeschermd. Daardoor heeft de bestraling geen invloed op je vruchtbaarheid.

Bestraling bij kanker

Deze video laat zien hoe uitwendige bestraling in zijn werk gaat.

Colofon

Met medewerking van:

Foto Richard Meijer

Dr. Richard Meijer

Uroloog-oncoloog, UMC Utrecht

LinkedIn

Illustratie mannen

Mannen die zaadbalkanker hebben (gehad)

Foto Martine Folsche

Martine Folsche, MANP

Verpleegkundig specialist, Erasmus MC

Linkedin

Logo Stichting Zaadbalkanker

Stichting Zaadbalkanker

Patiëntenorganisatie
Website

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: juli 2022