Seksualiteit en zaadbalkanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Zaadbalkanker en de behandeling ervan kan je seksleven veranderen. Het gemis van een zaadbal kan voor mannen een aantasting van hun mannelijkheid betekenen: zij schamen zich voor hun lichaam. Ook een tekort aan testosteron kan van invloed zijn op je seksleven.

Tekort aan testosteron

Door de behandeling van zaadbalkanker kan een tekort aan testosteron ontstaan (hypogonadisme). Testosteron is het mannelijk geslachtshormoon dat een rol speelt bij de aanmaak van zaadcellen. Het zorgt voor de vorming van de mannelijke geslachtskenmerken, zoals de geslachtsorganen, lichaamsbouw en beharing.

Kenmerken van een tekort aan testosteron zijn:

  • minder zin in seks
  • moeite om een erectie te krijgen
  • minder spiermassa
  • verandering in de lichaamsbeharing
  • depressieve gevoelens
  • stemmingswisselingen

Hormoontherapie bij testosterontekort

Heb je last van een of meer van deze klachten? Overleg dan met je arts of verpleegkundig specialist of die je je testosterongehalte kan laten controleren. Heb je te weinig testosteron, dan kan dat soms worden aangevuld. 

Meestal krijg je hiervoor een gel die je elke dag op je huid moet smeren. Je kunt ook injecties krijgen. Je krijgt dan 1 keer per 10 – 12 weken een prik.

Deze behandeling met hormoontherapie kan ook gevolgen hebben. Je kunt hierdoor last krijgen van een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol. De arts of verpleegkundig specialist kan je hier meer over vertellen.

Minder zin in seks

Tijdens of na de behandeling kun je minder zin hebben in seks. Misschien ben je minder opgewonden of heb je een verminderde erectie. Het is ook mogelijk dat je orgasme minder intens is of dat je moeite hebt met klaarkomen. Dat is normaal en komt veel voor.

In de meeste gevallen gaan de klachten binnen een half jaar over. Overleg met je arts of verpleegkundig specialist wanneer je langer last van deze klachten hebt. Het kan dan zin hebben om je testosterongehalte te laten controleren en eventueel aan te vullen.

Praat erover

Veel mensen vinden het lastig om met hun partner te praten over hun seksleven. Het beste advies is toch om je gevoelens met elkaar te delen. Als het nodig is, kun je professionele hulp krijgen. Bijvoorbeeld van een seksuoloog. 

Chemotherapie en seks

Tijdens de behandeling met chemotherapie kunnen de meeste mannen wel een erectie krijgen. Direct na de chemokuur is dit soms wat moeilijker. 

Of je door de behandeling van kanker minder vruchtbaar of onvruchtbaar wordt, is vooraf niet altijd te voorspellen. Ook is niet goed te voorspellen of en wanneer je vruchtbaarheid (voor een deel) herstelt. Daarom is het verstandig om tijdens en na de behandeling anticonceptie te blijven gebruiken tijdens seks.

Het gebruik van anticonceptie is belangrijk als je geen kind wilt. Het is óók belangrijk als je een kinderwens hebt. De kwaliteit van de zaadcellen is tijdens en na de behandeling namelijk minder goed. Als je rondom de behandeling een kind verwekt, zijn er risico’s voor de zwangerschap en voor het kind.

Na bestraling is het advies om minimaal 3 maanden anticonceptie te gebruiken. Na chemotherapie is het advies om minimaal 1 jaar anticonceptie te gebruiken.

Droog klaarkomen

Soms is na een behandeling met chemotherapie nog een lymfeklieroperatie nodig. Bij deze operatie kunnen zenuwbanen beschadigd raken, waardoor de zaadlozing verstoord kan raken. Je komt klaar met alle daarbij behorende gevoelens, maar er komt geen sperma naar buiten. Je komt dan ‘droog klaar’, of hebt een ‘droog orgasme’.

Bij een droog orgasme komt het sperma in de blaas terecht. De zenuwen die ervoor zorgen dat de blaas zich afsluit bij een zaadlozing zijn dan beschadigd. Je urine kan er dan wat troebel uitzien. Dit is verder niet schadelijk.

Een verstoorde zaadlozing komt steeds minder vaak voor. Dit komt door een nieuwe operatietechniek waarbij de zenuwen zo veel mogelijk gespaard blijven. 

Bespreek het met je arts

Laat je goed informeren over de invloed van zaadbalkanker op je lichaam en dus ook op je seksleven. Je kunt dit altijd bespreken met je arts of verpleegkundig specialist.

Colofon

Met medewerking van:

Foto Richard Meijer

Dr. Richard Meijer

Uroloog-oncoloog, UMC Utrecht

LinkedIn

Illustratie mannen

Mannen die zaadbalkanker hebben (gehad)

Foto Martine Folsche

Martine Folsche, MANP

Verpleegkundig specialist, Erasmus MC

Linkedin

Logo Stichting Zaadbalkanker

Stichting Zaadbalkanker

Patiëntenorganisatie
Website

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: juni 2022