Seksualiteit en prostaatkanker

Tmc over deze informatie

Gevolgen van behandelingen voor seksualiteit

De verschillende behandelingen van prostaatkanker kunnen ingrijpende gevolgen hebben voor uw seksuele leven.

Gevolgen van de operatie

Is uw prostaat verwijderd, dan kunt u last krijgen van:
  • geen of verminderde erectie
  • klaarkomen zonder zaadlozing: een droog orgasme
  • veranderd gevoel bij het klaarkomen
  • urineverlies tijdens het vrijen

Gevolgen van uitwendige bestraling

Door uitwendige bestraling ontstaat in en rond de prostaat littekenweefsel. Dat kan de volgende klachten geven:
  • minder productie van sperma. Dit merkt u bij de zaadlozing. 
  • erectiestoornissen
  • pijn bij het klaarkomen. Dit komt doordat de plasbuis door de bestraling is geïrriteerd. Dit is meestal tijdelijk.

Gevolgen van inwendige bestraling

Bij inwendige bestraling komt de straling bijna alleen in de prostaat. Dit geeft over het algemeen minder schade aan het gezonde weefsel rondom de prostaat dan bij uitwendige bestraling. Maar ook bij deze behandeling kunt u last krijgen van erectiestoornissen.

Gevolgen van hormonale therapie

Krijgt u hormonale therapie, dan vermindert de productie van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Het gebrek hieraan kan zorgen voor klachten op seksueel gebied:
  • minder zin om te vrijen
  • geen erectie meer kunnen krijgen

Gevolgen van chemotherapie

Chemotherapie op zich kan er voor zorgen dat u minder zin heeft om te vrijen. Meestal komt de zin in seks na de behandeling weer geleidelijk terug.

Misschien heeft u voor het starten met chemotherapie al andere behandelingen gehad die invloed hebben (gehad) op uw seksuele leven. Zoals hormonale therapie, bestraling of een operatie. Hoe de zin in seks zich zal herstellen, ligt ook aan de andere behandelingen die u heeft gehad.

Erectiestoornissen

In de behandeling van prostaatkanker is het soms onvermijdelijk dat zenuwen en/of bloedvaten beschadigd raken. Dit risico is het grootst bij een operatie en uitwendige bestraling. En hangt onder andere af van de plaats en de grootte van de tumor.

Aan de buitenkant van de prostaat liggen de zenuwen die zorgen voor een erectie. Als deze beschadigd raken, kunt u een erectiestoornis krijgen. Hierdoor is het niet meer mogelijk een normale erectie te krijgen.

Erectiestoornissen kunnen soms verholpen worden met tabletten die een erectie bevorderen of met een injectie in de penis. Wat mogelijk is, hangt af van de ernst van de beschadigingen. Uw arts kan u hier meer over vertellen. Soms kunnen erectiestoornissen na de operatie beperkt worden door voor de operatie te beginnen met deze tabletten. Deze behandelingen worden echter niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Regelmatige erecties zijn ook belangrijk om de conditie van de zwellichamen in de penis goed te houden. Ook al heeft u op dat moment geen behoefte aan seks. De erecties kunnen door een injectie in de penis worden opgewekt. Ook dit zal de arts verder met u bespreken.

Droog orgasme

Is uw prostaat met een operatie verwijderd, dan krijgt u een droog orgasme. Er komt dan geen vocht meer vrij tijdens de zaadlozing. De prostaat maakt namelijk dit vocht aan. Ook als u bestraling heeft gekregen, of de prostaat is aangetast door de prostaatkanker en de zaadballen zijn verwijderd, kan er een droog orgasme ontstaan.

Bij een droog orgasme komt u klaar met alle gevoelens die daarbij horen, maar zonder zaadlozing. Mannen en hun partners hebben vaak het gevoel hebben dat zij dan iets missen.

Kanker en seksualiteit bij mannen

In deze video vertellen mannen over de invloed van kanker op hun seksleven.

Praten over seksualiteit - Nieuws (magazine ProstaatKankerStichting.nl) (pdf)

Ook na een ziekte gaat je seksuele leven door. De meeste zorgverleners praten niet of nauwelijks met patiënten over seksuele problemen. Dat zou anders moeten.