Wekedelentumoren

Wekedelentumoren zijn tumoren in de weke delen. Ze kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn. Meestal zijn ze goedaardig.

Weke delen zijn weefsels die onder de huid, rondom de organen en botten en in de ruimtes daartussen zitten. Bijvoorbeeld:
  • steunweefsel
  • spierweefsel 
  • perifeer zenuwweefsel (zenuwuitlopers vanuit het ruggenmerg)

Goedaardige wekedelentumoren

Goedaardige tumoren zijn meestal goed begrensd. Ze groeien niet door andere weefsels heen en zaaien niet uit. Wel kan een goedaardige tumor tegen omliggende weefsels drukken. Dit kan zo hinderlijk of pijnlijk zijn dat de tumor verwijderd moet worden.

Kwaadaardige wekedelentumoren

Kwaadaardige wekedelentumoren heten wekedelensarcomen. Bij deze tumoren is de celdeling zodanig beschadigd, dat de cellen ongeremd blijven groeien. De kwaadaardige cellen drukken tegen de omliggende weefsels aan en kunnen er ook ingroeien.

Ook kunnen kwaadaardige cellen via bloedvaten en lymfevaten uitzaaien naar andere delen van het lichaam. Ze zaaien vooral uit naar de longen. Heeft u een kwaadaardige tumor? Dan wordt bij de diagnose gekeken of de tumor ook is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam.

Waar in het lichaam?

Wekedelentumoren kunnen op allerlei plaatsen in het lichaam ontstaan. Ze komen het meest voor:
  • in de benen: 40% (waarvan driekwart in de bovenbenen)
  • in de borst en de buik: 30%
  • in de armen: 15%
  • in het hoofd-halsgebied: 15%

Typen

Er zijn verschillende soorten wekedelentumoren. De kwaadaardige soorten (sarcomen) zijn ingedeeld naar het soort cellen waaruit ze bestaan.

De meest voorkomende wekedelentumoren zijn:
  • Gastro-intestinale stroma tumoren (GIST): kwaadaardige tumor uit de bindweefsellaag van het maagdarmstelsel. De tumorcellen verspreiden zich meestal in de buikholte en in de lever.
  • Leiomyosarcoom: kwaadaardige tumor van gladde spiercellen. De tumor komt onder andere voor in de baarmoeder, de huid en de bloedvaten.
  • Liposarcoom: kwaadaardige tumor van vetcellen.
  • Ongedifferentieerd pleiomorf sarcoom (UPS): een zeldzame, kwaadaardige tumor in het bot of in bindweefsel. In deze tumoren zitten kenmerken van verschillende typen sarcomen. 

Daarnaast komen ook de volgende wekedelentumoren voor; maar niet zo vaak als bovenstaande:
  • Angiosarcoom: kwaadaardige tumor van bloedvaten of lymfevaten. Is de kanker ontstaan in een bloedvat, dan heet het hemangiosarcoom. Is het begonnen in een lymfevat, dan heet het lymfangiosarcoom.
  • Baarmoedersarcoom: kwaadaardige tumor in het bindweefsel of spierweefsel van de baarmoeder (uterus).
  • Ewingsarcoom: kwaadaardige tumor in of bij het bot en soms in de weke delen. Komt vooral voor bij kinderen.
  • Kaposisarcoom: deze kwaadaardige tumor komt het meest voor in de huid.
  • Maligne perifere zenuwschedetumor: deze kwaadaardige tumor ontstaat uit omhulsels van zenuwen die door het lichaam lopen.
  • Rabdomyosarcoom: kwaadaardig gezwel van dwarsgestreept spierweefsel. Deze kankersoort komt bijna alleen bij kinderen voor.
  • Synoviosarcoom: een bindweefseltumor die overal in het lichaam kan ontstaan, maar vooral in de benen voorkomt. Heeft in tegenstelling tot de naamgeving niets met het gewrichtskapsel te maken.

Borderline-tumoren

Een borderline-tumor bestaat uit een mix van goedaardige en kwaadaardige tumorcellen. Ze kunnen op een agressieve manier groeien, maar zaaien niet vaak uit. Vanwege de agressieve groeiwijze behandelen artsen borderline-tumoren als een wekedelensarcoom (kwaadaardige wekedelentumor).

Verschillende soorten borderline-tumoren kunnen in de weke delen voorkomen. De meest voorkomende is de agressieve fibromatose, ook wel desmoïd fibromatose. Deze borderline-tumoren ontstaan in het bindweefsel.

Ook reusceltumoren van de pezen en gewrichten vallen onder de borderline-tumoren.

Weke delen

Een weefsel is een groep cellen met dezelfde bouw en functie. Het lichaam bestaat uit verschillende soorten weefsels. Elk soort weefsel maakt een bepaalde lichaamsfunctie mogelijk. Zo kan longweefsel zuurstof opnemen en spierweefsel spieren doen samentrekken.
 
Weke delen zijn onder andere:

Steunweefsel

Steunweefsel biedt het lichaam stevigheid en voorkomt beschadigingen. De belangrijkste typen steunweefsel zijn:
  • bindweefsel: dit weefsel kan makkelijk vervormbaar of stevig zijn:
    - makkelijk vervormbaar bindweefsel ligt rond organen, zenuwen en bloedvaten en tussen spieren. Een ander woord voor makkelijk vervormbaar is losmazig.
    - stevig bindweefsel komt voor in wanden van bloedvaten en op plaatsen die belangrijk zijn voor uw beweging. Bijvoorbeeld kniebanden, pezen en gewrichten.
  • vetweefsel: dit weefsel bestaat uit cellen gevuld met vet. Het zit in het lichaam op verschillende plaatsen en heeft ook verschillende functies:
    - net onder de huid isoleert vetweefsel warmte
    - rond de nieren en in de buikwand dient vetweefsel als reserve voor extreme situaties. Bijvoorbeeld dreigende verhongering.
    - vetweefsel biedt steun in de voetzolen, handpalmen, billen, oogkassen en wangen.

Spierweefsel

Spierweefsel heeft als eigenschap dat het zich kan aanspannen. Daardoor kan het lichaam allerlei bewegingen maken. Spierweefsel is ingedeeld in dwarsgestreept spierweefsel en glad spierweefsel.
  • dwarsgestreept spierweefsel: onder de microscoop zijn dwarsstrepen zichtbaar in de spiervezels. Dit spierweefsel zorgt ervoor dat u kunt bewegen. Dit zijn bewegingen die u bewust aanstuurt. Bijvoorbeeld lopen of iets vastpakken.
  • glad spierweefsel: dit bestaat uit vezels zonder microscopische strepen. Dit spierweefsel maakt bewegingen die we niet bewust aansturen. Bijvoorbeeld het samentrekken van de maagwand voor de voortstuwing van voedsel naar de darmen.

Zenuwweefsel

Zenuwweefsel bevindt zich in:
  • de hersenen
  • het ruggenmerg: vormt samen met de hersenen het centrale zenuwstelsel
  • zenuwweefsel op andere plekken in het lichaam: het perifere zenuwstelsel

Zenuwweefsel heeft vooral een geleidende functie: het transporteert prikkels. Bijvoorbeeld:
  • van de hersenen naar de spieren. Zo kunt u een spier bewegen
  • vanuit de huid naar de hersenen. Hierdoor kunt u warmte, kou en pijn voelen.

Deze geleiding gaat via uitlopers van zenuwcellen. Om de zenuwcellen zitten steuncellen.

Met elkaar vormen de zenuwcellen, uitlopers en steuncellen een indrukwekkend netwerk dat tot zeer snelle geleiding van prikkels in staat is.

Wat is een sarcoom?

Een sarcoom is een kwaadaardige tumor van het steun- en bindweefsel. Deze vorm van kanker kan bijvoorbeeld ontstaan in: 

  • spieren
  • zenuwen
  • vet
  • bloedvaten
  • lymfevaten
  • bindweefsel
  • kraakbeen
  • bot

Deze weefsels komen in het hele lichaam voor. Een sarcoom kan dan ook overal in het lichaam ontstaan. Sarcomen zijn zeldzame tumoren. Ze worden vaak niet als sarcomen herkend. Maar worden bijvoorbeeld aangezien voor sportblessures of goedaardige gezwellen. 

Er bestaan meer dan 50 soorten sarcomen. Deze zijn in te delen in 2 categorieën: wekedelensarcomen en botsarcomen. Sarcomen die ontstaan in de weke delen zijn te vinden onder wekedelentumoren. Sarcomen die ontstaan in bot zijn te vinden onder bottumoren.