Nazorg en controle bij prostaatkanker

Opslaan

Na de behandeling van kanker kom je nog regelmatig op controle. 
Ook als je niet meer beter kunt worden, kun je je arts blijven zien. De controles kunnen in het ziekenhuis maar soms ook bij de huisarts plaatsvinden.  

Heeft de behandeling effect? 

Tijdens de controles wordt gekeken of de behandeling effect heeft. Deze controles worden ook wel nacontrole of follow-up genoemd. De onderzoeken die tijdens de controle gedaan worden, kunnen de volgende doelen hebben:

  • Heeft de behandeling effect?  
  • Heb je last van bijwerkingen? 
  • Is de kanker niet teruggekomen? 

Ook als je niet meer beter kunt worden, kun je je arts of verpleegkundige blijven zien. De arts kan bijvoorbeeld onderzoeken doen om de ontwikkeling van de ziekte bij te houden.  

Heb je last van de gevolgen? 

Tijdens de controle kun je ook met je arts bespreken of je last hebt van de gevolgen van kanker. Bijvoorbeeld of je klachten hebt door de behandeling of last hebt van late gevolgen van de ziekte.   

Misschien maak je je zorgen of heb je last van mentale klachten. Ook dit kun je met je arts bespreken. Als je behoefte hebt aan meer begeleiding kan hij je doorsturen naar bijvoorbeeld een diëtist, fysiotherapeut of psycholoog. 

Angst voor controles 

Iedereen beleeft de controles anders. Het kan zijn dat je het een veilig idee vindt om regelmatig naar het ziekenhuis te gaan. Maar misschien zie je juist op tegen de controles. Bijvoorbeeld omdat je bang bent dat de kanker terugkomt of de ziekte zich heeft uitgebreid. Dit is niet vreemd, veel mensen hebben deze angst.  

Bespreek met je arts hoe je de controles beleeft en wat je wensen zijn. Misschien kun je vaker of minder vaak op controle komen. De controles zijn niet verplicht.  

Als je klachten hebt tussen de controles in 

Misschien heb je tussen de controles door pijn of klachten. Die klachten kunnen door de ziekte komen, maar dat hoeft niet. Bespreek je klachten met je huisarts of vervroeg je afspraak met de arts. Zij kunnen je onderzoeken en proberen de oorzaak van de klachten op te sporen. 

Controles bij prostaatkanker

Na de behandeling van prostaatkanker kom je regelmatig op controle. Het controleschema hangt af van de fase van de ziekte.

Controles na de genezende behandeling

Heb je een behandeling gehad met het doel te genezen? Dan krijg je in het eerste jaar na drie, zes en twaalf maanden een controle. Tot drie jaar na de behandeling is de controle ieder half jaar.

Tot vijf of tien jaar vindt de controle jaarlijks plaats. Soms kan de huisarts de controles overnemen. Dat kan vanaf vijf jaar na de behandeling en als het PSA laag blijft.

Controles bij teruggekeerde prostaatkanker

Als de prostaatkanker is teruggekomen, dan bepaal je samen met de uroloog wanneer je op controle komt. Deze specialist kijkt hierbij ook naar je klachten en naar de prognose.

Uitgezaaide prostaatkanker

Bij uitgezaaide prostaatkanker die gevoelig is voor hormonale therapie krijg je meestal  iedere drie maanden een controle. Samen met de uroloog bepaal je hoe vaak je op controle komt.  

Bij castratie-resistente prostaatkanker zijn de controles afhankelijk van de soort behandeling. Je maakt hier samen met de uroloog afspraken over.

Hoe gaat een controle-onderzoek?

Bij een controle bepaalt de specialist altijd de PSA-waarde. Als het PSA hoger is of als je klachten hebt, kan de arts een rectaal toucher doen. Of beeldvormend onderzoek, zoals een echografie, MRI-scan of PET-CT-scan. Soms is een biopsie opnieuw nodig.

Maak je je tussen de controles zorgen? Of heb je een bepaalde klacht? Maak dan eerder een nieuwe controle-afspraak. Je kunt ook bij de huisarts terecht.

Angst voor controles

Sommige mensen vinden het een prettig en veilig idee om regelmatig naar het ziekenhuis terug te gaan. Anderen zien juist erg op tegen de controle, ook nog jaren na de behandeling. Voor hen is elke controle weer spannend.

Veel mensen zijn bang dat de ziekte terugkomt of erger wordt. Die angst zit vaak diep, en kan zomaar ineens opkomen. Lees meer over de angst voor terugkeer van kanker.

Niet verplicht

De controles zijn niet verplicht. Je kunt ervoor kiezen van de afspraken af te zien. Overleg daarover met de arts. Misschien is een telefonische controle een mogelijkheid als je een bezoek aan het ziekenhuis te zwaar vindt. Bespreek met de arts op welke signalen van het lichaam je kunt letten.

Liever langer onder controle

Er zijn ook mensen die langer onder controle willen blijven dan de periode die de arts heeft voorgesteld. Geldt dit voor jou, bespreek dit dan met je arts. Vertel hem waarom je onder controle wilt blijven. En probeer daar een redelijke afspraak over te maken.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: oktober 2019

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Prostaatkankerstichting