Behandeling en bijwerkingen

Nazorg en controle bij prostaatkanker

Opslaan

Is de behandeling afgerond? Dan blijft u nog een tijd onder controle. Vaak krijgt u ook nog nazorg. De termen controle en nazorg worden soms door elkaar gebruikt. Ze worden ook wel follow-up genoemd.

Controles

De controles bestaan uit bezoeken aan uw specialist, de verpleegkundig specialist of de huisarts. U kunt soms ook controles bij meerdere artsen krijgen.

De controlebezoeken zijn bedoeld om:

  • eventuele bijwerkingen van de behandeling vast te stellen en te behandelen
  • in een vroeg stadium eventuele terugkeer van de ziekte op te sporen
  • bij mensen die niet meer beter worden: bij te houden hoe de ziekte zich ontwikkelt en welke klachten er zijn 

Wat houden de controlebezoeken in?

De controles kunnen uit 1 of meer van de volgende onderdelen bestaan:

  • een gesprek over hoe het met u gaat. Bijvoorbeeld of u last heeft van bijwerkingen of late gevolgen. En of u last heeft van psychische of sociale klachten.
  • een lichamelijk onderzoek 
  • beeldvormend onderzoek zoals een CT-scan

Controle bij prostaatkanker

Heeft u een behandeling gehad die in opzet genezend is? Dan komt u eerst na 6 weken en na 3, 6 en 12 maanden op controle. Tot 3 jaar na de behandeling krijgt u ieder half jaar een controle en tot 5 of 10 jaar na de behandeling ieder jaar. Vanaf 5 jaar na de behandeling en bij een stabiel laag PSA kan uw huisarts de controles misschien overnemen.

Is de prostaatkanker bij u teruggekomen (recidief), dan bepaalt u samen met uw uroloog de tussentijden van de controle-afspraken. Hierbij kijkt de arts ook naar uw klachten en de prognose.

Bij uitgezaaide prostaatkanker krijgt u eerst iedere 3 maanden een controle. Als de ziekte stabiel is, kan de controle eventueel iedere 6 maanden plaatsvinden.

Bij castratieresistente prostaatkanker zijn de controles afhankelijk van de soort behandeling. U maakt met de arts hierover afspraken.

Bij een controle-onderzoek wordt altijd de PSA-waarde bepaald. De arts onderzoekt mogelijk ook het gehalte van andere stoffen, zoals calcium, hemoglobine, creatinine, alkalische fosfatase en testosteron. Alleen als het PSA verhoogd is of u klachten heeft, zal de arts u verder onderzoeken met een rectaal toucher of beeldvormend onderzoek. Eventueel neemt hij (weer) biopten af.

Angst voor controles

Sommige mensen vinden het een prettig en veilig idee om regelmatig naar het ziekenhuis terug te gaan. Anderen zien juist erg op tegen de controle, ook nog jaren na de behandeling. Voor hen is elke controle weer spannend.

Veel mensen zijn bang dat de ziekte terugkomt of erger wordt. Die angst zit vaak diep, en kan zomaar ineens opkomen. Lees meer over de angst voor terugkeer van kanker in de bibliotheek van kanker.nl.

Niet verplicht

De controles zijn niet verplicht. U kunt ervoor kiezen van de afspraken af te zien. Overleg daarover met uw arts. Misschien is een telefonische controle een mogelijkheid, als u een bezoek aan het ziekenhuis te zwaar vindt. Bespreek met uw arts op welke signalen van uw lichaam u kunt letten.

Liever langer onder controle

Er zijn ook mensen die langer onder controle willen blijven dan de periode die de arts heeft voorgesteld. Geldt dit voor u, bespreek dit dan met uw arts. Vertel hem waarom u onder controle wilt blijven. En probeer daar een redelijke afspraak over te maken.

Nazorg

Tijdens de controles is er ook aandacht voor de kwaliteit van leven. Bijvoorbeeld of u last heeft van bijwerkingen, of u zich zorgen maakt of last heeft van psychische klachten.

Soms kan het goed zijn om begeleid te worden door bijvoorbeeld een fysiotherapeut, psycholoog of diëtist. Er zijn vragenlijsten die helpen in te schatten wat u nodig heeft. Deze vragenlijsten kan de arts of verpleegkundige met u doornemen. Voorbeelden van deze vragenlijsten zijn de Lastmeter of Oncokompas.

Lastmeter

De Lastmeter is een vragenlijst die u invult en vervolgens met uw arts of verpleegkundige bespreekt. Uit uw antwoorden op de vragen wordt duidelijk van welke problemen of zorgen u op dat moment last heeft. En of u behoefte heeft aan extra ondersteuning. U vult de Lastmeter bij voorkeur in op verschillende momenten in zorgproces.

OncoKompas2.0

Met OncoKompas2.0 kunt u zelf uw kwaliteit van leven in kaart brengen. Hiervoor beantwoordt u vragen over lichamelijk, geestelijk en sociaal functioneren, uw leefstijl en zingeving. Zo nodig krijgt u het advies professionele hulp te zoeken. U kunt alleen via uw arts of verpleegkundige toegang krijgen tot Oncokompas2.0.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2016

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, ProstaatKankerStichting.nl, kanker.nl.

Met medewerking van

Tillier, C. (oncologieverpleegkundige), Prof. Dr. Reijke, T.M. de (uroloog), Ir. Schots, F.J.M. (ervaringsdeskundige)