Behandelingen

Nazorg en controle bij prostaatkanker

Opslaan

Is de behandeling afgerond? Dan blijf je nog een tijd onder controle. Vaak krijg je ook nog nazorg. De termen controle en nazorg worden soms door elkaar gebruikt. Ze worden ook wel follow-up genoemd.

Controles

De controles bestaan uit bezoeken aan de specialist, de verpleegkundig specialist of de huisarts. Je kunt soms ook controles bij meerdere artsen krijgen.

De controlebezoeken zijn bedoeld om:

  • eventuele bijwerkingen van de behandeling vast te stellen en te behandelen
  • in een vroeg stadium eventuele terugkeer van de ziekte op te sporen
  • of bij mensen die niet meer beter worden om bij te houden hoe de ziekte zich ontwikkelt en welke klachten er zijn 

Wat houden de controlebezoeken in?

De controles kunnen uit 1 of meer van de volgende onderdelen bestaan:

  • een gesprek over hoe het met je gaat. Bijvoorbeeld of je last hebt van bijwerkingen of late gevolgen. En of je last hebt van psychische of sociale klachten.
  • een lichamelijk onderzoek 
  • beeldvormend onderzoek zoals een CT-scan

Controles bij prostaatkanker

Na de behandeling van prostaatkanker kom je regelmatig op controle. Het controleschema hangt af van de fase van de ziekte.

Controles na de genezende behandeling

Heb je een behandeling gehad met het doel te genezen? Dan krijg je in het eerste jaar na drie, zes en twaalf maanden een controle. Tot drie jaar na de behandeling is de controle ieder half jaar.

Tot vijf of tien jaar vindt de controle jaarlijks plaats. Soms kan de huisarts de controles overnemen. Dat kan vanaf vijf jaar na de behandeling en als het PSA laag blijft.

Controles bij teruggekeerde prostaatkanker

Als de prostaatkanker is teruggekomen, dan bepaal je samen met de uroloog wanneer je op controle komt. Deze specialist kijkt hierbij ook naar je klachten en naar de prognose.

Uitgezaaide prostaatkanker

Bij uitgezaaide prostaatkanker die gevoelig is voor hormonale therapie krijg je meestal  iedere drie maanden een controle. Samen met de uroloog bepaal je hoe vaak je op controle komt.  

Bij castratie-resistente prostaatkanker zijn de controles afhankelijk van de soort behandeling. Je maakt hier samen met de uroloog afspraken over.

Hoe gaat een controle-onderzoek?

Bij een controle bepaalt de specialist altijd de PSA-waarde. Als het PSA hoger is of als je klachten hebt, kan de arts een rectaal toucher doen. Of beeldvormend onderzoek, zoals een echografie, MRI-scan of PET-CT-scan. Soms is een biopsie opnieuw nodig.

Maak je je tussen de controles zorgen? Of heb je een bepaalde klacht? Maak dan eerder een nieuwe controle-afspraak. Je kunt ook bij de huisarts terecht.

Angst voor controles

Sommige mensen vinden het een prettig en veilig idee om regelmatig naar het ziekenhuis terug te gaan. Anderen zien juist erg op tegen de controle, ook nog jaren na de behandeling. Voor hen is elke controle weer spannend.

Veel mensen zijn bang dat de ziekte terugkomt of erger wordt. Die angst zit vaak diep, en kan zomaar ineens opkomen. Lees meer over de angst voor terugkeer van kanker.

Niet verplicht

De controles zijn niet verplicht. Je kunt ervoor kiezen van de afspraken af te zien. Overleg daarover met de arts. Misschien is een telefonische controle een mogelijkheid als je een bezoek aan het ziekenhuis te zwaar vindt. Bespreek met de arts op welke signalen van het lichaam je kunt letten.

Liever langer onder controle

Er zijn ook mensen die langer onder controle willen blijven dan de periode die de arts heeft voorgesteld. Geldt dit voor jou, bespreek dit dan met je arts. Vertel hem waarom je onder controle wilt blijven. En probeer daar een redelijke afspraak over te maken.

Nazorg

Tijdens de controles is er ook aandacht voor de kwaliteit van leven. Bijvoorbeeld of je last hebt van bijwerkingen, of je je zorgen maakt of last hebt van psychische klachten.

Soms kan het goed zijn om begeleid te worden door bijvoorbeeld een fysiotherapeut, psycholoog of diëtist. Er zijn vragenlijsten die je helpen om in te schatten wat je nodig hebt. Deze vragenlijsten kan de arts of verpleegkundige met je doornemen. Voorbeelden van deze vragenlijsten zijn de Lastmeter of Oncokompas.

Lastmeter

De Lastmeter is een vragenlijst die je invult en vervolgens met de arts of verpleegkundige bespreekt. Uit de antwoorden op de vragen wordt duidelijk van welke problemen of zorgen je op dat moment last hebt. En of je behoefte hebt aan extra ondersteuning. Je vult de Lastmeter bij voorkeur in op verschillende momenten in zorgproces.

OncoKompas2.0

Met OncoKompas2.0 kun je zelf de kwaliteit van leven in kaart brengen. Hiervoor beantwoord je vragen over lichamelijk, geestelijk en sociaal functioneren, je leefstijl en zingeving. Zo nodig krijg je het advies professionele hulp te zoeken. Je kunt alleen via de arts of verpleegkundige toegang krijgen tot Oncokompas2.0.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: oktober 2019

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

ProstaatKankerStichting.nl