Lees op deze pagina over:
Of bekijk de veelgestelde vragen over kanker en seks.
Seks
Seks is intiem lichamelijk contact, met jezelf of met anderen. Je hebt dan gevoelens van opwinding, passie of lust. Voorbeelden van seks zijn zoenen, strelen, likken, vingeren, aftrekken, sekspeeltjes gebruiken en penetratie (gemeenschap).
Bijna iedereen heeft seksuele gevoelens, wensen en verlangens. Maar wat iemand lekker en belangrijk vindt, verschilt per persoon.
Intimiteit
Intimiteit is een gevoel van diepe verbondenheid. Intimiteit kan seksueel zijn, maar dat hoeft niet. Het is vaak een bredere behoefte aan menselijke nabijheid en genegenheid.
Veranderingen in je seksleven door kanker
Door kanker en de behandeling kan je seksleven veranderen: welke seksuele handelingen je fijn vindt en het plezier dat je ervaart.
Misschien herken je dit:
- Je hebt minder zin in seks. Bijvoorbeeld door vermoeidheid, (hormoon)behandelingen, verminking, emoties of stress.
- Je hebt juist meer zin in seks.
- Seks kan pijnlijk of ongemakkelijk zijn: door littekens, een droge vagina, erectieproblemen, een stoma, bestraling of een gespannen bekkenbodem.
- Je hebt meer tijd of prikkels nodig om opgewonden te raken.
- Klaarkomen gaat moeilijker, of lukt soms helemaal niet.
- Je beleving van seks is veranderd doordat je misschien onzeker bent, je schaamt of bang bent voor pijn.
- Je hebt geen plezier meer in seks.
- Je voelt minder. Of sommige lichaamsdelen zijn zelfs verdoofd. Of misschien juist overgevoelig. Dat maakt aanrakingen minder prettig.
- Je voelt druk om 'weer eens een keer seks te hebben'. Terwijl je andere vormen van intimiteit, zoals knuffelen of aanraken, veel fijner vindt.
- Je partner ziet je als patiënt en wil geen seks met je. Terwijl jij wel seks wilt. Of juist andersom.
Of misschien herken je dit:
- Je kreeg de diagnose kanker na iets dat tijdens het vrijen gebeurde. Je verloor bijvoorbeeld bloed na het vrijen. Of je partner voelde een knobbeltje in je borst. En nu ben je bang dat dat weer gebeurt.
- Door de behandelingen heb je het gevoel dat je lichaam ‘niet meer van jou is'.
- Je vindt het lastig om iets waar je de afgelopen tijd zoveel ‘last van hebt gehad’ weer te gaan zien en ervaren als iets positiefs. En als iets waar je plezier aan kan beleven.
- Je hebt je leven weer op de rit. Dat vrijen anders is, confronteert je met je ziekte. En daar wil je zo min mogelijk aan denken.
- Je hebt in het verleden negatieve (seksuele) ervaringen gehad. Die zijn door je ziekte en behandelingen weer op de voorgrond komen te staan.
- Seks roept soms herinneringen op aan kanker of de behandelingen. En dan voel je je bang of verdrietig als je intiem bent met jezelf of je partner.
De veranderingen of de afwezigheid van seks en intimiteit kan spanning of onzekerheid in de relatie met je (seks)partner geven.
Hoe ga je om met veranderingen in je seksleven?
Het kan moeilijk zijn om te accepteren dat je seksleven door kanker of de behandeling is veranderd. Het kost tijd om dit te verwerken en de nieuwe situatie te aanvaarden.
Het vraagt misschien geduld om je lichaam te (her)ontdekken en na te gaan wat fijn voelt. Vaak gaat het opnieuw intiem zijn met een ander persoon met vallen en opstaan.
Intimiteit en seksualiteit hebben te maken met emoties en je lichaam. Voor sommige seksuele problemen zijn concrete oplossingen. Andere problemen vragen wat meer tijd en aandacht.
Bekijk de informatie voor vrouwen of de informatie voor mannen. Identificeer jij je niet als man of vrouw? Ook dan kun je daar informatie vinden waar jij wat aan hebt.
Praten over seks
Praten over veranderingen in je seksleven kan steun geven, duidelijkheid brengen en helpen ermee om te gaan, ook al is er niet altijd direct een oplossing. Als je een partner hebt, kan het helpen om gevoelens te delen en samen een weg te vinden. Dat kan voor meer intimiteit zorgen tussen jullie.
Over seks praten kan ongemakkelijk zijn. Misschien ben je het niet gewend en vind je het lastig te zeggen wat je precies wilt of bedoelt. Of misschien voel je schaamte.
Voor artsen en verpleegkundigen kan over seks praten ook ongemakkelijk zijn. Misschien vragen ze er daarom niet naar.
Lees tips om het gesprek over seks makkelijker te maken.
Hulp bij seksuele problemen door kanker
Soms verandert je seksleven zo dat je er alleen en/of samen niet goed uitkomt. Dan kan advies of begeleiding helpen. Er zijn verschillende vormen van hulp mogelijk.
Lees meer over hulp bij seksuele problemen.
Podcasts over kanker, seks en intimiteit
Een podcast luisteren over kanker en seks kan helpend zijn. Het kan een gevoel van herkenning bieden. Ook krijg je vaak praktische tips.
Voorbeelden van podcasts over kanker, seks en intimiteit:
Of bekijk de documentaire 2Doc: Privégesprekken.
