Echografie en biopsie bij prostaatkanker

Tmc over deze informatie

Echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze golven hoort u niet, maar de weerkaatsing (echo) ervan maakt organen en/of weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Zo kan de arts een mogelijke tumor zien.

Verloop van het onderzoek

Tijdens het onderzoek ligt u op een onderzoeksbank. De arts bekijkt de prostaat en de omgeving daarvan. Hij gebruikt hiervoor een echosonde. Dit is een staaf van ongeveer 2 cm dik die geluidsgolven uitzendt.

De arts brengt de echosonde via de anus in uw darm tot vlakbij de prostaat. Dit kan een vervelend gevoel geven.

Biopsie

Tijdens de echografie kan de arts een biopsie uitvoeren. Dit gebeurt als:
  • de arts een afwijking in de prostaat heeft gevoeld
  • de arts tijdens de echografie een afwijking ziet
  • de hoeveelheid PSA verhoogd is

Werkwijze

Bij een biopsie haalt de arts minimaal 8 stukjes weefsel weg van verschillende plaatsen in de prostaat. Een ander woord voor zo’n stukje weefsel is een biopt. Gemiddeld worden 10 tot 12 biopten genomen. Voor de biopsie wordt u eerst plaatselijk verdoofd.

De arts gebruikt hiervoor een speciale holle naald. Hij brengt de naald via de echosonde door de darm tot in de prostaat. Op het beeldscherm ziet hij precies wat hij doet. Op het moment dat de arts het biopt verwijdert, hoort u een klikkend geluid. Sommige mannen schrikken hier van.

Om een infectie te voorkomen, moet u voor het onderzoek antibiotica slikken. Dit zijn een paar tabletten. Als u bloedverdunners gebruikt, moet u hiervoor misschien een pauze inlassen.

Uitslag

Een patholoog onderzoekt het weggenomen weefsel onder de microscoop. Met de uitslag stelt uw arts de definitieve diagnose.

De arts kan met de uitslag ook zien hoe kwaadaardig of agressief de tumor is. Dit wordt aangegeven met de Gleason-score. Deze score is een getal tussen 6 en 10. Hoe kwaadaardiger de tumor, hoe hoger het getal.

Gevolgen

Na de biopsie kan er wat bloed zitten in de urine, ontlasting of bij de zaadlozing. Dit kan een rode, bruine of donkere kleur geven. U hoeft daar niet van te schrikken: het kan geen kwaad en gaat vanzelf over.

  • Bloed kan tot een week na de biopsie in de urine zitten.
  • Infectie: als u na de biopsie koorts of koude rillingen krijgt, neem dan direct contact op met uw uroloog.
  • Een paar dagen kunt u bloed in de ontlasting hebben.
  • U kunt nog weken tot maanden een lichte verkleuring in de zaadlozing zien.

Na een biopsie kan het PSA tijdelijk wat hoger zijn. Dit komt door het onderzoek en heeft niets te maken met bijvoorbeeld een verergering van de ziekte. Het PSA wordt daarom nooit direct na de biopsie gemeten.