Bestraling

Tmc over deze informatie
Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie. 
Het doel is kankercellen te vernietigen. Daarbij probeert de arts gezonde cellen zo veel mogelijk te sparen. 

Bestraling wordt gegeven door een bestralingsarts. Een ander woord voor bestralingsarts is radiotherapeut of radiotherapeut-oncoloog. 

Bestraling is een vaak toegepaste behandeling van kanker. Een operatie, chemotherapie en hormonale therapie zijn andere veel gebruikte behandelingen. Vaak is een combinatie van behandelingen nodig.

Hoe werkt straling

Straling beschadigt het erfelijk materiaal in de cel. Vooral in cellen die snel delen. Dit erfelijk materiaal in de cel heet DNA. Bij veel schade aan het DNA kunnen de cellen zich niet meer delen en gaan ze dood. Kankercellen delen sneller dan gezonde cellen en zijn dus gevoeliger voor straling. Kankercellen kunnen ook minder goed herstellen van de schade van straling dan gezonde cellen.

Bestraling is een plaatselijke behandeling: alleen de tumor of het deel van het lichaam waar de tumor en/of uitzaaiingen zitten wordt bestraald.

Uitwendige en inwendige bestraling

Er zijn 2 manieren om te bestralen:

Uitwendige bestraling komt het meeste voor.
Soms krijgt u een combinatie van inwendige en uitwendige bestraling.

Soorten straling 

Er zijn verschillende soorten straling. Zij geven op een verschillende manier de straling af. Bijvoorbeeld meer of minder diep in het lichaam.
De meest gebruikte soorten straling voor de behandeling van kanker zijn: 
  • harde röntgenstraling: deze straling dringt eerst een eindje door de huid voordat ze energie afgeeft. Er is daardoor minder kans op schade aan de huid. Deze vorm van straling kan overal in het lichaam tumoren bestralen, meestal vanuit verschillende richtingen.
  • elektronenstraling: deze straling geeft het grootste deel van de energie in de eerste paar centimeters af. Dit geeft wat meer kans op schade aan de huid, maar minder in de diepte. Elektronenstraling wordt gebruikt voor de behandeling van oppervlakkige tumoren.
  • zachte röntgenstraling: deze straling geeft de energie snel af en spaart de huid niet. Deze vorm van straling wordt gebruikt voor de behandeling van huidkanker.
  • protonenstraling: geeft bijna alle energie op een bepaalde diepte af, bijvoorbeeld op 6 cm. Hierdoor is de hoeveelheid straling in het gezonde weefsel om de tumor heen minder. 

De verschillende soorten straling worden door verschillende apparaten opgewekt:
  • zachte röntgenstraling door apparaten die ook worden gebruikt om röntgenfoto’s mee te maken
  • harde röntgenstraling en elektronenstraling door een lineaire versneller
  • protonenstraling door een deeltjesversneller

Daarnaast bestaat er straling uit een radioactieve bron: meestal gammastraling. Deze straling wordt alleen gebruikt voor inwendige bestraling en voor stereotactische bestraling met de Gamma-knife®.

Bestraling bij kanker

In deze video ziet u hoe uitwendige bestraling in zijn werk gaat. U ziet een mannelijke patiënt. Maar de informatie in deze video geldt voor zowel mannen als vrouwen.