Behandeling en bijwerkingen

Bestraling bij een meningeoom

Opslaan

Bestraling kan een behandeling zijn als de arts de tumor niet volledig kan verwijderen. Of als een operatie niet mogelijk of risicovol is. Bestraling heeft dan als doel om de groei van het meningeoom te stoppen. De tumor verdwijnt niet. 

Bestraling kan ook een behandeling zijn bij een kwaadaardig meningeoom, na de operatie.

Hoe werkt bestraling?

Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel is kankercellen te vernietigen en tegelijk gezonde cellen zoveel mogelijk te sparen. Bestraling is een plaatselijke behandeling: het deel van het lichaam waar de tumor zit of eerst zat wordt bestraald. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.

De straling komt uit een bestralingstoestel. De straling gaat van buitenaf door de huid heen. De radiotherapeut bepaalt nauwkeurig de hoeveelheid straling en de plek waar je wordt bestraald. De radiotherapeutisch laborant voert de bestralingen uit.

Bestralingsmasker

De bestraling moet heel nauwkeurig gebeuren. Het is daarom belangrijk dat je je hoofd niet beweegt tijdens de bestraling. En dat je hoofd of hals elke keer in dezelfde houding ligt. Omdat dit niet makkelijk is, wordt er voor je een masker op maat gemaakt. Dit is een kunststof afdruk van je hoofd of hals. 

De laborant legt het masker vlak voor de bestraling over je gezicht en hals en maakt het masker vast aan de bestralingstafel. De mond en neus blijven vrij. Zo kun je normaal ademhalen. 

Op het masker maakt de radiotherapeut markeringen van de plek waar je bestraald wordt. Zo krijg je elke keer bestraling op precies dezelfde plek, en krijg je geen inktstrepen op je gezicht of hals.

Hoge precisie bestraling

Een hoge dosis straling kan met speciale apparatuur op een relatief klein, afgebakend gebiedje in de hersenen worden gericht. Het gezonde hersenweefsel eromheen wordt hierdoor niet bestraald.

Steeds vaker wordt hoge precisie bestraling gebruikt bij:

  • een tumor die niet te groot is, maar die de arts moeilijk kan bereiken
  • een tumor die de arts tijdens de operatie niet geheel kan verwijderen

Voor deze behandeling moet de tumor scherp begrensd zijn. Dit zijn vooral goedaardige hersentumoren, zoals meningeomen. Bij gliomen is dat zelden zo. Daarom heeft deze behandeling bij gliomen weinig zin.

Bijna elke bestralingsafdeling in Nederland gebruikt wel een vorm van hoge precisie bestraling. Technieken die gebruikt worden zijn onder andere:

  • stereotactische bestraling
  • GammaKnife®
  • Cyberknife®
  • intensity modulated radiotherapy (IMRT)
  • image guided radiotherapy (IGRT)

Je arts legt je uit welke vorm van hoge precisie bestraling voor jou het beste is.

Bijwerkingen bestraling bij hersentumoren

Bestraling beschadigt niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen op de plek die bestraald is. Dit kan bijwerkingen geven. Van welke bijwerkingen je last krijgt, hangt af van:

  • de plek die bestraald wordt
  • de dosis bestraling
  • de techniek die gebruikt wordt

Mogelijke bijwerkingen zijn:

  • Vermoeidheid
  • Verminderde eetlust
  • Haaruitval: de huid en de haarwortels zijn vrij stralingsgevoelig. Hierdoor kan je haar uitvallen. Dat begint meestal na 2 tot 3 weken, dus nog tijdens de bestralingen. Je haar valt vooral uit op de plek waar de straling je hoofd raakt. Soms ook op de plek waar de straling je hoofd weer verlaat. Meestal is de haaruitval tijdelijk. Het kan maanden duren voordat je haar weer terugkomt. Dit heeft onder andere te maken met de dosis straling die je krijgt. Je kunt de haaruitval camoufleren met een pruik of haarstuk. Vraag je zorgverzekeraar of de kosten van een pruik worden vergoed. Je kunt de radiotherapeut hiervoor om een verklaring vragen.
  • Problemen met zien en/of horen. Dit hangt af van de plek die bestraald is. Meestal gaan deze klachten na de bestralingen weer over.
  • Lichte geheugen- en concentratiestoornissen. Dit is vaak blijvend. De beperkingen worden meestal pas lange tijd na de behandeling duidelijk. Zulke klachten komen voor een deel door de behandeling, maar vooral ook door de tumor zelf.

De meeste klachten verdwijnen vaak een paar weken na de behandeling. Maar je kunt nog lang moe blijven.

De arts of laborant geeft je advies over hoe je de bijwerkingen kunt beperken.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2016

Dit artikel is geschreven door kanker.nl, KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Stichting Hersentumor.nl