Behandeling en bijwerkingen

Operatie bij zaadbalkanker

Opslaan

Wijzen de uitkomsten van het lichamelijk onderzoek en de echografie op zaadbalkanker? Dan is voor de definitieve diagnose weefselonderzoek nodig.

Bij dit onderzoek neemt de arts de zaadbal, de bijbal en de zaadstreng helemaal weg. Deze operatie heet een orchidectomie. Het is het begin van de behandeling. Soms krijgt u daarna een vervolgbehandeling.

De operatie wordt zo snel mogelijk na de voorlopige diagnose uitgevoerd: meestal kan hetbinnen 24 uur, maar bij voorkeurbinnen 72 uur. Heel soms kan het beter zijn om eerst zo snel mogelijk te starten met chemotherapie en de operatie nog even uit te stellen. Ook kan er tijd nodig zijn om de vruchtbaarheid te controleren en bij verminderde vruchtbaarheid eerst sperma in te vriezen.

Verloop van de operatie

De operatie vindt plaats met algehele narcose of een ruggenprik op de operatiekamer. De arts opereert u via een snee in de lies. De operatie kan soms in dagbehandeling plaatsvinden. Dan mag u enkele uren na de operatie naar huis. Als de operatie laat in de middag plaatsvindt, moet u soms een nacht in het ziekenhuis blijven.

Als u naar huis gaat, mag u de eerste paar dagen niet tillen en niet in bad. Douchen mag wel.
Het gebied rondom de wond kan na de operatie blauw worden. Dit verdwijnt geleidelijk. Ook kan er een zwelling van de balzak ontstaan. Deze zal na een paar weken vanzelf verdwijnen.

Medisch gezien is een orchidectomie een betrekkelijk kleine operatie. Maar emotioneel gezien kan deze operatie voor u een ingrijpende gebeurtenis zijn. Helaas kan de arts de diagnose niet met zekerheid stellen door maar een deel van de zaadbal te verwijderen.

Risico’s van de operatie zijn een bloeduitstorting in de balzak en/of wondpijn. De kans op complicaties is heel klein.

Weefselonderzoek

Een patholoog onderzoekt het weggenomen weefsel onder de microscoop. De patholoog bepaalt de grootte van de tumor en welke soort zaadbalkanker u heeft:

  • seminoom
  • non-seminoom
  • een combinatie van beide

Op basis van het weefselonderzoek adviseert de arts u over de vervolgbehandeling. Deze kan bestaan uit:
 

Bepaling van tumormarkers na de operatie

Waren voor de operatie de tumormarkers verhoogd? Dan krijgt u na de operatie 2 tot 3 keer per week een bloedonderzoek. Zo kan de arts controleren of het gehalte van deze stoffen in het bloed daalt.

Als de tumormarkers niet dalen, is er mogelijk sprake van een uitzaaiing. Met een CT-scan van de longen en buik kan de arts een eventuele uitzaaiing opsporen.

Zaadbalprothese

Voorafgaand aan de operatie kunt u met de arts bespreken of u tijdens de operatie een zaadbalprothese wil laten plaatsen. Dit is een kunststof bolletje in de vorm van een zaadbal, dat in de balzak kan worden geplaatst. De prothese is gemaakt van silicone gevuld met gel.

De prothese komt vaak niet helemaal precies op de plaats van de oorspronkelijke bal. Maar zo blijft het uiterlijk van de balzak zoveel mogelijk hetzelfde. Of u dit wenst is een persoonlijke keuze. U kunt ook nog na de operatie beslissen over deze prothese en deze later laten plaatsen.

Zaadbalprotheses zijn er in verschillende maten. Meestal wordt er één gekozen die zo veel mogelijk op de normale zaadbal lijkt. In de meeste gevallen wordt een prothese vergoed. Vraag dit na bij uw zorgverzekering.

De implantatie is eenvoudig. Via een snee in de lies brengt de arts de prothese in de balzak. Dit is dezelfde snee als waardoor de zaadbal is verwijderd.

Om de prothese op z’n plek te houden wordt deze via een hechting aan de onderkant van de balzak vastgemaakt. U kunt dezelfde dag nog naar huis.
 

Zaadbalprotheses

Zaadbalprotheses
Zaadbalprotheses zijn er verschillende maten (foto: KWF).

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: december 2016

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Drs. Boellaard, W.P.A. (uroloog), Drs. Oddens, J.R. (uroloog)