Bestraling bij schaamlipkanker
Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.
Naar colofonBij schaamlipkanker kun je bestraling krijgen als aanvullende behandeling na een operatie. Of als een operatie niet mogelijk is. Bestraling kan ook een behandeling zijn tegen klachten van uitgezaaide schaamlipkanker.
Lees op deze pagina over:
- Wat is bestraling?
- Bestraling na de operatie
- Bestraling en chemotherapie in plaats van een operatie
- Bestraling bij uitgezaaide schaamlipkanker
En over:
Wat is bestraling?
Bestraling is de behandeling van kanker met straling. Het doel: kankercellen kapotmaken en gezonde cellen zoveel mogelijk heel laten. De radiotherapeut bestraalt alleen de plek van de tumor of uitzaaiingen. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.
De straling komt uit een bestralingstoestel. De straling gaat van buitenaf door je huid heen. De radiotherapeut bepaalt hoeveel straling je krijgt en de precieze plek waar je wordt bestraald.
Bestraling na de operatie bij schaamlipkanker
Bestraling na de operatie bij schaamlipkanker heeft als doel: kankercellen vernietigen die misschien zijn achtergebleven. Zo wordt de kans kleiner dat de kanker terugkomt.
De arts kan bestraling adviseren als er kankercellen zitten aan de rand van het weggehaalde weefsel. Ook als er uitzaaiingen zijn gevonden in 1 of meer lymfeklieren, kan bestraling nodig zijn.
Meestal begin je 4 tot 6 weken na de operatie met de bestraling. De behandeling duurt meestal 4 tot 5 weken.
Bestraling en chemotherapie (chemoradiatie) in plaats van een operatie
Soms is bestraling en chemotherapie beter dan een grote operatie. Vooral bij een grote tumor die bijvoorbeeld in de anus en/of de plasbuis is gegroeid.
De combinatie van bestraling en chemotherapie heet chemoradiatie. Lees verder over chemoradiatie.
Bestraling bij uitgezaaide schaamlipkanker
Bij uitzaaiingen van schaamlipkanker in andere organen kan bestraling een behandeling zijn. Je wordt dan een paar keer bestraald. Doel is de groei van uitzaaiingen te remmen en klachten te verminderen.
Bijwerkingen van bestraling bij schaamlipkanker
Door de bestraling beschadigen ook gezonde cellen in het bestraalde gebied. Daardoor kun je last krijgen van bijwerkingen. De radiotherapeut bespreekt dit met je.
Je kunt door de bestraling last hebben van:
Irritatie van je huid
Door de bestraling kan je huid rood en schilferig worden. Je kunt ook last krijgen van jeuk en pijn. Soms ontstaan er net onder de huid wondjes (blaren) door de bestraling. Na de bestraling verdwijnen deze klachten meestal weer.
Je kunt proberen extra irritatie van je huid te voorkomen. De bestralingsarts of verpleegkundige vertelt waar je op moet letten en wanneer je contact moet opnemen. Bekijk ook de tips bij huidklachten door bestraling.
Darmklachten
Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van diarree, plotselinge aandrang om te poepen of het gevoel dat je moet poepen terwijl dat niet zo is. Deze klachten kunnen ontstaan door bestraling van de lymfeklieren in je bekken.
Plasklachten
Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van vaker kleine beetjes plassen, pijn of een brandend gevoel bij het plassen, pijn onder in je buik of rug. Deze klachten kunnen ontstaan door bestraling van de lymfeklieren in je bekken.
Vermoeidheid
Je kunt na bestraling nog lang moe zijn. Bekijk onze tips bij vermoeidheid.
Uitval van je schaamhaar
Je schaamhaar valt tijdens de bestralingsperiode uit. Het komt meestal maar voor een deel terug.
Hoelang duren de bijwerkingen?
Meestal beginnen de bijwerkingen in de tweede of derde week van de behandeling. Ze ontstaan vaak langzaam en kunnen tijdens de behandeling steeds erger worden.
Na de laatste bestraling worden de meeste klachten weer minder. Meestal verdwijnen ze binnen 2 tot 6 weken.
Gevolgen van bestraling bij schaamlipkanker op lange termijn
Sommige bijwerkingen van bestraling blijven lang bestaan. Andere ontstaan pas na de behandeling. Sommige bijwerkingen gaan niet meer over.
Plasklachten
Door bestraling van de lymfeklieren in je bekken kun je kun je langere tijd klachten houden bij het plassen. Lees meer over plasklachten bij schaamlipkanker.
Darmklachten
Door bestraling van de lymfeklieren in je bekken kan ook je endeldarm worden bestraald. Daardoor kun je langere tijd last houden van darmklachten. Lees meer over darmklachten bij schaamlipkanker.
Seksuele problemen
Door bestraling kan de ingang van je vagina nauwer worden. Ook kan de huid in het bestraalde gebied stug en minder gevoelig worden. Hierdoor kan seks anders aanvoelen. Of moeilijk of pijnlijk zijn. Lees meer over seksuele problemen bij schaamlipkanker.
Eerder in de overgang komen
Ben je nog niet in de overgang en zijn de lymfeklieren in je liezen bestraald? Dan kun je eerder in de overgang komen. Je kunt daardoor last krijgen van overgangsklachten. Dit komt omdat je eierstokken ook een deel van de bestraling mee krijgen. In de overgang stopt je menstruatie en ben je niet meer vruchtbaar.
Ben je jong en heb je een kinderwens? Dan stuurt de arts je vóór de behandeling door naar een fertiliteitsarts. Dit is een arts die veel verstand heeft van voortplanting en vruchtbaarheid. Met deze arts kun je bespreken welke mogelijkheden er zijn om vruchtbaar te blijven na de behandeling. Vraag zelf om een verwijzing als het nodig is.
Wordt je bekken bestraald? Dan krijgen je eierstokken ook een beetje straling. Die straling kan je eierstokken beschadigen. Daardoor kom je eerder dan normaal in de overgang. Tip: vraag je arts om je eierstokken hoger in je buik plaatsen. Dat verkleint de kans om eerder in de overgang te komen. Lees meer over eierstokken verplaatsen.