Melanoom (huidkanker)

Tmc over deze informatie

Melanoom is een vorm van huidkanker die ontstaat uit de pigmentcellen. Deze bevinden zich in de opperhuid. 

Melanoom betekent letterlijk: zwart gezwel. Vaak zat er al een moedervlek op de plek waar het melanoom ontstaat, maar soms ontstaat een melanoom in een volstrekt ‘gave’ huid. Lees hoe je een melanoom kunt herkennen.

Een melanoom kan doorgroeien in de diepere lagen van de huid. Lees meer over soorten melanoom

Waar ontstaat een melanoom?

Melanomen kunnen overal op de huid zitten, maar hebben wel voorkeur voor bepaalde plekken. Bij vrouwen komen melanomen vaker voor op de benen. Bij mannen vooral op de rug. Maar ze komen ook voor op armen, in het hoofd-halsgebied en op delen van het lichaam die nooit in de zon komen zoals voetzolen, handpalmen en slijmvliezen. Bekijk enkele afbeeldingen van melanoom.

Soms ontstaat een melanoom in een lymfeklier of in een orgaan zonder dat er sprake is van een zichtbaar melanoom van de huid.

Een melanoom kan ook voorkomen in het slijmvlies van de ogen en binnenin het oog: een oogmelanoom.

Hoe vaak komt melanoom voor?

Melanomen komen in Nederland steeds vaker voor. Ongeveer 12% van alle huidkankerpatiënten heeft een melanoom. Andere vormen van huidkanker zijn: basaalcelcarcinoom (ongeveer 72%) en plaveiselcelcarcinoom (ongeveer 15%).

Lees welke factoren het risico op melanoom verhogen.

Doorsnede van de huid

Doorsnede van de huid

Huid

Onze huid heeft meerdere functies:
  • bescherming: de huid beschermt ons lichaam tegen micro-organismen, chemicaliën en ultraviolette (uv-) straling. De huid vormt een barrière tussen onze binnenkant en de buitenwereld. Verlies van vocht en eiwitten wordt door deze barrière ook voorkomen.
  • waarneming: via de huid nemen we signalen uit de omgeving waar. Pijn-, tast- en warmteprikkels worden via de huidzenuwen naar onze hersenen vervoerd. Deze zetten de prikkels om in een waarneming.
  • regeling van temperatuur: de zweetklieren en de kleine bloedvaatjes in de huid leveren een belangrijke bijdrage aan de regulering van de lichaamstemperatuur.

Opbouw van de huid

De huid bestaat uit 3 lagen:
  • opperhuid (epidermis): dit is de buitenste laag van de huid. Deze bestaat voor het grootste deel uit keratinocyten. In de onderste laag van de opperhuid liggen pigmentcellen tussen de keratinocyten. Deze pigmentcellen maken melanine, dat zijn pigmentkorrels. Deze cellen worden ook wel melanocyten genoemd. 
  • lederhuid (dermis): de middelste laag van de huid bestaat voornamelijk uit bindweefselcellen en –vezels. Daarin bevinden zich zweetklieren, haarwortels met talgklieren, bloed- en lymfevaten, zintuigcellen en zenuwuiteinden.
  • onderhuids bindweefsel (subcutis): deze onderste laag dient hoofdzakelijk als steunweefsel en bestaat voornamelijk uit vetcellen.

Huidcellen

De onderste keratinocyten van de opperhuid delen zich. Dit zijn de basaalcellen. Zo ontstaan nieuwe huidcellen. Zij veranderen in ongeveer een maand tijd van vorm. In het begin zijn ze rond of ovaal. Daarna worden ze hoekiger en ten slotte worden ze ook platter. Men spreekt dan van plaveiselcellen.

Uiteindelijk verhoornen de cellen en sterven ze af. Dit dode, verhoornde materiaal (hoornlaag) vormt de eigenlijke barrière zoals boven genoemd. De hoornlaag wordt ongemerkt afgestoten in de vorm van schilfertjes. De aanmaak van nieuwe cellen en de afstoting van dood materiaal houden elkaar in evenwicht.

De melanocyten in de onderste laag van de opperhuid maken onder invloed van ultraviolette straling het bruine huidpigment melanine aan. Bij een huid die bruint, wordt melanine ter bescherming van de celkern afgegeven aan de andere cellen in de opperhuid.