Gezond leven tijdens de behandeling van kanker
Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.
Naar colofonEen behandeling tegen kanker vraagt veel van je lichaam. Je helpt je lichaam door tijdens de behandeling zo gezond mogelijk te leven. Op deze pagina lees je wat je kunt doen.
Lees op deze pagina over:
Ook belangrijk: bescherm jezelf tegen de zon
Misschien denk je: ik heb al zoveel aan m’n hoofd. Of: gezond eten? Ik ben al blij als ik iets binnenkrijg! Dit soort reacties zijn begrijpelijk als je vooral bezig bent met overleven. Kijk wat lukt, maar wees ook mild voor jezelf.
Gezond eten tijdens je behandeling
Goed eten en drinken bij kanker is belangrijk. Dit helpt om minder last te hebben van bijwerkingen, zoals vermoeidheid en diarree. Het helpt ook om je conditie op peil te houden en sneller van je behandeling te herstellen. Voeding heeft een belangrijke ondersteunende rol tijdens je behandeling.
Goed en voldoende eten: niet altijd makkelijk
Goed eten kan lastig zijn als je kanker hebt. Bijvoorbeeld omdat je misselijk bent of pijn in je mond hebt door de behandeling zoals chemotherapie. Of omdat je niet goed kunt kauwen of slikken. Het kan ook zijn dat je geen tijd of energie hebt om te koken.
Door kanker of de behandeling kan je smaak veranderen. Eten en drinken dat je vroeger heerlijk vond, kan plotseling niet meer smaken. Tips voor omgaan met smaakproblemen lees je op wkof.nl/voedingenkankerinfo.
Heb je geen trek in eten? Of lukt gezond eten niet? Bespreek het met je arts. Die kan je doorsturen naar een diëtist voor advies of begeleiding.
Waarop kun je letten?
Hier kun je tijdens je behandeling op letten:
- Eet voldoende eiwitten
Tijdens de behandeling heb je meer eiwitten nodig voor onderhoud en herstel. Het advies is om bij kanker dagelijks 1,2 tot 1,5 gram eiwit per kg lichaamsgewicht te eten of te drinken. Lees tips om voldoende eiwitten te eten op wkof.nl/voedingenkankerinfo. - Let op je gewicht
Als je onbedoeld afvalt of aankomt bij kanker verlies je gemakkelijk spieren. Om de behandeling beter aan te kunnen en zo goed mogelijk te herstellen, is het belangrijk om je spiermassa en gewicht zo gelijk mogelijk te houden. Het is dan aan te raden hulp te vragen van een diëtist. Je arts kan je verwijzen. - Let op voedingsklachten
Door klachten zoals diarree, minder trek of vermoeidheid eet je misschien minder. Dit is ongewenst, omdat je conditie dan achteruit kan gaan. Op wkof.nl/voedingenkankerinfo lees je wat je bij voedingsklachten kunt doen. - Neem een gezonde basisvoeding
Gezond eten met veel plantaardige producten levert veel gezonde voedingsstoffen die je darmen te helpen om in beweging te blijven. Wissel af met groente en fruit, zodat je verschillende combinaties van vitamines en mineralen binnenkrijgt. Voedingssupplementen zijn meestal niet nodig als je gezond en gevarieerd eet. Op wkof.nl/voedingenkankerinfo lees je tips over het verbeteren van je weerstand en de voordelen van een vezelrijke voeding. - Drink voldoende
Voldoende drinken is belangrijk voor je lichaam. Het helpt om afvalstoffen goed uit te plassen. Drink 1,5 - 2 liter per dag. Vraag aan je arts of verpleegkundige of het voor jou nodig is om meer te drinken. Bij bepaalde soorten chemotherapie en bij een stoma kan het namelijk nodig zijn om nog meer te drinken.
Tip: vaak willen mensen graag iets voor je doen als je ziek bent. Is het voor jou moeilijk om gezonde maaltijden te maken? Vraag dan je vrienden, buren of familieleden om hulp. Een gezonde maaltijd laten bezorgen kan ook een mogelijkheid zijn.
Aanvullende voeding
Soms heb je aanvullende voeding nodig tijdens de behandeling. Omdat je anders niet genoeg voeding of voedingsstoffen binnenkrijgt. Een diëtist kan het best beoordelen of je iets extra’s nodig hebt. Dat kunnen gewone voedingsmiddelen zijn of dieetproducten (zoals drinkvoeding en sondevoeding). Je kunt met de diëtist overleggen wat in jouw situatie een goede keuze is.
Voedingssupplementen
Voedingssupplementen zijn vitamines, mineralen of bepaalde bioactieve stoffen. Meestal is het niet nodig om bij de behandeling van kanker voedingssupplementen te slikken. Bovendien zijn er risico’s als je voedingssupplementen slikt. Als je er te veel van neemt kunnen ze invloed hebben op je behandeling . Bespreek dus altijd met je arts welke supplementen en kruidenpreparaten je mag gebruiken tijdens de behandeling, als je dit wilt.
Kun je door kanker of de behandeling niet eten? Of heb je last van darmproblemen, zoals diarree? Dan kun je soms een tekort krijgen aan bepaalde vitamines en mineralen. Het is dan belangrijk om samen met een diëtist naar je eten en drinken te kijken. Een diëtist kan dan bepalen of een supplement nodig is.
Lees op wkof.nl/voedingenkankerinfo meer over supplementen bij kanker.
Wat mag je niet eten tijdens de behandeling van kanker?
Bepaalde voedingsmiddelen kun je beter niet eten of drinken tijdens je behandeling. Die kunnen ervoor zorgen dat de behandeling minder goed werkt. Soms verergeren ze de bijwerkingen van de behandeling.
Lees meer over de combinatie van supplementen en de behandeling van kanker.
Bewegen tijdens je behandeling
Tijdens de behandeling is het belangrijk om te (blijven) bewegen, als dat lukt.
Dit zijn de voordelen van bewegen tijdens de behandeling:
- Bewegen helpt om je conditie en spierkracht te houden. Daardoor kun je dagelijkse bezigheden beter blijven doen.
- Bewegen vermindert vermoeidheid, angst en depressie.
Verder kan bewegen helpen om:
- Beter te slapen.
- Je botten gezond te houden.
(Meer) bewegen is niet altijd makkelijk. Je weet misschien ook niet goed wat je lichaam aankan. Of welke vorm van bewegen voor jou nu het beste is. Daar kun je hulp bij krijgen.
Belangrijk: overleg altijd eerst met je arts of verpleegkundige over bewegen of sporten. Wat kun je doen? Of: blijven doen? En waar moet je rekening mee houden? Soms stuurt de arts je door naar een fysiotherapeut of sportarts voor advies. Je kunt ook zelf om een verwijzing vragen.
Lees meer over bewegen tijdens de behandeling van kanker.
De tekst loopt door onder de afbeelding
-
Bewegen helpt om je conditie en spierkracht te houden. Daardoor kun je dagelijkse bezigheden beter blijven doen.
-
Bewegen vermindert vermoeidheid, angst en depressie.
-
Bewegen helpt om beter te slapen
-
Bewegen helpt om je botten gezond te houden
Niet roken of vapen
Rook je of vape je? Het is goed als je daarmee stopt. Dan kan je lichaam de behandeling beter aan. Ook is de kans groter dat de behandeling goed werkt. Lees meer over roken en je gezondheid bij kanker.
Goed om te weten: je kunt hulp krijgen bij het stoppen. Die hulp wordt vergoed. Informeer ernaar bij je huisarts of bij je arts in het ziekenhuis. Lees meer over hulp bij stoppen met roken of vapen.
Geen alcohol
Door geen alcohol meer te drinken help je je lichaam. Dit levert stoppen met alcohol je op als je kanker hebt:
- Je helpt je lichaam om de behandeling beter te doorstaan.
- Je verkleint het risico dat de kanker weer terugkomt.
- Je verkleint het risico op ontstekingen tijdens of na chemotherapie of bestraling.
- Je verkleint het risico op complicaties na een operatie. Complicaties zijn bijvoorbeeld: bloedingen en infecties.
Stoppen met alcohol heeft nog meer voordelen voor je gezondheid. Die hebben niet direct te maken met kanker. Bekijk de voordelen op: stoppen met alcohol drinken.
Tips om te stoppen met alcohol
Wil je aan de slag met het stoppen van alcohol drinken? Deze tips kunnen helpen:
- Kies een alternatief dat je lekker vindt, zoals bruiswater met citroen, een mocktail of kruidenthee.
- Vertel je omgeving dat je gaat stoppen met drinken. Vraag of ze je willen steunen door je niet over te halen om toch alcohol te drinken.
- Trakteer jezelf op iets anders: een goed boek, een warm bad of een fijne wandeling.
Hulp bij stoppen met alcohol
Is het te moeilijk om zelf te stoppen met alcohol drinken? Dat is helemaal niet raar of gek. Je kunt hier hulp bij krijgen.
Stoppen met alcohol drinken is voor veel mensen moeilijk. Wil je stoppen, overleg dan met je huisarts of de praktijkondersteuner wat voor hulp het best bij je past.
Meer informatie
Meer informatie over alcohol en stoppen met drinken:
- Alcoholinfo: hier kunnen mensen direct bellen, mailen of chatten, professionele hulp vinden en informatie lezen.
- Ik wil minder alcohol drinken of stoppen met drinken | Thuisarts
- Apps | Alles Over Drinken: hier vind je een overzicht van allerlei apps en interventies om te stoppen.
Ontspannen en slapen
Kanker brengt spanning en onzekerheid met zich mee. Daardoor slaap je misschien slecht, pieker je veel of ben je prikkelbaar.
Ontspannen is belangrijk om minder stress te voelen. Dan kun je de behandeling beter aan. Makkelijk gezegd, maar hoe doe je dat? Lees meer over omgaan met stress en beter slapen tijdens de behandeling van kanker.
Relaties en zingeving
Steun van familie, vrienden en collega's kan helpen als je kanker hebt. Het kan je helpen om door te gaan en je minder alleen te laten voelen.
Misschien heb je vragen over de zin van het leven, ziekte en dood. Het kan helpen om hierover te praten. Met je partner, familie of vrienden, of met een zorgverlener.
Lees meer over relaties en zingeving als je kanker hebt.
Bescherm jezelf tegen de zon
Het is voor iedereen belangrijk om zichzelf goed te beschermen tegen de zon. Zo doe je dat:
- Draag in de volle zon kleding en een zonnehoed, pet of zonneklep. Ben je toch veel en lang in de zon? Bijvoorbeeld door je beroep? Houd dan je armen en benen bedekt.
- Vermijd de zon zo veel mogelijk tussen 12.00 en 15.00 uur. Dan is de uv-straling namelijk het sterkst.
- Gebruik tijdens zonnige perioden een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor (30 of hoger). Smeer jezelf regelmatig opnieuw in.
Krijg je medicijnen tegen kanker? Dan is je huid extra gevoelig. Bescherming tegen de zon is dan extra belangrijk.
Word je bestraald, dan is je bestraalde huid extra gevoelig. Bescherm dit deel van je huid dan extra goed tegen de zon. Dek de bestraalde huid af of gebruik een anti-zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor als dit niet helemaal kan.