Protonentherapie: bij welke kankersoorten?

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Protonentherapie is een behandeling die artsen steeds vaker inzetten. Of iemand protonentherapie kan krijgen, hangt vooral af van de soort kanker.

Protonentherapie kan een geschikte behandeling zijn als de tumor dichtbij kwetsbare organen ligt. Die organen beschadigen snel als er straling op komt. Met protonentherapie is de kans hierop kleiner. Er is dan minder risico op klachten kort en langer na de behandeling.

Voor welke kankersoorten is protonentherapie een standaardbehandeling?

Bij een aantal kankersoorten is protonentherapie een standaardbehandeling. Als de arts een behandeling met bestraling voorstelt, krijgen alle mensen met deze vormen van kanker standaard protonentherapie. Het voordeel van protonentherapie is in dit geval altijd groter dan van bestraling met fotonen.

Het gaat om de volgende kankersoorten:

Protonentherapie bij oogmelanoom

Bij een oogmelanoom kan protonentherapie een behandeling zijn. Bekijk de uitgebreide informatie over protonentherapie voor oogmelanoom.

Protonentherapie bij hersentumoren

Mensen met een hersentumor kunnen protonentherapie krijgen als de vooruitzichten goed zijn, maar wanneer stereotactische bestraling geen optie is. Dat is bij ongeveer 1 op de 15 mensen met hersenkanker zo.

Soms is de hersentumor zo uitgebreid dat bestraling van de hersenen en het hele ruggenmerg nodig is. Ook dan kan de arts protonentherapie gebruiken.

Protonentherapie bij schedelbasistumoren

Een schedelbasistumor is een zeldzame soort kanker. De tumor ontstaat in de onderkant van de schedel, of in de hersenvliezen. Het is dus net iets anders dan een hersentumor. Met protonentherapie kan de arts deze tumor heel precies bestralen.

Protonentherapie bij kinderen met kanker

Kinderen zijn extra gevoelig voor de gevolgen van bestraling. Daarom is het bij kinderen nog belangrijker dat de bestraling de gezonde weefsels rondom de tumor niet beschadigt. Protonentherapie kan daarvoor zorgen.

De informatie op kanker.nl gaat over kanker bij volwassenen. Lees verder over protonentherapie voor kinderen op de website van Vereniging Kinderkanker Nederland (voorheen VOKK).

infographic-protonentherapie-bij-welke-kankersoorten

Kankersoorten waarbij de kans op bijwerkingen door protonentherapie soms kleiner is

Bij een aantal kankersoorten kan protonentherapie soms voordeel bieden. Je hebt dan minder kans op bijwerkingen dan met de gebruikelijke bestraling. Of dit voordeel er is, verschilt per patiënt. Het heeft te maken met waar de tumor precies zit, en hoe groot de tumor is.

Bij deze kankersoorten is er met protonentherapie een kleiner risico op bijwerkingen van de bestraling:

  • borstkanker
  • longkanker: bij kleincellige longkanker en niet-kleincellige longkanker
  • slokdarmkanker
  • hoofd-halskanker, waaronder strottenhoofdkanker, keelkanker en tongkanker
  • andere tumoren in de borstkas, zoals lymfeklierkanker, thymuskanker en wekedelentumoren

Deze kankersoorten zijn voor protonentherapie ‘model-based indicaties’. De arts bepaalt per patiënt of behandeling met protonentherapie een voordeel kan bieden. Hiervoor maakt de arts een planningsvergelijking. Hiermee vergelijkt de arts het bestralingsplan van de protonentherapie met de bestraling met fotonen. Lees verder over de planningsvergelijking.

Bespreek je vragen met de arts

Heb je vragen over protonentherapie? Of denk je dat deze behandeling misschien kan helpen bij jouw vorm van kanker? Bespreek je vragen met de arts. Met de arts kun je ook overleggen of je een doorverwijzing kunt krijgen voor protonentherapie.

Colofon

Met medewerking van:

Crystal de Groot

Radiotherapeut, Isala

Foto Anne van den Hoek

Drs. Anne van den Hoek

Radiotherapeut-oncoloog, UMCG

Persoonlijke pagina (UMCG)
Persoonlijke pagina (UMCG Protonentherapiecentrum) 

Afbeelding mensen

Ervaringsdeskundigen

die protonentherapie kregen

Landelijk Platform Protonentherapie

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: februari 2021