Behandeling en bijwerkingen

Operatie bij schildklierkanker

Opslaan

De behandeling van schildklierkanker is meestal een operatie. Is er sprake van een papillaire tumor kleiner dan 1 cm, dan haalt de chirurg meestal de helft van de schildklier weg. Bij papillaire tumoren die groter zijn dan 1 centimeter en bij de andere schildkliertumoren wordt de hele schildklier weggehaald.

Meestal verwijdert de arts dus uw hele schildklier. Deze operatie heet een totale thyreoïdectomie. 

Als nog niet duidelijk is of de tumor goed- of kwaadaardig is, verwijdert de arts een helft van de schildklier. Dit heet een hemithyroidectomie. De patholoog onderzoekt het weggenomen weefsel onder de microscoop.

Vindt hij geen kwaadaardige cellen of een papillair schildkliercarcinoom kleiner dan 1 cm? Dan is verder onderzoek of een behandeling niet nodig. Vindt hij wel kwaadaardige cellen of een schiildkliercarcinoom groter dan 1 cm,  dan verwijdert de arts alsnog de andere helft van de schildklier bij een tweede operatie. Dit heet een aanvullende hemithyroidectomie of completerende thyroidectomie.

Voorbereiding op de operatie

Voor de operatie:

  • is vaak een echografie van de hals nodig
  • heeft u een afspraak met de anesthesioloog. De anesthesioloog beoordeelt uw conditie aan de hand van een kort lichamelijk onderzoek en stelt u een aantal vragen, bijvoorbeeld over uw medicijngebruik. Dit heet een pre-operatieve screening.
  • krijgt u soms een afspraak met de KNO-arts. Deze arts beoordeelt het gebied rond de schildklier en de bewegingen van de stembanden.

Operatie papillair of folliculair schildkliercarcinoom

De operatie duurt meestal 2 tot 3 uur. U gaat hiervoor onder narcose. De chirurg maakt een horizontale snee laag in de hals of in de oksel en neemt zo de schildklier weg. Bij het hechten van de wond kan hij 1 of meer drains op de plek van de wond leggen. Een drain is een buisje om wondvocht af te voeren. Deze drains verwijdert de chirurg meestal binnen een paar dagen.

Tijdens de operatie moet de arts soms ook (een deel van) de halslymfeklieren verwijderen. De operatie duurt dan langer.

De pijn na de operatie valt meestal mee. Deze kunt u vergelijken met een keelontsteking. Enkele dagen na de operatie kunt u weer naar huis.

Na de operatie volgt meestal een behandeling met radioactief jodium.

Operatie medullair schildkliercarcinoom

De operatie van het medullair schildkliercarcinoom is vaak uitgebreider dan de operatie van het papillair- of folliculair schildkliercarcinoom. Dit komt omdat er bij deze vorm van kanker geen behandeling met radioactief jodium mogelijk is. Daarom verwijdert de chirurg tijdens de operatie vaak lymfeklieren in de hals in de buurt van de schildklier.

Is de tumor zo groot dat deze niet helemaal verwijderd kan worden, dan kan het nodig zijn uw hals na de operatie uitwendig te bestralen.

Litteken

Als alleen de schildklier geopereerd hoeft te worden, krijgt u een dwars litteken in de hals, ongeveer 3 centimeter boven het borstbeen. Meestal geneest dit litteken zonder complicaties kan het wegvallen in een halsrimpel. Als de arts ook de halslymfeklieren verwijdert, verlengt hij het litteken aan 1 of beide kanten tot net onder het oor.

Risico's en complicaties

Een operatie van schildklierkanker heeft dezelfde risico's als elke andere operatie. De wond kan nabloeden of er kan een infectie optreden. Deze complicaties bij een operatie komen maar zelden voor.

Naast de normale complicaties zijn er nog enkele specifieke complicaties:

  • beschadiging van de zenuw van de stembanden. De kans hierop is heel klein.
  • beschadiging van de bijschildklieren

Beschadiging van de zenuw van de stembanden

Soms kan de chirurg de schildkliertumor niet weghalen zonder aan 1 kant een stembandzenuw op te offeren. Beschadiging van 1 stembandzenuw veroorzaakt stemveranderingen:

  • een hese omfloerste stem
  • een zwakker stem
  • een verminderd bereik van de stem wat betreft toonhoogte

De heesheid kan zich na enkele maanden herstellen. Gaat de heesheid niet over, dan kan logopedie (spraaklessen) helpen om weer goed te gaan praten. Een enkele keer is een speciale ingreep aan de stembanden nodig, die de kwaliteit van de stem beter kan maken.

Zijn beide stembandzenuwen aangetast of beschadigd, dan kan benauwdheid optreden. De chirurg moet dan een buisje in de luchtpijp plaatsen om de benauwdheid te verhelpen.

Beschadiging van de bijschildklieren

Raken uw bijschildklieren bij de operatie beschadigd, dan daalt het calciumgehalte in het bloed waardoor klachten kunnen ontstaan, zoals tintelingen en spierkrampen. U krijgt dan tabletten met calcium en vitamine D voorgeschreven. Dit kan tijdelijk (gedurende enkele maanden) of blijvend zijn (levenslang). Bij deze behandeling krijgt u regelmatig een controle van de bloedwaarden.

Gevolgen van de operatie

Door het verwijderen van de schildklier wordt uw stofwisseling trager. Om dit te verhelpen, kunt u tabletten met schildklierhormoon slikken.

Risico's en complicaties

Een operatie van schildklierkanker heeft dezelfde risico's als elke andere operatie. De wond kan nabloeden of er kan een infectie optreden. Deze complicaties bij een operatie komen maar zelden voor.

Naast de normale complicaties zijn er nog enkele specifieke complicaties:

  • beschadiging van de zenuw van de stembanden. De kans hierop is heel klein.
  • beschadiging van de bijschildklieren

Beschadiging van de zenuw van de stembanden

Soms kan de chirurg de schildkliertumor niet weghalen zonder aan 1 kant een stembandzenuw op te offeren. Beschadiging van 1 stembandzenuw veroorzaakt stemveranderingen:

  • een hese omfloerste stem
  • een zwakker stem
  • een verminderd bereik van de stem wat betreft toonhoogte

De heesheid kan zich na enkele maanden herstellen. Gaat de heesheid niet over, dan kan logopedie (spraaklessen) helpen om weer goed te gaan praten.
 Een enkele keer is een speciale ingreep aan uw stemband nodig. Die kan de kwaliteit van uw stem beter maken.

Zijn beide stembandzenuwen aangetast of beschadigd, dan krijgt u het benauwd. De chirurg moet dan een buisje in de luchtpijp plaatsen om de benauwdheid te verhelpen.
 

Beschadiging van de bijschildklieren
Raken uw bijschildklieren beschadigd, dan moet u voortaan medicijnen slikken. De medicijnen nemen de functie van het bijschildklierhormoon over. Ook moet u extra vitamine D en calcium slikken. Bij deze behandeling moet uw bloed regelmatig gecontroleerd worden. 

 

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: augustus 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Haften, A. van (ervaringsdeskundige), Dr. Keizer, B. van (nucleair geneeskundige), Prof. dr. Links. T.P. (endocrinoloog), Dr. Netea-Maier. R.T. (endocrinoloog)