Immunotherapie bij melanoom

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Immunotherapie is mogelijk als de kanker zich verspreid heeft naar andere delen van het lichaam, dus bij uitzaaiingen.

Immunotherapie versterkt of verandert je eigen afweersysteem, zodat het de kankercellen beter kan doden. Immunotherapie heet ook wel immuuntherapie.

Lees verder over:

  • Hoe werkt immunotherapie?
  • Immunotherapie bij melanoom stadium 3
  • Immunotherapie bij melanoom stadium 4
  • Behandeling met T-VEC  (aangepast koortslipvirus)

Hoe werkt immunotherapie?

Immunotherapie is een behandeling die het afweersysteem stimuleert om kankercellen aan te vallen. Het afweersysteem gaat de kankercellen beschouwen als vreemde cellen, net zoals het dat doet met bacteriën en virussen. De afweercellen ruimen de kankercellen op. 

De behandeling werkt niet direct in op de tumor (zoals doelgerichte therapie), maar is gericht op het afweersysteem zelf. Dat is uniek aan immunotherapie.

Immunotherapie bij kanker

Deze video legt uit hoe immunotherapie bij kanker werkt.

Immunotherapie bij melanoom stadium 3

Heb je melanoom in stadium 3A (> 1 mm) en ben je fit genoeg voor behandeling?  Dan kun je na de operatie een aanvullende preventieve behandeling krijgen met pembrolizumab.

Heb je melanoom in stadium 3B of stadium 3C en ben je fit genoeg voor behandeling? Dan kun je na de operatie een aanvullende preventieve behandeling krijgen met nivolumab of pembrolizumab. 

Deze medicijnen kunnen de kans op terugkeer van kanker kleiner maken

Immunotherapie bij melanoom stadium 4

Heb je melanoom in stadium 4 en ben je fit genoeg voor een behandeling? Dan kun je 1 van de volgende medicijnen krijgen:

  • ipilimumab 
  • nivolumab 
  • pembrolizumab 
  • combinatie van ipilimumab met nivolumab

Deze medicijnen maken het afweersysteem extra actief. Dat doen ze door de rem die kankercellen op het afweersysteem hebben, op te heffen. De behandeling heeft als doel om klachten te verminderen en het leven te verlengen.

Deze medicijn kun je krijgen, onafhankelijk van of er nog een operatie mogelijk is. Ben je geopereerd aan een stadium 4 melanoom en ziektevrij? Dan is een aanvullende preventieve behandeling met nivolumab mogelijk.

Video-animaties over de werking en bijwerkingen van immunotherapie bij melanoom

Van deze doelgerichte medicijnen zijn Kijksluiter-video's beschikbaar. Hierin zie je hoe ze medicijnen werken, en welke bijwerkingen je ervan kunt krijgen. 

Bekijk de Kijksluiter-video's voor:

Ziekenhuizen voor immunotherapie bij melanoom

Immunotherapie wordt in Nederland alleen gegeven in de 14 melanoomcentra. Deze therapie kan namelijk ernstige bijwerkingen geven. 

Behandeling met T-VEC (aangepast koortslipvirus)

Heb je uitzaaiingen in of onder de huid of in de lymfeklieren, dan kun je in aanmerking komen voor een behandeling met T-VEC. Dit kan alleen als de kanker niet te uitgebreid is (stadium 3B/C, 4M1a). Ook mogen er geen uitzaaiingen zijn in bot, long, hersenen of andere organen.

Bij deze vorm van immunotherapie krijg je meerdere injecties met het herpesvirus. Dit virus is bekend als veroorzaker van de koortslip. Het is zo aangepast dat het kankercellen doodt en het eigen afweersysteem stimuleert.

Uit onderzoek is gebleken dat T-VEC bij ongeveer 50-60% van de patiënten aanslaat. Gemiddeld werkt het aangepaste virus ongeveer een half jaar. Als de melanomen terugkomen kan de behandeling herhaald worden.

Voor mensen die eerder een ledemaatperfusie hebben gehad, kan TVEC een optie zijn als het melanoom is teruggekomen. Ook kan TVEC een optie zijn als een ledemaatperfusie een te zware behandeling is.

Bijwerkingen van TVEC

De bijwerkingen van TVEC zijn roodheid rondom de uitzaaiingen en verkoudheidsverschijnselen. Het risico op besmetting met het herpesvirus is uiterst klein.

Waar kun je terecht voor de TVEC-behandeling?

Voor de TVEC-behandeling is geen opname in het ziekenhuis nodig. De behandeling wordt gegeven in 4 ziekenhuizen:

  • Antoni van Leeuwenhoek
  • Erasmus MC
  • Radboudumc
  • UMCG 

TVEC staat voor talimogene taherparepvec.

Hoe effectief is TIL bij melanoom?

In deze korte video vertelt prof. John Haanen over de resultaten van TIL-therapie bij melanoom.

Colofon

Met medewerking van:

Foto Alexander van Akkooi

Dr. Alexander van Akkooi

Chirurg-oncoloog, Antoni van Leeuwenhoek

Persoonlijke pagina

Foto Maureen Aarts

Dr. Maureen Aarts

Internist-oncoloog, Maastricht UMC+

Tumor Focusgroep Melanoom

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: april 2019