Na een transplantatie met stamcellen van een donor kan een afweerreactie ontstaan. Dit heet graft-versus-hostziekte. De afweercellen van de donor vallen dan jouw gezonde cellen aan. Hier lees je over mondklachten bij graft-versus-hostziekte.
Lees op deze pagina over:
Chronische graft-versus-hostziekte
Chronische graft-versus-hostziekte ontstaat meestal in de eerste maanden na de transplantatie, maar soms ook later.
Vaak zit de ziekte op verschillende plekken in je lichaam. Soms zit de ziekte alleen in de mond. Het kan ook gebeuren dat de ziekte in de mond blijft, terwijl hij in de rest van het lichaam al rustig is geworden.
Goed om te weten: graft-versus-hostziekte in de mond is niet besmettelijk. Je kunt de ziekte niet overdragen aan anderen.
Gevolgen van graft-versus-hostziekte in je mond
Graft-versus-hostziekte in je mond komt vaak voor. Het kan zorgen voor:
- Veranderingen aan het slijmvlies van je mond: het kan rood worden, je kunt kleine plekken krijgen of het slijmvlies kan dikker worden. Vaak zit dit aan de binnenkant van de wangen, maar soms ook op je lippen of tong.
- Droge mond.
- Soms problemen rond je mond, zoals een stijve kaak.
Mondklachten
Klachten die hierbij horen zijn:
Ook kun je last krijgen van:
- sneller gaatjes in je tanden: door minder speeksel
- meer kans op infecties: door medicijnen die je afweersysteem remmen, zodat je lichaam de stamcellen niet afstoot
- blaasjes in je mond na het eten
Heb je een droge mond, dan heb je vaak meer last van mondklachten. Je klachten kunnen ook erger worden als je stress hebt. Of als je lichaam wat harder moet werken, bijvoorbeeld als je verkouden bent.
Behandeling van mondklachten bij graft-versus-hostziekte
De behandeling van graft-versus-hostziekte in de mond gebeurt in een gespecialiseerd ziekenhuis. Door een hematoloog samen met een tandarts of kaakchirurg. Zij kunnen je klachten niet altijd wegnemen, maar wel verlichten.
Je krijgt bijna altijd medicijnen om je afweer te onderdrukken. Bij mondklachten kun je ook een mondspoeling krijgen. Of een gel of zalf die je op de pijnlijke plekjes aan de binnenkant van je mond smeert. Of een crème of zalf voor je lippen. Soms krijg je een injectie met een sterke ontstekingsremmer.
Is de pijn in je mond heel erg? Dan krijg je soms een spoelmiddel waar verdoving in zit. Daardoor voel je korte tijd minder pijn, en kun je makkelijker eten. En is het makkelijker om bijvoorbeeld gel te smeren aan de binnenkant van je mond.
Wat kun je zelf doen?
Het is belangrijk om je mond goed schoon te houden. Zo voorkom je dat de graft-versus-hostziekte erger wordt. Ook verklein je de kans op gaatjes en ontstekingen in je mond. Lees tips voor een goede mondverzorging.
Heb je last van een droge mond, dan wordt het risico op gaatjes groter. Om je gebit te beschermen, is het belangrijk om vaker fluoride te gebruiken. Dat kan op verschillende manieren:
- Poetsen met een tandpasta met extra fluoride. Je tandarts kan je hiervoor een recept geven.
- Een extra keer per dag poetsen of spoelen met fluoride tandpasta en/of een fluoride mondspoelmiddel.
- Elke week fluoridegel gebruiken in een speciaal bitje in de mond. De tandarts kan dit bitje voor je maken.
Lees meer tips bij een droge mond.
Naar de tandarts of mondhygiënist
Ga minimaal 2 keer per jaar naar de tandarts voor een controle van het gebit. Is je mond erg droog, ga dan vaker: 3 of 4 keer per jaar.
Is het moeilijk om je gebit goed schoon te houden? Dan kun je naar een mondhygiënist gaan. Die kan je helpen om je gebit schoon te houden.
Hoe lang duurt chronische graft-versus-hostziekte van de mond?
Chronische graft-versus-hostziekte van de mond gaan meestal in het eerste jaar na transplantatie over. Soms gaat het niet over.
Meestal worden je klachten na een tijd langzaam minder. Hoelang dat duurt, is niet te voorspellen.
