Onderzoek en diagnose

Stadiumindeling bij urineleiderkanker

Opslaan

De arts stelt na onderzoek het stadium van de ziekte vast. Het stadium zegt iets over de ernst van de ziekte. Deze wordt bepaald door: 

  • de plaats en grootte van de tumor
  • de soort tumor (meestal urotheelcarcinoom, een tumor van het slijmvlies)
  • de agressiviteit van de kankercellen
  • of de snijranden vrij van tumor zijn (is er bij de operatie door de tumor gesneden, dan is er een kans dat tumorcellen in het lichaam zijn achtergebleven)   
  • of en hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen 
  • of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren en/of organen ergens anders in het lichaam

Met de stadiumindeling schat de arts de vooruitzichten in en bepaalt hij de behandeling.

Bij de stadiëring van nierbekkenkanker zijn 4 factoren belangrijk die elk met een eigen code worden vastgelegd:

T-stadium: grootte en uitgebreidheid van tumor

  • Tx: er is geen tumor vastgesteld
  • Ta: tumor groeit alleen in het urotheel (de binnenbekleding van urineweg)
  • T1: tumor groeit ook in de bindweefsellaag onder het urotheel
  • T2: tumor groeit ook in de spierlaag onder het urotheel en bindweefsel
  • T3: tumor groeit tot buiten de spierlaag
  • T4: tumor groeit in omliggende organen/structuren

N-stadium: aanwezigheid van uitzaaiingen is nabijgelegen lymfeklieren

  • Nx: onbekend of er lymfklieruitzaaiingen zijn
  • N0: geen lymfeklieruitzaaiingen
  • N1: 1 lymfeklieruitzaaiing kleiner dan 2 cm
  • N2: 1 lymfeklieruitzaaiing groter dan 2 cm, of meer dan 1 lymfeklieruitzaaiing

M-stadium: aanwezigheid van uitzaaiingen in andere organen

  • Mx: onbekend of er andere uitzaaiingen zijn
  • M0: geen andere uitzaaiingen
  • M1: uitzaaiingen in organen zoals longen, botten of lever

R-maat: aanwezigheid van tumorcellen in snijranden na operatie

  • R0: snijranden schoon
  • R1: snijranden bevatten tumorcellen

Differentiatiegraad

Kankercellen lijken in meer of mindere mate op gezonde cellen. De differentiatiegraad van een tumor geeft aan hoe sterk de kankercellen afwijken van de gezonde cellen.

De differentiatiegraad zegt iets over de snelheid van delen, en daarmee iets over het gedrag van de tumor en de vooruitzichten. Een ander woord voor differentiatiegraad is tumorgradering.
 
Een patholoog stelt de differentiatiegraad van de tumor vast. Hij doet dit door de kankercellen onder de microscoop te onderzoeken.
Kwaadaardige tumoren worden meestal in 3 graderingen ingedeeld:

Graad 1: laaggradig

De kankercellen zijn goed gedifferentieerd. Dat betekent dat de tumorcellen voor een groot deel lijken op gezonde cellen van het orgaan waarin ze zijn ontstaan. De kankercellen groeien meestal langzaam.

Graad 2: intermediair

De kankercellen zijn matig gedifferentieerd. Ze lijken steeds minder goed op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal sneller dan normale cellen en plakken snel aan elkaar

Graad 3: hooggradig

De kankercellen zijn slecht gedifferentieerd. Ze lijken vrijwel niet meer op gezond weefsel. Deze kankercellen groeien bijna altijd veel sneller dan normale cellen.

Er bestaat ook een graad 4: dit zijn ongedifferentieerde cellen. Deze lijken helemaal niet meer op de gezonde cellen.

Bij sommige kankersoorten wordt een andere indeling gebruikt om de differentiatiegraad van de tumor aan te geven. Artsen gebruiken de gradering voor de keuze van behandeling.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: mei 2017

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Bex, A. (uroloog), Drs. Busstra, M.B. (uroloog), Dr. Spermon, J.R. (uroloog), Prof. dr. Witjes, J.A. (uroloog)