Basaalcelcarcinoom (huidkanker)

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Wat is een basaalcelcarcinoom? 

Een basaalcelcarcinoom (basaalcelkanker) is een kwaadaardig plekje op de huid. Het is een vorm van huidkanker. Basaalcelcarcinoom groeit langzaam en zaait bijna nooit uit. Daardoor is deze vorm van huidkanker niet levensbedreigend. 

In Nederland krijgt ongeveer 1 op de 5 mensen een of meer basaalcelcarcinomen. Meer vrouwen dan mannen krijgen deze vorm van kanker en de kans erop neemt toe met de leeftijd.  

Lees verder over wat kanker is en hoe het ontstaat.

Waar komt een basaalcelcarcinoom voor? 

Een basaalcelcarcinoom komt vooral voor op plekken die jarenlang veel zonlicht hebben gehad, zoals het gezicht, de hals, het (kale) hoofd, de onderarmen en de handen. Veel zon is dan ook een risicofactor, net als het hebben van een lichte huid. Een basaalcelcarcinoom kan ook op de romp zitten.  

Hoe ziet een basaalcelcarcinoom eruit? 

Een basaalcelcarcinoom begint meestal als een glad, glazig knobbeltje. Dit groeit heel langzaam. Soms zijn daarin verwijde bloedvaatjes te zien. 

Een basaalcelcarcinoom op de romp ziet er vaak uit als een eczeemplekje: rood, vlak of plat en een beetje schilferig. 

Lees en bekijk hoe een basaalcelcarcinoom eruit kan zien.

Onderzoeken bij basaalcelcarcinoom 

Vaak heeft de huisarts het verdachte plekje al onderzocht. Hij of zij verwijdert bij twijfel een klein stukje uit het plekje. Dat heet een biopsie. Het stukje weefsel (het biopt) gaat naar het laboratorium voor onderzoek. 

Soms verwijst de huisarts meteen door naar een dermatoloog. Een dermatoloog is een arts die gespecialiseerd is in huidziekten. Een ander woord voor dermatoloog is huidarts.  

Onderzoeken in het laboratorium 

Een patholoog onderzoekt het stukje huid onder de microscoop. Hij of zij stelt vast of het een basaalcelcarcinoom is en om welke soort het gaat.  

Met de uitslag van het onderzoek kan de dermatoloog bepalen welke behandeling het meest geschikt is.  

De behandeling van een basaalcelcarcinoom 

De huisarts of dermatoloog kan een basaalcelcarcinoom bijna altijd helemaal verwijderen. De kans op genezing is groot. Behandelen is belangrijk. Een basaalcelcarcinoom kan namelijk dieper in de huid groeien en spierweefsel, kraakbeen of bot beschadigen.  

Operatie 

Een operatie is de meest voorkomende behandeling bij een basaalcelcarcinoom. Daarbij snijdt de huisarts of de dermatoloog het plekje weg. Hij of zij snijdt ook een randje gezonde huid mee.  

Een patholoog onderzoekt of er nog kanker in de snijrand zit. Vindt hij of zij nog kankercellen, dan is een tweede operatie nodig. Hierbij snijdt de arts nog een extra randje weg.  

Na de operatie sluit de arts de wond. Het kan zijn dat de wond te groot is. Of dat er te weinig rek in de huid zit. Dan krijgt de arts de wondranden niet bij elkaar. Meestal schuift hij dan omliggende huid over de wond. Dit heet plastiek. Soms haalt hij ergens anders een stukje huid weg en hecht dat stukje huid op de wond (transplantatie). 

Mohs-chirurgie 

Mohs-chirurgie is een operatietechniek voor het verwijderen van huidkanker in het gezicht en de hals. Bij deze operatie haalt de arts haalt de tumor krap weg en snijdt daarbij zo weinig mogelijk gezonde huid weg. Daarna wordt het weefsel meteen onderzocht onder de microscoop.  

Is de tumor nog niet helemaal weg? Dan snijdt de arts weer een extra reepje huid weg. Hij of zij onderzoekt dit ook weer meteen. En zo gaat dit verder tot de randen 'schoon' zijn.  Op deze manier blijft de wond zo klein mogelijk en wordt zo min mogelijk gezonde huid weggehaald. 

Bestraling 

Als een operatie technisch niet mogelijk is of ontsierende littekens oplevert, kan bestraling een optie zijn. Bijvoorbeeld bij plekjes in het gezicht en rond of op het oor. Bestraling gebeurt soms ook als de plek niet volledig kon worden verwijderd. 

Chemotherapie in de vorm van een crème 

Is het basaalcelcarcinoom niet diep in de huid gegroeid? Dan kan de arts het behandelen met een crème (5-fluorouracil). In de crème zitten stoffen die de kankercellen doden. Dit is een vorm van chemotherapie op de huid. 

Overige behandelingen 

Gaat het om een klein basaalcelcarcinoom met een kleine kans om door te groeien of terug te komen? Dan kan de huisarts of dermatoloog voor een aantal behandelingen kiezen: 

  • Bevriezing met vloeibare stikstof: de arts krabt het plekje weg en bevriest het met vloeibare stikstof (cryochirurgie)  
  • Wegkrabben en dichtschroeien (coagulatie) 
  • Lokale immunotherapie met een crème 
  • Fotodynamische therapie: dit is een crème in combinatie met lichttherapie 

Het is niet zeker of de tumor helemaal weg is na deze behandelingen. Dat is namelijk niet te controleren. Daarom komen deze opties meestal pas in beeld als een operatie of behandeling met lokale chemotherapie of immunotherapie niet kan. 

Behandeling bij uitzaaiingen 

Uitzaaiingen komen bijna nooit voor bij basaalcelcarcinoom. 

Is een basaalcelcarcinoom toch uitgezaaid, dan is doelgerichte therapie mogelijk met het medicijn vismodegib (Erivedge®). Dit medicijn remt de groei en verspreiding van kankercellen. 

Deze behandeling is een optie voor mensen die geen bestraling of operatie (meer) kunnen ondergaan. Of wanneer de arts verwacht dat opereren of bestralen onvoldoende effect zal hebben. 

De behandeling met vismodegib is alleen in een beperkt aantal academische ziekenhuizen beschikbaar. De dermatoloog kan hiervoor een verwijzing geven. 

Bekijk ook de uitgebreide informatie over behandelingen

Na de behandeling van basaalcelcarcinoom  

Ongeveer 1 op de 3 mensen met een basaalcelcarcinoom krijgt na de diagnose nieuwe basaalcelcarcinomen op een ander deel van de huid. Dat komt doordat de huid op meerdere plekken schade heeft opgelopen door uv-straling. De kans op een nieuw basaalcelcarcinoom is het grootst in de eerste 6 maanden na diagnose.  

Enkele jaren onder controle 

Patiënten met een hoog risico om na de behandeling opnieuw basaalcelcarcinoom te krijgen, blijven enkelen jaren onder controle. Dit geldt ook voor patiënten van wie de huid sterk beschadigd is door de zon.  

Het is goed om ook zelf de huid in de gaten te houden. Je hoeft je huid zeker niet elke dag te onderzoeken. Het is genoeg om eens in de 3 maanden goed te kijken of de huid veranderd is.

Colofon

Met medewerking van:

Dr. Hanke de Vijlder

Dermatoloog, Isala

Dr. Klara Mosterd

Dermatoloog, Maastricht UMC+

Dr. Marcus Muche

Dermatoloog, Mohs Klinieken Hoorn

Illustratie mensen

Ervaringsdeskundigen met basaalcelcarcinoom

Logo NVDV

Nederlandse Vereniging van Dermatologie en Venereologie

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: april 2020