NET in de alvleesklier

Een neuro-endocriene tumor (NET) in de alvleesklier is een zeldzame tumor in de alvleesklier.

Lees op deze pagina:

• Wat is een NET in de alvleesklier?
• Soorten NET in de alvleesklier
• Uitzaaiingen van een NET in de alvleesklier
• Onderzoeken bij een NET in de alvleesklier
• Behandeling van een NET in de alvleesklier

Wat is een NET in de alvleesklier?

Een NET in de alvleesklier ontstaat uit neuro-endocriene cellen in de alvleesklier. Neuro-endocriene cellen zitten overal in je lichaam. Deze cellen kunnen hormonen aanmaken als ze een seintje krijgen uit je hersenen, of uit de alvleesklier zelf. Neuro = hersenen en endocrien = hormonen.

NET in de alvleesklier of alvleesklierkanker

Soms lijkt het eerst dat je ‘gewone’ alvleesklierkanker hebt. De klachten van alvleesklierkanker en een NET in de alvleesklier lijken soms op elkaar.

Om zeker te weten of je een NET in je alvleesklier hebt, is altijd onderzoek van de tumor nodig. De arts haalt een stukje van de tumor (biopt) weg. De patholoog onderzoekt dat stukje in het laboratorium. Na het onderzoek is duidelijk of je een NET hebt, en welke (differentiatie)graad het is. Soms weet je dus pas na de alvleesklieroperatie dat je een NET hebt.

Bij een NET in de alvleesklier krijg je vaak een andere behandeling dan bij alvleesklierkanker. Dat komt omdat de tumor zich anders gedraagt. Bijvoorbeeld omdat een NET hormonen maakt, maar ook omdat een NET in de alvleesklier minder snel groeit of uitzaait dan ‘gewone’ alvleesklierkanker.

Soorten NET in de alvleesklier

Er zijn verschillende soorten NET in de alvleesklier. Welke soort je hebt, hangt af van of de tumor hormonen maakt. En welk hormoon dat dan is.

Een NET in de alvleesklier die geen hormonen maakt

De meeste NET in de alvleesklier maken geen hormonen. Artsen noemen een NET die geen hormonen maakt een niet-functionele NET. De klachten van een NET in de alvleesklier en alvleesklierkanker lijken soms op elkaar. Soms gaat een niet-functionele NET later wel hormonen maken.

Een NET in de alvleesklier die hormonen maakt

Sommige NET in de alvleesklier maken hormonen. Artsen noemen dat een functionele NET. Lees verder over:

Insulinoom

Een insulinoom maakt het hormoon insuline. Door te veel insuline word je bloedsuiker te laag, vooral ’s nachts of als je niet eet. Klachten die hierbij horen zijn veel zweten, bleek zien, hoofdpijn of flauwvallen.

Lees verder over insulinoom op de website van de patiëntenvereniging Stichting NETNECkanker.

Gastrinoom

Een gastrinoom maakt het hormoon gastrine. Door een gastrinoom krijg je veel gastrine in je lichaam. Je maag maakt dan veel maagzuur waardoor je maagwand kan beschadigen en je een maagzweer of maagbloeding kunt krijgen. Ook kun je last krijgen van maagzuur dat omhoog komt. Artsen noemen dat zuurbranden.

Lees verder over gastrinoom op de website van de patiëntenvereniging Stichting NETNECkanker.

VIPoom

Een vipoom maakt het hormoon VIP. Hierdoor komt er veel VIP in het bloed en krijg je last van heel veel en waterige diarree. Andere klachten bij een VIPoom zijn opvliegers.

Een VIPoom is heel zeldzaam: per jaar krijgen minder dan 5 mensen deze diagnose.

Lees verder over VIPoom op de website van de patiëntenvereniging Stichting NETNECkanker.

Glucagonoom

Een glucagonoom is een tumor die het hormoon glucagon maakt. Door te veel glucagon krijg je een te hoge bloedsuiker en te weinig aminozuren in je bloed. Aminozuren zijn bouwstenen van eiwitten. Dat zorgt voor allerlei klachten. Zoals een slechte conditie, erg afvallen, afwijkingen aan je huid die lijken op eczeem en een rode pijnlijke tong.

Lees verder over glucagonoom op de website van de patiëntenvereniging Stichting NETNECkanker.

Andere functionele NET in de alvleesklier

Heel soms maakt een NET in de alvleesklier een ander hormoon. Bijvoorbeeld serotonine, ACTH, PTHrP, somatostatine of calcitonine. Je kunt hier ook klachten door krijgen. Welke klachten dat zijn, hangt af van het hormoon dat de tumor maakt.

Uitzaaiingen bij een NET in de alvleesklier

Een NET in de alvleesklier kan uitzaaien. Als dat gebeurt, is dat meestal als eerste naar de lymfeklieren in de buurt van de tumor en naar de lever.

Onderzoeken bij een NET in de alvleesklier

Voordat duidelijk is dat je een NET in de alvleesklier hebt, heb je vaak al een aantal onderzoeken achter de rug. Zoals een echo, een CT-scan, een biopsie en een bloedonderzoek. Misschien krijg je ook een gallium-dotataat-PET-CT-scan.

Soms weet je het pas na je operatie.

Biopsie

Om zeker te weten of je een NET in je alvleesklier hebt, is altijd onderzoek van de tumor nodig. De arts haalt een stukje van de tumor (biopt) weg. De patholoog onderzoekt dat stukje in het laboratorium. Na het onderzoek is duidelijk of je een NET hebt, en welke (differentiatie)graad het is. Soms weet je dus pas na de alvleesklieroperatie dat je een NET hebt.

Bloedonderzoek

Om te weten of je een NET in de alvleesklier hebt, laat je arts het bloed onderzoeken op de hoeveelheid van bepaalde stoffen. Bijvoorbeeld van bepaalde hormonen. Het ligt aan je klachten welke stoffen de arts onderzoekt.

Ook wordt soms gekeken naar de hoeveelheid chromogranine A. Sommige soorten NET maken dit stofje aan en geven het af aan het bloed. Chromogranine A is een tumormarker.

Artsen gebruiken chromogranine A niet om de diagnose NET te stellen. Wel kan je arts aan de hoeveelheid van dit stofje zien hoe de tumor zich ontwikkelt.

Verwacht je arts dat je misschien een insulinoom hebt? Dan kan hij of zij een vastenproef voorstellen. Voor dit onderzoek blijf je in het ziekenhuis. Je mag een paar dagen niet eten en je arts onderzoekt wat er gebeurt met je bloedsuiker.

Behandeling van een NET in de alvleesklier

• Operatie. Als het kan, haalt de arts de tumor weg. Het ligt aan de plek van de tumor welke operatie je precies krijgt. Heb je uitzaaiingen, dan krijg je soms toch ook een operatie. Bijvoorbeeld als de tumor hormonen maakt. 
• Weghalen van de tumor met radiofrequente ablatie (RFA).
• Bij uitzaaiingen in de lever, zijn verschillende behandelingen mogelijk: 
  • een stuk van de lever weghalen
  • radiofrequente ablatie (RFA) of microwave ablatie (MWA)
  • een (reguliere) leverembolisatie of een radio-embolisatie
• Medicijnen tegen je klachten als de tumor hormonen maakt. De medicijnen zorgen ervoor dat de tumor geen hormonen meer kan maken. En ze remmen de groei van de kanker. De medicijnen heten somatostatine analogen.
• Andere behandelingen bij uitzaaiingen zijn: inwendige bestraling (PRRT), chemotherapie of doelgerichte therapie.

Lees verder over de behandeling van een NET in de alvleesklier op de website van de patiëntenvereniging: Stichting NETNECkanker.