Wie kan helpen

Psychosociale zorgverleners

Opslaan

De meeste ziekenhuizen hebben een afdeling psychosociale zorg. Daar kunt u hulp krijgen voor psychosociale problemen, zoals vermoeidheid, angst, somberheid of relatieproblemen.

U kunt deze hulp individueel of in groepsverband krijgen. Ook uw eventuele partner en kinderen kunnen hier bij betrokken worden. Bijvoorbeeld via partner-relatiegesprekken of gezinsgesprekken.

De afdeling psychosociale zorg heeft vaak verschillende zorgverleners, zoals:

  • medisch maatschappelijk werker
  • geestelijk verzorger
  • psycholoog
  • psychiater

Een medisch maatschappelijk werker en een geestelijk verzorger zijn gemakkelijk toegankelijk. Bij opname in een ziekenhuis kunt u ze meestal zelf benaderen voor een gesprek. Voor een psycholoog, psychotherapeut of psychiater is bijna altijd een verwijzing nodig van een arts.
  
U kunt ook buiten het ziekenhuis een zorgverlener benaderen. U kunt aan uw huisarts vragen of hij iemand weet die u kan helpen. Of u kunt zelf op zoek gaan. Ook in een psycho-oncologisch centrum kunt u hulp krijgen.

Medisch maatschappelijk werker

Een medisch maatschappelijk werker kan u en uw naasten helpen bij het verwerken van uw ziekte. Hij biedt ondersteuning en begeleiding bij het omgaan met emoties.

Onderwerpen die u met een medisch maatschappelijk werker kunt bespreken zijn bijvoorbeeld:

  • eigenwaarde en zelfvertrouwen
  • aanpassingsmogelijkheden aan de ziekte en de gevolgen daarvan
  • omgaan met angst en somberheid 
  • communicatie en assertiviteit: het uiten van gedachten en gevoelens
  • strubbelingen met naasten of zorgverleners
  • praktische problemen

Samen met de medisch maatschappelijk werker stelt u haalbare doelen voor de korte termijn. Zo kunt u spanningen verminderen en ervoor zorgen dat u meer grip op de situatie heeft.

Geestelijk verzorger

Een geestelijk verzorger helpt bij levensvragen en bij het verhelderen wat voor u van waarde is. Hij biedt ondersteuning bij het maken van belangrijke keuzes en kan u begeleiden bij een bestaanscrisis. 

Bij een geestelijk verzorger denken mensen meestal aan het geloof. Maar een geestelijk verzorger is er voor iedereen met levensvragen. Hij heeft aandacht voor wat mensen raakt en bezighoudt. Geloof kan daar een onderdeel van zijn.

Psycholoog

Een psycholoog kan helpen bij psychische problemen die samenhangen met uw ziekte, bijvoorbeeld angst, concentratieproblemen, of relatieproblemen. 

In een aantal gesprekken brengt de psycholoog problemen in kaart en biedt hij handvaten om klachten te verminderen. De psycholoog schenkt ook aandacht aan de omgang met naasten en aan het hervatten van werk en taken.

De psycholoog kan verschillende technieken toepassen. De meest voorkomende zijn:

  • psycho-educatie: de psycholoog geeft uitleg over het effect van kanker op uw mentaal welbevinden
  • cognitieve gedragstherapie: deze techniek gaat ervan uit dat iemands gedachten (cognities) en gedrag problemen beïnvloedt en in stand houdt. Door dit te onderzoeken en veranderen, nemen de mentale klachten af.
  • systeemtherapie: de klachten worden beschouwd als onderdeel van het 'systeem': alle onderdelen van de omgeving die voor iemand belangrijk zijn. Zo krijgt de psycholoog zicht op de samenhang tussen de klacht en de leefwereld. Daarbij kan het helpen te onderzoeken welke patronen vanuit het verleden zijn 'ingesleten'.

Ook voor het verwerken van nare ervaringen tijdens en na de behandeling kunt u bij een psycholoog terecht. Of als u moeilijkheden ervaart bij het ondergaan van een onderzoek of behandeling, zoals angst voor prikken of een MRI-toestel niet in durven. De psycholoog kan helpen om te gaan met deze situaties.

Psychiater

Een psychiater is een arts die zich gespecialiseerd heeft in geestesziekten. U komt bij een psychiater als u naast psychotherapie ook medicijnen nodig heeft.

Dat is bijvoorbeeld nodig bij:

  • delier of verwardheid door hoge koorts
  • hevige reactie zoals verwardheid door pijnstilling (morfine)
  • depressie

Een psychiater en psycholoog behandelen allebei met bepaalde technieken. Een verschil tussen een psychiater en een psycholoog is dat een psychiater wél medicijnen mag voorschrijven.

Over het algemeen blijft u bij een psychiater langer onder behandeling. Het kan een tijd duren voordat medicijnen goed werken. Het veranderen en eventueel afbouwen van de medicijnen moet goed gecontroleerd plaatsvinden.
 

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: juni 2018

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Brouwer, T. (ervaringsdeskundige), Haak. T. (ervaringsdeskundige), Dr. Hoekstra-Weebers, J. (socioloog), Kuin. A. (geestelijk verzorger), Ir. Schots, F.J.M. (ervaringsdeskundige), Van der Veldt, M. (maatschappelijk werker)