Gebroken

Ieder jaar hing mijn vader hem op z’n vaste plek aan de kast in de huiskamer: het kaboutertje met maar één arm. De andere was gebroken. Klem gezeten had ‘ie,  in een kartonnen doos. Tussen de rest van de kerstspullen. “Kabouter mist armpje af”, zo hebben we hem gedoopt. Vonden we passend, die naam: onverbloemd en precies zoals het was.  

Net als heel veel mensen, heb ook ik in 2025 en daarvoor breuken opgelopen. Ervaringen die pijn deden, mij uit balans brachten en hun sporen nalieten. De diagnose borstkanker op 1 oktober van het afgelopen jaar is daar een van. 

Want life-changing waren ze, de afgelopen acht weken waarin ik steeds nét niet met de grond gelijk ben gemaakt. Dat is nog altijd het bizarre van de film waarin ik terecht gekomen ben: dat, om de kwaadaardige cellen te grazen te kunnen nemen in het licht van herstel, de goeie ook een mokerslag krijgen. 

Prijsschieten

Van welke bijwerkingen ik het meest last had, vroeg de huisarts toen ze me onlangs belde. “Roep iets en ik heb het”, antwoordde ik haar. Alles ontwrichtende misselijkheid bijvoorbeeld. Een kop zo kaal als een biljartbal. Spierpijn, botpijn, vermoeidheid, jeuk. En zo nog het een en ander. “Een kwestie van prijsschieten, jij mag beginnen”, zei ik bijdehand, in een poging om alles wat ellendig was een beetje lichter te maken. Voor wie? Dat is de vraag. 

“Ja joh, we jagen met iedere kuur de duivel door je lijf!”,  zo vertelde de oncologieverpleegkundige me toen ze het infuus klaarmaakte voor de laatste chemokuur van fase 1. Haar beschrijving was onverbloemd. Precies zoals het was. Niet dat het me ook maar één centimeter verlichting bracht in het doorstaan van alles wat volgde op de toediening, tóch hielp deze uitspraak me íéts in het mezelf overgeven aan deze situatie. Met het uitzicht op ‘steeds een beetje beter’. 

Breken in stilte

Stoer vinden mensen me. En dapper. 
Omdat ik gezegend ben met een geest die sterk blijkt te zijn.
En met de vaardigheid om taal te geven aan datgene wat me overkomt.
Want als Marieke weer een pen op papier kan zetten, dan gaat het meestal weer stukken beter.

Ze krijgen mee dat ik me steeds opnieuw moet verhouden tot dat wat déze kuur nu weer met zich meebrengt omdat er geen peil te trekken blijkt te zijn op de manier waarop mijn lijf erop reageert;
ze krijgen mee hoe ellendig de kuren zijn geweest;
ze delen in het verdriet, de angst, de spanning en de onzekerheid;
en ze zeggen dat het goed komt.

Natúúrlijk komt het goed. 
En zo niet, dan toch.

Van een aantal dingen weten ze niet:
van de onzichtbare uren;
de nachtelijke zorgen;
de stiltes waarin ‘de pijn achter de kanker’ zich in volle hevigheid openbaart:

de pijn van te lang sterk te hebben moeten zijn en van heel veel dingen alleen te hebben gedragen;
de pijn van het naar beneden te donderen van de top van de berg om vervolgens wéér omhoog te moeten klimmen;
de pijn van deze diagnose die voelt als een kat in de zak, juist nu het leven zich in de maanden voorafgaand aan oktober in volle glorie bij me aandiende.

En vooral: de pijn die ik voel ten aanzien van de mensen heel dicht om me heen. Mijn pijn die hun pijn is, zonder dat ik daar verantwoordelijk voor ben. De pijn om hun verdriet te zien en te voelen, als gevolg van datgene wat mij overkomt. Het liefste nam ik het van hen over, om de wereld voor hen weer een beetje lichter te maken. En om ze wéér te laten weten, hoe blij ik met hen ben. En hoeveel ik van hen houd.

Breken in stilte. 
Om tussen de scherven het licht weer te zien.

Met dank aan een in no-time gesponnen web van de mensen om mij heen. Van lieve vrienden en familie, min of meer bekend met elkaar, maar eensgezind in het opsteken en gaande houden van een warm vlammende kaars om mij heen. 

Zonder hen gaat het niet. Dan is een traject als dit niet te doen.
 

“Kaboutertje mist armpje af” hangt weer op zijn plek. Zoals ‘ie al veertig jaar doet, dus ook dit jaar. Omdat er een paar dingen zijn die hetzelfde moeten blijven. Kerst staat dit jaar in het teken van de start van fase 2: twaalf wekelijkse chemokuren waarvan de eerste begint op 24 december. Een feestelijke aangelegenheid vind ik het niet. Maar ik houd me vast aan het vertrouwen dat ook deze reeks nodig is om langzamerhand vanuit het donker naar het licht te gaan.