Euthanasie, de vlucht vooruit
Eens komt er - voor velen onder ons - een moment. Hopelijk nog ver in de toekomst, maar komen doet het. Het moment waarop je zegt: "Als het te erg wordt, ben ik weg." Zo simpel. Geen eindeloze martelgang, geen vegeteren in een rolstoel terwijl iemand anders je slabbetje omknoopt of je achterste afveegt. Geen uitzichtloos geworstel in een bed waar je niet meer uit kunt. Nee, gewoon, op tijd stoppen. Met een beetje klasse, liefst een glaasje wijn d'erbij, een beetje waardigheid. Geen gesukkel.
En dat voelt goed, dat idee. Dat je zelf de regie hebt. Dat je niet hoeft te wachten tot het leven je uitwringt als een versleten dweil. Want zeg nu zelf, er is niks moois aan stilletjes vervagen, aan langzaam verdwijnen tot je enkel nog een schim bent van jezelf. Ik heb het gezien, bij anderen. In de homes, bij pa en ma Willy, bij vrienden die de laatste weken thuis in bed stilletjes lagen dood te gaan. Die blik in hun ogen als ze beseffen dat ze al lang voorbij hun eigen grens zijn gegaan. Dat ze nog zijn, maar eigenlijk niet meer leven.
En dat ik wil dus niet. En is het dan niet voor mezelf, dan toch voor mevr Willy. Het leven is al moeilijk genoeg voor haar.. Ze verdient geen leven als mantelzorger van een man die langzaam verdwijnt. Geen nachten waarin ze zich afvraagt of ik nog weet wie ze is. Geen dagen waarin ze met een vermoeide glimlach mijn eten aanreikt terwijl ik haar naam niet meer kan vinden in mijn hoofd. Dat wens ik haar niet. Dat wens ik ons niet.
Maar toch, als dat moment er is, dan wordt het ineens lastig. Want als je heel eerlijk bent: je wilt niet dood. Je wilt alleen niet zó leven. Je wilt niet in een toestand belanden waar je jezelf niet meer bent, waar je wacht tot het stopt, terwijl alles in je roept: Ik ben er nog! Laat mij nog even!
En ergens hoop je dat er een derde optie is. Een uitweg die niemand je nog heeft verteld. Een miraculeuze manier waarop je er wél nog kunt zijn, maar zonder het aftakelen, zonder het verlies van jezelf. Je wilt kiezen voor kwaliteit.
Maar het gekke is: die definitie van kwaliteit, die verandert. Vandaag denk je nog: "Als ik niet meer kan lopen, is het gedaan." Maar dan komt die dag, en je blijkt toch nog te kunnen zitten in de zon, een cappuccino voor je neus. Dus schuif je de grens op. "Als ik niet meer zelfstandig kan eten, dan wil ik niet meer." Maar dan zit je daar, met iemand die je met veel liefde je lepel aanreikt, en je denkt: "Ach, misschien toch nog even."
Je had jezelf ooit plechtig beloofd dat je niet zou vasthouden aan iets dat geen leven meer is. En toch. Toch ben je ineens die mens die nog één extra behandeling vraagt, nog één experimentele pil wil proberen, nog één kans grijpt. Want wie weet. Misschien. "Wat als er morgen een mirakelmedicijn komt?" Je weet het nooit, hè. En zolang er een kans is, al is het maar een flinterdunne hoop, grijp je die. Want de dood, dat is het enige waar geen kans meer op zit.
En voor je het weet, leef je in een versie van je eigen nachtmerrie, maar je bent er nog. En dat is het enige dat telt, ja toch? Nee toch?
Of telt het niet meer, als je niet meer weet wie je bent? Als je nog ademt, maar niet meer leeft? Als je langer leeft dan je ooit gewild had, maar niet zoals je ooit gewild had? Je had jezelf beloofd om voor kwaliteit te kiezen, maar je hangt ergens tussen kwantiteit en angst. Want alles kan, maar niet alles moet… en toch blijven we maar moeten. Omdat we bang zijn voor wat er komt als we niet meer moeten.
Dus ja, ik hou me vast aan dat voornemen. Als het écht niet meer gaat, stap ik eruit. Maar de vraag is en blijft: ga ik dan de moed hebben om te zeggen: "Tot hier en niet verder." Of blijf ik stiekem hopen dat ik vanzelf verdwijn, zonder dat ik zelf moet beslissen?
Ik weet het niet. Ik weet alleen dat ik niet weet wat ik weet. En dat is misschien nog het ergste van alles. Dat ik, zolang ik adem, zolang ik voel, zolang ik twijfel, gewoon blijf zitten, wachtend op een moment dat nooit komt.
12 reacties
Mooi omschreven vriend...... zo voel ik het ook, alleen spelen die gedachten bij mij nog niet zo als dat ze bij jou spelen. Houd de moed erin, wij en anderen met deze vreselijke ziekte weten hoe moeilijk dat vaak is.....
Jilles
Precies dat Mr Willy.💖💞💗
Ik dacht, als er pijn komt, dan hoeft het niet meer.
En laten er daar nou toch pilletjes tegen bestaan! Dus ja, ik moet een ander moment kiezen, maar weet nog niet welk.
Ja, zo is het toch maar.
In een heel lang verleden, dan dacht ik dat ook. Eens dat je aan de pijnstillers toe bent, dan hoeft het niet meer.
Maar kijk, dat is dus de eerste, heel kleine drempel die jemoet overwinnen.
Zeker mooi omschreven, Willy.
Ja, ik zie het nu bij mijn vader. Sinds de dood van mijn moeder ging het bij hem van kwaad naar erger, mentaal gezien dan toch. Hij verblijft nu ook in een home waar hij toch goed wordt verzorgd.
Maar zijn sterke ik van vroeger, dat is weg. Voorgoed. Pa, op zijn werk een zeer gewaardeerde elektricien en mechanicus. Die ze zelfs om tien uur 's avonds per bedrijfstaxi kwamen ophalen als er weer een machine stuk was. Keer op keer kon hij de machines weer opstarten...
En nu...voor mij is het al vaarwel pa, al dat moois komt nooit meer terug.
En zoals je zegt, die grens van wat je nog wil of niet, wordt naar het einde toe flinterdun.
Maar eindigen zoals papa, neen, feestelijk bedankt.
En zover ben jij hopelijk nog lang niet !
Marc.👍👍
Lieve Willy,
Jouw blog doet me beseffen hoeveel moed mijn Henk heeft gehad. Op het moment dat de huisarts kwam vertellen dat behandeling geen zin heeft, dat hij daarvoor al in een te slechte conditie is, heeft hij direct zijn wilsverklaring overhandigd en de euthanasiedatum bepaald op 3 weken verder. Zijn nuchtere redenering was: dood ga ik toch, het verdriet voor jullie wordt niet minder als ik nog een paar weken langer leef, maar ik voorkom ermee dat ik een lijdensweg ga krijgen en jullie daarmee nog meer verdriet aandoe. Als ik vol pijnstillers word gepompt ben ik mezelf niet meer. Ik wil het leven loslaten zoals ik nu ben, met beheersbare pijn. Ook kan ik nu bewust van iedereen afscheid nemen. Hij was zo moedig, zo sterk in zijn overtuiging. Heeft op zo'n mooie en waardige manier het leven los kunnen laten letterlijk in de armen van mij en de 2 kinderen. Alles was gezegd wat híj wilde zeggen, wat wíj wilden zeggen. Het was mooi in al zijn lelijkheid en verdriet. Zo hoop ik het ook te kunnen doen, maar weet niet of ik daar t.z.t. de moed voor heb. Inderdaad ga ik wellicht mijn grenzen verschuiven net als jij dat zo mooi hebt beschreven.
Liefs, Monique
Wat was jouw Henk ongelooflijk dapper. En verstandig. En zoveel liefde voor jou en de kinderen om jullie nog meer leed te besparen.
Postuum een Hanneke onder de riem ❤️
Amai Monique, de blog van Willy pakte me al en jouw reactie helemaal...
Lieve Willy
Jij omschrijft de aller moeilijkste beslissing die een mens kan nemen ,beslissen over leven of dood ,Ed wilde geen euthanasie maar diepe sedatie ,en zo geschiedde ,maar voor ons was dat de HEL ,dus heb ik voor mijn kinderen de beslissing genomen om wel voor euthanasie te gaan simpelweg omdat ik ze dat niet nog een keer wil aandoen .
Maar idd wanneer dan .ik werd in 2016 zo zwaar gehandicapt dat ik niet meer kon staan ,lopen of mijn handen kon gebruiken ,ik had altijd beweerd dat ik als dat gebeurde ik niet meer wilde leven ,maar toch heb ik allerlei rot medicijnen ingenomen en er alles aan gedaan om te blijven dat heb ik 2 jaar gedaan terwijl ik niet meer voor mijzelf kon zorgen en voor alles afhankelijk was van ED ,Tot ik 2018 mezelf weer lopen geleerd had en verder ,toen kreeg ik ff fijntjes in het ZH te horen Mevr Rombaut u wordt niet ouder dan 60 ,longemfyseem Gold C ,Tia Artose ,psoriasis ,Andrews barber. het eerste wat ik dacht nou dan is het mijn tijd ,zoals je weet ben ik er nog een lichamelijk wrak maar ik ben er nog ,je gaat idd grenzen verleggen en dat doe je zolang tot het echt niet meer wil ,Ik wil geen last voor mijn kids zijn ,ik wil geen kastplantje wezen ,komen we weer bij Ed uit alhoewel ik een gewetensconflict heb want diep in mijn hart wou ik helemaal geen euthanasie maar ook diepe sedatie alleen ja wanneer is het genoeg geweest ,weet je willy als het ooit echt genoeg is denk ik dat we dat wel mee krijgen ,maar moeilijk is dit echt heel erg .
dikke knuff liefs hes xxx
Een hele dikke knuffel voor jou lieve, moedige Hes 🤗🧡.
Liefs, Monique
Dank je wel lieve schat ..een heel dikke knuffel terug 🤗🌻🍀❤️
Ik bekeek vanochtend net ook het afscheid van Eva Hermans-Kroot in Over Mijn Lijk. Ook zij leek een duidelijk beeld te hebben van wanneer het genoeg zou zijn. En ook bij haar schoof die grens op. Nog even dit. Toch nog dat. Tot ze uiteindelijk zonder euthanasie is gegaan. Denk dat de echte beslissing pas genomen wordt op "het" moment. Zoals Henk, zoals Eva. Maar dat het wel goed is je al voor te bereiden, te informeren en daarna gewoon alle opties open te houden. Hoe kan je immers weten hoe je gaat reageren, wat je gaat wensen in een situatie die je nog nooit meemaakte (en nooit meer zal meemaken)?