Zicht op prostaatkanker

Prof. Jelle Barentsz ziet als radioloog meer scans dan patiënten. En toch is hij een enorme patiëntendokter. Hij zet zich in om prostaatkanker zichtbaar te maken en om die zo pijnloos en vroeg mogelijk op te sporen. Niet zo gek dus dat hij zich als expert inzet op kanker.nl. Patiënten kunnen online vragen stellen aan ‘prof. Prostaat-MRI’.

Tekst: Christi Waanders

Jelle Barentsz“Zo’n 10 jaar geleden hadden we het vermoeden dat we prostaatkanker goed in beeld zouden kunnen brengen met MRI. We kregen een grote subsidie van KWF om dat te onderzoeken. En ons vermoeden klopte, MRI werkt zelfs beter dan het huidige onderzoek met de weefselprikken.”

Hoe gaat het huidige onderzoek?
“Wanneer je een verhoogde PSA-waarde hebt, moet je een onderzoek ondergaan waarbij de uroloog weefsel wegneemt uit de prostaat. Dat gebeurt door 12 keer met een naald te prikken via de anus. Een naar en pijnlijk onderzoek met ook nog wat andere nadelen.

Wat zijn die nadelen?
Het onderzoek is vaak helemaal niet nodig omdat er ook andere oorzaken zijn voor een hogere PSA-waarde. Uiteindelijk heeft 60% van de mannen geen prostaatkanker. Verder kunnen er bijwerkingen optreden als ontstekingen of in het ergste geval bloedvergiftiging.
Daarbij kom je met je naalden niet aan de voorkant van de prostaat, waardoor je kanker kunt missen. En een nadeel is ook dat men bij het weefselonderzoek niet-agressieve kankers ontdekt die niet behandeld hoeven te worden. Dat gebeurt toch omdat mannen alleen het woord ‘kanker’ horen. Dat leidt tot een hoop narigheid, met soms incontinentie tot gevolg.

Quote Jelle Barentsz over MRI in richtlijn prostaatkanker

Kan elke patiënt om een MRI vragen?
“De landelijke richtlijn wordt eind dit jaar aangepast. Daarin staat dat alle mannen met een verdenking op prostaatkanker eerst een MRI krijgen voordat er geprikt wordt. Pas als er op de MRI kanker is te zien, nemen we weefsel af. Er hoeft dan maar 2 keer geprikt te worden en dat kan heel precies op basis van de MRI.

Wat moet je nu doen als je PSA-waarde verhoogd is?
Vraag om een MRI. Niet alle huisartsen zijn al op de hoogte, dus je moet zelf om een MRI-onderzoek vragen in een gespecialiseerd centrum.

Kun je die MRI niet in het dichtstbijzijnde ziekenhuis laten maken?
Een zorgverlener moet echt getraind zijn om een goed MRI-plaatje van de prostaat te maken en je moet ook getraind zijn om dat beeld te beoordelen. Daarom trainen we laboranten en radiologen door het hele land. We zijn bezig om een Europees kwaliteitsnetwerk op te zetten met expertisecentra voor prostaatkanker. Het is echt mijn missie dat iedere patiënt met een verdenking op prostaatkanker de goede diagnostiek krijgt, zonder al te veel moeite in korte tijd.

Is het verstandig om regelmatig je PSA te laten checken?
Ik raad het mannen van boven de 50 jaar zeker aan. Door het MRI-onderzoek hoef je, als de MRI normaal is, geen pijnlijk onderzoek te ondergaan en overbehandeling ligt niet meer zo sterk op de loer. Je kunt tegenwoordig bij de apotheek een zelftest halen.
Verder pleit ik voor een bevolkingsonderzoek voor prostaatkanker voor alle mannen boven de 50. Het is mijn grote wens om dat nog voor mijn pensioen over 3 jaar te realiseren.

U gaat op kanker.nl vragen beantwoorden. Met welke vragen kunnen mannen bij u terecht?
Ze kunnen me alles vragen over MRI-onderzoek en wat dat voor hen kan beteken. Ik wil mannen echt helpen om prostaatkanker zo vroeg mogelijk op te sporen. Laat vooral een MRI maken, dat is mijn boodschap.

Stel je vraag aan Jelle Barentsz