Risicofactoren van plaveiselcelcarcinoom

Opslaan

Er is niet 1 oorzaak van plaveiselcelcarcinoom. Wel zijn er enkele risicofactoren die de kans op plaveiselcelcarcinoom vergroten. Vooral bij een combinatie van deze factoren is het risico groter.

Uv-straling (van de zon en zonnebank)

Vaak en lang in de zon zijn is de belangrijkste oorzaak van een plaveiselcelcarcinoom.

De kans op het krijgen van een plaveiselcelcarcinoom is groter als:

  • je jarenlang zonlicht hebt gehad op een niet goed beschermde of onbeschermde huid
  • je vaak onder de hoogtezon, zonnebank of solarium bent geweest
  • je huid vaak door de zon is verbrand
  • je als kind veel in de zon was

Een lichte huid

Ook het huidtype is een belangrijke risicofactor. Mensen met een lichte huid, die sneller verbranden door de zon, hebben een grotere kans om een plaveiselcelcarcinoom te krijgen dan mensen met een donkere huid.

Vooral mensen met huidtype I moeten voorzichtig zijn met de zon. Dit zijn mensen met een lichte huid, sproeten, lichte ogen en blond/rood haar die snel verbranden en niet of nauwelijks bruin worden van de zon.

Eerdere behandeling met bestraling

Mensen die op jongere leeftijd zijn bestraald voor een huidziekte, bijvoorbeeld een wijnvlek, hebben een verhoogd risico op huidkanker op en rond de bestraalde plek.

Lichttherapie

Mensen die langdurig zijn behandeld met PUVA hebben een iets hogere kans op plaveiselcelcarcinoom. PUVA is een vorm van lichttherapie.

Een verzwakt afweersysteem

Mensen die langdurig medicijnen hebben geslikt om de afweer te onderdrukken (bijvoorbeeld na een orgaantransplantatie), hebben een hoger risico op plaveiselcelcarcinoom. Ze moeten zich goed beschermen tegen de zon en niet te veel in de zon zijn.

Ook mensen met een verzwakt afweersysteem als gevolg van een ziekte hebben grotere kans om een plaveiselcelcarcinoom te krijgen. Het gaat om:

  • mensen met een immuunstoornis (een hiv-infectie of aids)
  • mensen met een lymfoom (lymfeklierkanker)
  • mensen met leukemie (kanker van de witte bloedcellen), vooral mensen met chronische myeloïde leukemie 

Erfelijke aanleg

Mensen met bepaalde erfelijke huidaandoeningen hebben een sterk verhoogd risico om plaveiselcelcarcinoom te krijgen.

Andere risicofactoren

Ook de volgende factoren verhogen het risico op plaveiselcelcarcinoom:

  • Chronische wonden, littekens, brandwonden, zweren of fistels
  • Huidafwijkingen die een voorstadium van huidkanker zijn, zoals de ziekte van Bowen en actinische keratosen (beide zonlichtbeschadigingen)
  • Eerder huidkanker gehad hebben
  • Roken: mensen die roken hebben ongeveer 2 keer zoveel kans op huidkanker dan mensen die niet roken
  • Infectie met het humaan papilloma virus (HPV)
  • Langdurig arseengebruik in het verleden. Vroeger werd psoriasis behandeld met arseen.

Verstandig zonnen

In deze animatie wordt uitgelegd hoe huidkanker voorkomen kan worden door verstandig te zonnen. Bron: KWF.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: maart 2019

Dit artikel is geschreven door de redactie van kanker.nl, KWF Kankerbestrijding.