Preventief PSA meten >50 jaar

Openbaar gesprek
25 september 2014 om 13.18,
gewijzigd 12 december 2015 om 16.36
992 x gelezen
De snelheid van toename in de tijd zou een indicatie kunnen zijn voor nader onderzoek bij de ontwikkeling van prostaatkanker.
Jaarlijkse meting van het PSA (een eenvoudige en goedkope screening) kan daarvoor worden toegepast.

6 reacties

Desondanks is het NIET verstandig om een bevolkingsonderzoek op te zetten gebaseerd op enkel de simpel te bepalen PSA. Die meting is inderdaad niet moeilijk en vast ook niet duur maar het is de meest onbetrouwbare marker die je maar kunt bedenken.

Naar twee kanten is de meting onbetrouwbaar: een lage PSA zou impliceren dat er geen prostaatkanker in het spel is; dat hoeft pertinent niet zo te zijn.
Maar veel erger een (licht) verhoogde PSA zegt ook niet dat er wel sprake is van prostaatkanker. Daar zijn aanvullende en belastende onderzoeken voor nodig. Die in veel gevallen toch weer de prostaatkanker zullen uitsluiten maar in veel meer gevallen wel een (latente) vorm er van zullen aantonen.
Onbedoeld komen mannen daarmee in een behandeltrajekt terecht met flink wat ongemakken. Waaronder impotentie en incontinentie. Of bestaat de behandeling uit "watchfull waiting", gewoon aanzien dus. Moet je mentaal wel aankunnen! Vaak wordt er dan toch behandeld. Overbehandeld. 

Een citaat van het HNG hierover: 
Dat wordt inzichtelijk als men ziet dat men 1410 mannen moet screenen, 340 moet biopteren en bij 82 mannen de diagnose prostaatkanker moet stellen om 1 geval van sterfte aan prostaatkanker te voorkomen. Bij 48 mannen zou de tumor zonder screening onontdekt zijn gebleven.  Het laat zich raden dat de wetenschap prostaatkankerdrager te zijn, alsmede de daaruit voortvloeiende noodzaak van periodieke controles en/of behandeling bij veel mannen een negatieve invloed zal hebben op de kwaliteit van leven, zeker als men bedenkt dat een deel van de betrokkenen zonder screening nooit enige hinder van het carcinoom zou hebben ondervonden.
Bron: zie deze link.

Oftewel: de krasse uitspraak die je doet onderschrijf ik absoluut niet. Nog meer onderzoek naar wel trefzekere onderzoeksmethoden zijn hard nodig!
Laatst bewerkt: 29/06/2017 - 19:51
Hi Thomy

Dat is volstrekt waar: ik reageer enkel op de concrete tweede zin uit de reactie van Frits W. Daar zijn wel redenen voor. 
Om te beginnen is het een gedachtensprong die ik niet kan volgen, om als reactie op een folder met als onderwerp "Kanker & Zelfmanagement" een vergaande uitspraak te doen over een preventief bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker. 
Verder snap ik ook niet heel goed wat nou bedoeld wordt met "De snelheid van toename in de tijd.."  Snelheid van wat? Stijgende PSA? Dan is het een open deur: inderdaad is bij geconstateerde prostaatkanker de absolute waarde van de PSA niet meer zo heel belangrijk maar is de verdubbelingstijd uiteindelijk bepalend. Een PSA die in drie maanden stijgt van 1 naar 5 vraagt een heel ander beleid dan wanneer de stijging is van 51 naar 55!
Maar ook dat zit standaard in het protocol en impliceert sowieso al een reguliere bepaling van de PSA. En bij geconstateerde prostaatkanker is de uitspraak dus volstrekt juist voor betreffende individu. Blijft de relatie naar zelfmanagement wat ver gezocht, die folder gaat veel verder dan het enkel laten doen van een specifiek testje.

Mijn bedoeling was om bewust de krasse uitspraak te isoleren en er enkel op te reageren in het licht van nut en noodzaak van een breed uitgevoerd bevolkingsonderzoek naar prostaatkanker door het preventief laten bepalen van de PSA. De nadelen van een dergelijk onderzoek zijn vele malen groter dan de te verwachten voordelen. 

Laatst bewerkt: 29/06/2017 - 19:51
Kosunix gaat volledig voorbij aan mijn stelling dat de snelheid van de toename van de PSA ( de helling van de hoek als je de PSA grafisch uitzet tegen de tijd dus : tg alfa) wel degelijk een goede indicatie is om verder MRI-onderzoek te doen.Onderzoek UMC Radboud bevestigt dit. Laten we alles uit de kast halen om die sluipmoordenaar om zeep te helpen in plaats van de getroffen mannen.

Laatst bewerkt: 05/07/2017 - 19:14
Helemaal mee eens. En inderdaad wordt gaandeweg het traject de verdubbelingstijd van de PSA ook veel belangrijker dan de PSA an sich. In mijn antwoorden stonden getallen waarbij een stijging van 1 naar 5 (in drie maanden) een heel andere verdubbelingstijd oplevert dan (ook in drie maanden) van 51 naar 55. En dus om een ander beleid zal vragen.

Maar de discussie is nu wel heel erg ver afgedreven van het onderwerp waarover je begonnen bent, een folder over zelfmanagement. Lees de folder nog maar eens na op https://www.kanker.nl/bibliotheek/artikelen/2654-folder-over-zelfmanage…, dat heeft weinig te maken met deze discussie.

En op basis van enkel de titel van deze discussie (Preventief PSA meten >50 jaar) zou ik je ook willen verwijzen naar het standpunt van de ProstaatKankerStichting. Zie https://www.kanker.nl/organisaties/prostaatkankerstichting/8266-prostaatkankerstichting-nl-nog-geen-...

Lukraak beginnen met van alle mannen de PSA te meten zal ontzettend veel ruis veroorzaken. Dat jaarlijks herhalen (om een evt. stijging te weten te komen) levert nog meer ruis op. Bij gezonde mannen kan de PSA een ontzettende schommeling vertonen, verdubbeling in 1 jaar hoeft niets te betekenen hebben en halvering is net zo makkelijk ook mogelijk.
Pas bij aangetoonde prostaatkanker en (hormonale) behandeling is het relevant het verloop van de PSA in de tijd te gaan meten en dan met name de verdubbelingstijd. Met als referentiepunt de laagst gemeten PSA na deze behandeling (het zogenaamde nadir).

Gelukkig is er zicht op betere methoden om prostaatkanker op te sporen dan de huidige diagnostiek en dan kan een bevolkingsonderzoek inderdaad zinvol worden.
Laatst bewerkt: 05/07/2017 - 19:14