Little helpers
Morgen is het vijf weken geleden dat Hans stierf en vier weken sinds de uitvaart. Het lijkt tegelijk heel lang en heel kort geleden. De eerste week was ik in een roes, het deed pijn maar tegelijk was ik niet helemaal aanwezig. Ik huilde maar ik was ook high, ik hoorde pas geleden dat iemand me op de uitvaart bijna blij vond. En dat was ik ook, blij dat iedereen er was, blij dat het afscheid net zo mooi of zelfs mooier was dan ik had gedacht, blij dat ik zonder haperen mijn 12 (!) minuten speech kon houden, blij dat ik iedereen kon en mocht vertellen over Hans en wat een geweldige man ik bijna 30 jaar heb gehad. De nazit bij mij thuis was gezellig en intiem met zoons, dierbare vrienden en mijn moeder, en pizza’s. Dus daar kijk ik met dankbaarheid op terug.
Maar daarna begint het dan pas. Rouwen, hoe doe je dat, hoe vóelt dat? Boeken vol zijn er geschreven over de fasen of taken van rouw en over ervaringen van anderen. Maar mijn god, het is niet in woorden uit te drukken hoe het écht voelt. Hoe het voor míj voelt, want ik denk dat het voor iedereen anders voelt. Het doet heel erg pijn, niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk. Ik heb in bed gelegen en gedacht dat ik ook dood zou gaan, alsof mijn hart er elk moment mee kon stoppen. Mijn normaal rustige hartje, in rust zo’n 60 slagen per minuut, racete dag en nacht tussen de 80 en 100 slagen per minuut. En elke spier in mijn lijf protesteerde bij elke beweging, ik kon alleen maar als een oud vrouwtje door het huis strompelen. En de nachten, waarin ik uren ademhalingsoefeningen deed, om dan tóch weer te gaan hyperventileren. De paniek, het bij nacht en ontij door het huis strompelen, huilend als een wolf naar de volle maan. Natuurlijk werd ik ziek, hoesten en koorts. De huisarts besloot al gauw, die luchtweginfectie gaat vanzelf over, maar voor de nacht moest ik toch maar een klein pilletje nemen. Mother’s little helper…
Intussen werd het kerst, ik had bedacht dat ik dit jaar zo min mogelijk kerst in mijn huis wilde. Ik hou normaal namelijk erg van kerst en versieringen en lichtjes. Nu zou dat echter besmet raken met een totaal verkeerde vibe en dan heb ik er misschien nooit meer zin in. Terwijl ik nu hoop dat ik er volgend jaar wel weer van kan genieten. Vast nog steeds anders, maar niet zo zwart als dit jaar. Santa’s little helper kwam wel met kerst, mijn jongste zoon kwam de 25ste van Zweden naar Nederland gevlogen. Gewoon met KLM, de arrenslee en rendieren waren bezet. Tweede kerstdag kwam oudste zoon er ook bij en hebben we de dag gezellig doorgebracht met lunch en legpuzzels. Zaterdag bezochten we mijn moeder die het best lastig vind om te gaan met haar dochter die nu ook weduwe is. Ze is een schat en ik hou heel veel van haar, maar projectie van je eigen ervaringen is een hele kunst en die beheerst ze als geen ander.
Wat ik nooit had verwacht is dat ik het ontzettend moeilijk vind mijn huis uit te gaan. Zelfs naar de supermarkt is een onderneming, ik voel dan het brok in mijn keel al toenemen. Terwijl ik de laatste maanden met Hans geen kant uit kon en uitkeek naar de tijd dat ik er op uit zou trekken, heb ik nu helemaal geen zin de deur uit te gaan. Ik doe het wel, wandelen met mijn stiefdochter, lunchen bij vrienden, boodschappen doen, stukje fietsen, maar mijn god, wat is het zwaar om te doen. Ook gewoon fysiek, na 3 weken ziek en verkouden is mijn conditie onder nul gezakt.
En toen kwam oud en nieuw… Nee, ik ging bij niemand op bezoek en ik wilde niemand bij mij. Dit moest ik echt alleen doen, dat voelde ik tot in mijn tenen. De hele dag dacht ik, o dat gaat goed, het is gewoon een dag, ik hoef niet eens op te blijven als ik wil, ik mag naar bed. Overdag kookte ik een lekker soepje en ik had genoeg in huis voor een uitgebreide borrelplank. De buurvrouw appte dat er wat lekkers voor mijn deur lag en daar vond ik een paar oliebollen en appelflappen. Sweet little helpers… Wat een lieve mensen, ik voel me gezegend. Daar moest ik heel kort wel even om huilen, maar verder ging het goed. Ik puzzelde, at een soepje, keek tv, lachte héél hard om Peter Pannekoek en was best trots op mezelf…
En toen was Peter klaar en kwam het als een golf over me heen. Verdriet, paniek, wanhoop, boosheid, pijn, pijn, pijn! Als een gek deed ik alle lichten uit en trok mijn pyjama aan en poetste mijn tanden. Daarna rende ik al huilend en kermend door het huis, het was 12 uur geweest en het vuurwerk ging los, spectaculair! En ik dacht aan al die andere keren, dat we samen keken, dat we bij de hond moesten zitten, dat we vroeger met de kinderen sterretjes afstaken en met alle buren op straat kletsten. Nu keek ik vanaf zolder naar de straat en huilde om de hond, om Hans, om alles wat nooit meer terugkomt. Nooit meer, nooit meer, nooit meer, wat is er veel nooit meer. Het is bijna onverdraaglijk en toch weet ik zeker dat ik het kan dragen. Want hoeveel Nooitmeren er ook zijn, er zijn ook nog Ooitweren en daar wil ik op wachten. Ooit leef ik het leven weer, tot die tijd ben ik dankbaar voor alle little helpers.
Miranda
11 reacties
Ik weet gewoon niet wat ik zeggen moet. Hele dikke knuffel XXX
Ik had voor m'n mams het boekje Ik rouw van jou gekocht, hielp haar wel een beetje
Toen mijn vader overleed, kreeg ik van haar een boekje over rouw. Dat heette ook zoiets, hmm, ik zal eens ķijken of ik het nog heb. Maar mijn moeder weet alles over rouw, ze heeft veel ervaring. Alleen denkt ze vaak dat haar ervaring DE ervaring is, en vindt ze het lastig als ik het anders ervaar of een andere beslissing neem dan zij zou doen of heeft gedaan. Dat maakt het soms moeilijk communiceren, ze geeft me gauw het gevoel het fout te doen. Maar met liefde en mildheid komen we er wel 😉
Moeders en dochters, daar kunnen we ook blogs over vol schrijven. Inderdaad, liefde en mildheid is daarbij nodig (en eigenlijk overal bij..).
Het boekje is vrij nieuw, het is vooral troostend.
Liefs XXX
Wat goed dat je zo naar jezelf luisterde met oud en nieuw, dat je doet wat voor jou goed voelt, hoe moeilijk dat ook is. En ik beloof je dat die ooitweren inderdaad komen.
Fysiek is het inderdaad pittig. Mensen onderschatten dat. Er gaat al zoveel energie naar rouwen, dat er, naar mijn idee, maar zo'n 60% overblijft voor fysiek. Dus dingen die je vroeger kon doen, meerdere afspraken op een dag of een flinke wandeling lukken nu gewoon niet meer. Ik heb inmiddels geleerd dat mijn lijf het al eerder aangeeft als het me teveel gaat worden. Mentaal en fysiek hangen zo enorm samen.
Ik denk dat ik door de intensieve zorg van de laatste maanden ook een soort burn out heb (eerder gehad ik herken het wel). En ik ben niet helemaal 100% goed uit mijn eigen kankerbehandelingen van 7 jaar geleden gekomen. Dus mijn batterij is al chronisch stuk. En dan neemt de rouw nog een stuk weg, er is niet veel over. "Gelukkig" kan ik in jouw blog lezen over ooitweren!
Goed naar je eigen lichaam en geest luisteren is helpend, al blijft het rouwproces wel heel erg zwaar. Warme knuffel voor jou.
Dank je wel, knuffels helpen altijd. 🥰
Lieve Miep,
Wat herken ik veel in jouw blog. Mijn Henk overleed eind september 2021, na 40 liefdevolle jaren samen, en ik heb wat afgehuild. Soms konden de buren me horen zo brulde ik het soms uit van wanhoop. Het besef dat ik hem nooit meer zou zien, zijn arm om me heen zou voelen, zijn hand over mijn rug als hij achter me langsliep. Ik wist me met mijn verdriet geen raad. Na twee maanden bijna niet slapen kreeg ook ik little helpers van de huisarts. De eerste oud en nieuw wilde ik ook per se alleen doorbrengen. Dat wil ik nog steeds trouwens. Ik kan het niet verdragen dat de stelletjes om 12 uur het eerste naar hun partner lopen en ik dan in mijn eentje sta te wachten. Bah.
Nu was het alweer mijn 5e oud en nieuw zonder Henk. Het rauwe randje van de rouw was er na twee jaar wel af, maar het gemis is alleen maar toegenomen. Maar met dat gemis kan ik leven. Mijn grootste troost is dat ik maar mooi 40 jaar lang de liefste man van de wereld de mijne heb mogen noemen.
Ik wens je heel veel sterkte en liefs, Monique
🌷⚘🌼🌻🌹
Hoi Miranda,
Gecondoleerd met je verlies.
Het is wat je schrijft: het is voor iedereen anders. Je hebt immers ook een uniek mens verloren. En verder shout out naar al die anderen die reageerden op je blog. Zo herkenbaar allemaal!
Er zijn volgens mij ook wel gevoelens en situaties die volgens mij vrij universeel zijn (supermarkt, oud&nieuw). En het besef dat rouw niet per se fases kent. De meeste mensen leren er op den duur omheen en mee te leven.
Ik ben 2,5 jaar verder dan jij. In die jaren heb ik ook veel gelezen. Het boek waar ik het meeste had was: Het is oké om je niet oké te voelen van Megan Devine. Heel verhelderend hier en daar. Daarom tip ik 'm graag aan je. En, ik kan het niet laten, nog een tip. Als mensen aan je vragen 'hoe is het met je?' en jij voelt: pfffffff, wat een vraag, hier en nu, dan kun je zeggen: 'Goed genoeg'. Kost jou weinig energie en het kapt verdere vragen handig af. Want wat kost dát ook een energie, het beantwoorden van ogenschijnlijk simpele vragen.
Ik wens je alle kracht bij het leven met je verdriet.
Hartelijke groet
Carolina.